Siyah alaca siğirlarin süt ve döl verim özellikleri üzerindeki bazi çevresel faktörlerin etkileri

Bu çalışmada, Siyah Alaca sığırların bazı süt ve döl verimi özellikleri ve bu özellikler üzerindeki bazı çevresel faktörlerin etkilerinin incelenmesi ile, sığırlardan daha yüksek verimler alınmasında kullanılacak bilgilerin edinilmesi, bunlara karşı veya uygun önlemlerin belirlenmesi ve uygun yönetim modellerinin önerilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmanın materyalini, Türkiye'nin sığır yetiştiriciliği bakımından önemli olan Trakya Bölgesi'ndeki Tekirdağ ili Malkara ilçesi İshakça Mahallesi'ndeki Karyem Saraca Çiftliği'nde bulunan Siyah-Alaca ırkından sığırların verileri oluşturmuştur. Bu değerlendirmede 582 Siyah Alaca sığıra ait 1305 kayıt kullanılmıştır. Araştırmada, variyasyonu sınıflar halinde gösteren faktörlerin etki payları ve çevre etkilerinin genel variyasyondaki oranları, verilerin çok yönlü gruplandırılmış tablolarından yararlanılarak ve verime etkili faktörlerin payları minimum kareler (least squares means, LSM) metodu ile belirlenmiştir. İncelenen verim parametrelerine ait ortalama değerlerin belirlenen gruplar arasındaki karşılaştırılmaları ve bu gruplar arasındaki farklılıkların önem kontrolleri Duncan-testi ile yapılmıştır. Verilerin istatistik analizlerinde, incelenen faktörler arasında önemli düzeyde interaksiyon bulunmadığı varsayılmış ve hazırlanan modellere göre kurulan çok bilinmeyenli denklem sistemleri General Linear Models (GLM) prosedürü kullanılarak çözülmüştür. Çalışmada, ilk tohumlanma yaşı 14,46 ay, ilk gebelik yaşı 16,99 ay ve ilk buzağılama yaşı 25,20 ay, doğumdan sonraki ilk servis periyodu 69,48 gün, açık periyod 107,03 gün ve buzağılama aralığı 395,06 gün, gebelik için yapılan tohumlama sayısı 2,29 ve gebelik süresi 279,54 gün, laktasyon süresi 326,67 gün, kuruda kalma süresi 67,70 gün, laktasyon ve 305 günlük süt verimi 8508,84 kg ve 7720,73 kg, laktasyon ve 305 günlük dönemlerdeki günlük süt ortalaması 25,96 kg ve 25,31 kg, pik günü 57,66 gün, pikteki süt verimi 37,91 kg, pik süresi 19,01 gün, pikteki günlük ve toplam süt verimi 36,39 kg ve 695,88 kg, süt veriminin sürekliliğine ait değerler %71,12, %48,94 ve %67,29 bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırmanın yürütüldüğü bu işletmedeki verim düzeylerinin genel ortalamalarının kabul edilebilir düzeylerde bulunmasına karşılık, alt gruplar incelendiğinde değerlerin tatmin edici düzeylerde olmadığı gözlenmiştir. Bu bulgular, işletmedeki yönetim organizasyonunun iyi olmadığını göstermektedir. Bu işletmedeki sürü yönetiminin iyileştirilmesi için bulgulara göre düzenlemelerin yapılması gerektiği önerilmektedir.