Sistemik lupus eritematozuslu hastalarda serum C1Q ve anti-C1Q düzeylerinin değerlendirilmesi ve hastalık parametreleri ile ilişkisi

Amaç: Bu çalışmada SLE hastalarında C1q ve anti C1q düzeylerini tespit etmek, hastalık parametreleri ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma grubunu Ocak 2022 ve Temmuz 2022 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde SLE tanısı ile takip edilen 60 hasta oluşturdu. Hastaların yazılı ve sözlü onamları alındıktan sonra tarafımızca olgu rapor formu doldurularak; yaş, cinsiyet, hastalık süresi, komorbid hastalıklar ve ek romatolojik hastalık, tanı anında ve hastalık süresi boyunca olmak üzere; ateş, fotosensitivite, malar raş, oral ülser, hematolojik tutulum, renal tutulum, SSS tutulumu, serözit, artrit, vaskülit, aseptik nekroz, Raynauld fenomeni, miyozit bulguları kaydedildi. Laboratuvar bulguları olarak; ANA, ANA profili, RF, anti-CCP, C3, C4, direkt coombs, ACA IgM, ACA IgG, lupus antikoagulanı, anti Beta 2 glikoprotein, 24 saatlik idrarda protein, tam idrar tetkiki, ESH, CRP, albumin sonuçları, dosya bilgileri incelenerek kaydedildi. Hastalık aktivitesi SLEDAI skoruna göre değerlendirildi. C1q ve anti-C1q düzeylerinin belirlenmesi için ELISA yöntemi kullanıldı. İstatistiksel analizler SPSS 20.0'a kaydedildi. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 60 SLE tanılı hastanın %95'i kadın olup, yaş ortalaması 40,9 idi. Hastalık süresi ortalaması 119,8 ay olarak saptandı. C1q düşüklüğü 36(%60) hastada, anti-C1q pozitifliği 3 (%5) hastada saptanmış olup, anti C1q düzey ortalaması 109,4±26,8 μg/ml idi. Fotosensivitesi olan 15 hastanın 9 (%60)'uda, alopesisi olan 7 hastanın 5(%71,4)'inde, artiri olan 11 hastanın 7(%63,6)'sinde, renal tutulumu olan 23 hastanın 15(%65,2)'inde, hematolojik tutulumu olan 9 hastanın 8(%88,9)'inde C1q düşüklüğü mevcuttu. Laboratuvar bulguları C1q düzeyi ile karşılaştırıldığında direk coombs pozitifliği olan 6 hastanın 4 (%66,7)'ünde, anemisi olan 14 hastanın 8 (%57,1)'inde, trombositopenisi olan 4 hastanın yarısında, hipokomplemantemisi olan 19 hastanın 10 (52,6)'unda, ACA IgG pozitifliği olan 3 hastanın tamamında, lupus antikogülanı pozitif olan 4 hastanın yarısında, proteinüri miktarı >500mg/gün olan 9 hastanın 6(%66,7)'sında C1q düşüklüğü vardı. Anti C1q düzeyi ortalaması C1q eksikliği olan hastalarda 114,8±25,1 iken, olmayanlarda 101,4±27,9 μg/ml idi (p:0,058). C1q eksikliği olan 36 hastanın 15 (%41,7)'inde LN mevcuttu(p>0,05). Anti C1q düzeyi ortalaması ile klinik bulgular karşılaştırıldığında Raynaud fenomeni ile anlamlı ilişki saptandı. Anti C1q düzeyi ortalaması laboratuar bulguları ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Hastaların anti C1q düzeyi ile SLEDAI skoru, proteinüri miktarı, ESH ve CRP düzeyi ile korelasyonu değerlendirildiğinde, yapılan Spearman's korelasyon analizine göre parametreler arasında anlamlı bir ilişki yoktu. Sonuç : C1q eksikliği olan hastalarda daha şiddetli hastalık bulguları mevcuttur ve anti C1q düzeyi yüksek hastalarda hastalığa özgü klinik bulguların görülme oranı daha yüksektir. C1q düzeyi ve anti C1q ölçümlerinin SLE tanı ve takibinde kullanımı faydalıdır.