Sistemik skleroz (skleroderma) hastalarında ritüksimab etkinliğinin değerlendirilmesi

Sistemik Skleroz (SSk), cilt ve iç organların fibrozisi ile karakterize, bağ dokusunun sebebi bilinmeyen sistemik bir hastalığıdır. Patogenezinde otoimmünite, fibrozis ve vasküler değişimin birlikte ilerlediği kompleks ve heterojen bu hastalığın kesin tedavisi henüz bulunmamaktadır. Özellikle cilt, akciğer ve gastrointestinal sistem tutulumu, fibrozisin kendini daha ön planda gösterdiği alanlardır. Bugün için şekillenen tedaviler sıklıkla fibrozis ve vasküler patolojileri önlemeyi hedeflemektedir. Son yıllarda SSk tedavisinde giderek daha yaygın kullanımı olan Ritüksimab'ın klinik olarak ne kadar faydalı olduğuna dair kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmamız Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları, Romatoloji BilimDalı tarafından tedavi edilmekte olan SSk'lı hastalarda geriye dönük dosya analizi olarak gerçekleşmiştir. Bu amaçla interstisyel akciğer hastalığı olan (AC+) ve Ritüksimab başlanan 43 hasta ve buna karşılık 38 adet akciğer tutulumu olmayan (AC-) SSk hastası çalışmaya alındı. Hastaların hemogram ve biyokimya testleri, modifiye Rodnan cilt skoru, zorunlu vital kapasite, karbon monooksit diffüzyon testi, pulmoner arter basıncı ve 6 dakika yürüyüş testi ile ilgili verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların cinsiyetleri (kadın/erkek) AC+ SSk grubunda 34/4 ve AC– SSk grubunda 35/3 idi. Yaş ortalamaları AC+ SSk grubunda 53.3±12.2 ve AC– SSk grubunda 59.6±10.0 yıl olup hastaların yaş ve cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p>0.05). Ritüksimab tedavisi sonrası AC+ SSk grubunda Ritüksimab tedavisi sonrası Modifiye Rodnan Skorunda azalma ve 6 dakika yürüyüş testlerinde istatiksel olarak anlamlı artma olduğu saptandı(p<0.05). Ancak karbon monooksit diffüzyon testinde beklenenin aksine DLCO ortancası 60'dan 58'e düştü. Ritüksimab tedavisi hastaların cilt skorlarında iyileşme sağlarken ortaya çıkan tabloda akciğer bulguları açısından farklılıklar vardır. Randomize kontrollü çift kör çalışmalar taraflılığı da ortadan kaldırarak ilacın gerçek etkinliğini gösterebilir.