Şizofreni tanılı hastaların birinci dereceden akrabalarında parasingulat sulkus uzunluğu ve posterior singulat korteks hacimlerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması

Şizofreni tanılı bireylerde beyin görüntüleme yöntemleriyle saptanan morfolojik farklılıklar, hastalığın kalıtsal etiyolojisini aydınlatmak ve yeni yapısal endofenotip adayları belirlemek adına hastalarının birinci derece yakınlarında da araştırılmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalarda, hastalar ve yakınlarının birtakım beyin bölgelerinde, birbiriyle benzeşen ve normal morfolojiden ayrışan yapısal faklılıklar tespit edilmiştir. Psikoz alanında yapılmış akraba çalışmalarından elde edilen bilgiler ışığında; tez çalışmamızda parasingulat sulkus (PCS) uzunluğu ve posterior singulat korteks (PCC) hacimlerinin, şizofreni hastalarının psikoz benzeri yaşantı (PLE) deneyimleyen birinci derece akrabaları ile PLE deneyimleyen sağlıklı kontrol grubunda manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemiyle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza Fırat Üniversitesi Hastanesinin psikiyatri polikliniğine ayaktan başvurmuş ya da psikiyatri servisinde yatarak tedavi görmüş şizofreni hastalarının 35 birinci derece akrabası ve birinci derece akrabalarında psikotik bozukluk tanısı bulunmayan 35 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcıların, ruhsal açıdan sağlıklı oldukları DSM-5 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme Formu-Klinisyen Versiyonu (SCID-5- CV) ile belirlendi. Ardından, Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu uygulandı. Katılımcıların psikoz benzeri yaşantıları, Toplumda Psişik Yaşantıları Değerlendirme Ölçeği'nin (TPYÖ-42) pozitif alt ölçeği ile değerlendirildi. PCS uzunlukları ve PCC hacimleri ise, MRG ile ölçüldü. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 22 paket programı kullanıldı. Şizofreni hastalarının birinci derece akrabalarının bulunduğu vaka grubunda, PLE'leri değerlendiren TPYÖ-42'nin pozitif alt ölçek puanları ve bu puanlarla aynı anlama gelen ağırlıklandırılmış pozitif semptom şiddet boyut puanları kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. PCS uzunlukları ve PCC hacimleri bakımından vaka ve kontrol grupları arasında belirgin bir farklılık bulunmasa da vaka grubunda, sol parasingulat sulkus uzunluğu ile pozitif psişik yaşantı sayısı, pozitif psişik yaşantı alt ölçek puanı ve ağırlıklandırılmış pozitif semptom şiddet boyutu arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır. Kontrol grubunda ise PCS uzunluğu ile mukayese edilen ölçek değerleri arasında herhangi bir ilinti saptanmamıştır. Literatürde, şizofreni hastalarının yakınlarında PCS uzunluğu ve PCC hacimlerinin araştırıldığı az sayıda makale bulunmaktadır. Çalışmamızın, şizofreni hastalarının akrabalarında PCS uzunlukları ile PLE'ler arasındaki ilişkinin araştırıldığı ve anlamlı sonuçların elde edildiği literatürdeki ilk çalışma olduğu düşüncesindeyiz. Elde ettiğimiz sonuçların, hasta grubunun da içinde olduğu ve daha fazla katılımcının dahil edildiği çalışmalarla desteklenmeye ihtiyacı vardır. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Manyetik Rezonans Görüntüleme, Psikoz Benzeri Yaşantılar, Parasingulat Sulkus, Posterior Singulat Korteks