Çağdaş Amerikan çevreci edebiyatında Yavaş şiddet olgusu: Richard Powers`ın Gain, Ann Pancake`ın Strange As This Weather Has Been ve John Grisham`ın Gray Mountain adlı romanları

Rob Nixon'ın 2011 senesinde yayımlanan Slow Violence and the Environmentalism of the Poor [Yavaş Şiddet ve Yoksulların Çevreciliği] isimli eseri Çevreci Beşeri Bilimler alanında önemli bir görev üstlenmiş ve o ana kadar adı net bir biçimde konulamamış olan çevre sorunlarını "yavaş şiddet" olarak isimlendirmiştir. Nixon'a göre yavaş şiddet zamana yayılmış olduğundan fark edilmesi zor bir süreçtir. Yavaş şiddetten zarar gören insanların yoksullar olduğu da düşünülürse, çevre tahribatlarının görünürlüğü daha da zorlaşır. Her ne kadar şiddet denince akla anlık olaylar gelse de, zamana yayılmış olan yavaş şiddet daha ölümcül sonuçlar verebilmektedir. Rob Nixon pek çok araştırmacıya ilham vermiş, gelişmemiş ülkelere uygulanan yavaş şiddetle ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Bu tez bir yenilik olarak Nixon'ın yavaş şiddet kavramından yola çıkarak üç çağdaş Amerikan çevreci romanını inceler. Böylece yavaş şiddet kavramının sadece gelişmemiş ülkelerde bulunmadığını, Amerika'nın yoksul nüfusa sahip bölgelerinin de yavaş şiddete maruz kaldığını ispatlar. Tezin ele aldığı ilk roman olan Gain'de (1998) Illinois'de bulunan (hayali) Lacewood kasabasına Clare isimli bir şirketin yüzyılı aşkın zamanda verdiği hasar söz konusudur. Gain romanının Nixon'ın kuramına göre incelenmesi Laura Bodey isimli karakterin bir Clare ürününe bağlı toksisiteden kanserini ortaya koyar. Laura ile el ele vererek pek çok kişi ve kuruluşun bu şirkete karşı mücadele etmesi Nixon'ın "yoksulların çevreciliği" olarak adlandırdığı dayanışmanın ne kadar önemli olduğunu kanıtlar. Powers'ın Illinois bölgesindeki toksik kirlenmeye dikkat çekip aksi takdirde gözden kaçacak olan yavaş şiddete karşı halkı uyarması Nixon'ın "yazar aktivizmi" kavramını açıklar. Bu kitabın yazımı ile Illinois'de çevre temizliği faaliyetlerine girişilmesi de edebiyatın çevresel hususlardaki başarısını kanıtlar. Tezin ele aldığı ikinci roman olan Strange as This Weather Has Been (2007) Nixon'ın tüm kavramlarını barındırması açısından önemlidir. Ann Pancake'in Apalaş bölgesinde doğmuş bir öğretim üyesi/yazar olarak bölgede açık ocak madenciliği ve takip eden sorunlara karşı mücadele vermesi yazar aktivizmi kavramına örnektir. Lace ve Bant gibi karakterlerin aydınlanma yaşayıp çevreci bireyler olmaları yoksulların çevreciliği kavramına örnektir. Olay örgüsü birçok yavaş şiddet olayını barındırır; kömür madenciliği sonrası Apalaş bölgesindeki çevresel hasar, toksik kirlilik, içme suyu kıtlığı, çamur yağmuru ve seller, Corey'nin madencilik için açılan bir çukura düşüp hayatını yitirmesi, madencilik bağlantılı hastalıklar bunlardan sadece bazılarıdır. Tezin ele aldığı üçüncü roman, Gray Mountain (2014) daha çok açık hava madenciliğinin yasal boyutları üzerinedir. Aslen avukat olan John Grisham, Apalaş bölgesindeki yasal sistemin yozlaşmasını irdeleyerek çok uluslu şirketler ile otoritelerin dürüst olmayan bağlantılarını ortaya koyar. Apalaş bölgesinde zamana yayılan bozulmanın gözden kaçtığı ve yavaş şiddet olgusunun yeterince fark edilmediği gözlemlenir. Her ne kadar yavaş şiddet gözden kaçsa da sonuçları, başta siyah akciğer hastalığı olmak üzere, ölümcüldür. Şiddetin Apalaş bölgesinde çoğunlukla yoksulları etkilediği ve çok uluslu şirketlerin kasıtlı olarak kendini savunmakta güçlük çeken yoksul insanların yaşadığı bu bölgeyi seçtiği gözlemlenir. Strange as This Weather Has Been ve Gray Mountain romanlarında yavaş şiddet olgusunun siyah akciğer hastalığı, kömür madenciliği kaynaklı kazalar, insanların evlerini kaybetmesi, işsizlik ve buna bağlı depresyon şeklinde kendini gösterdiği gözlemlenir. Bu tez üç çağdaş Amerikan çevreci romanında uzun süredir göz ardı edilen çevresel sorunları görünür kılar; ekosistemlerin hassas olduğu gerçeğini gösterir; insan sağlığının kolayca bozulabileceği gerçeğini ortaya koyar. Bu tez "yavaş şiddet" kavramının, uzun bir süreye yayılmış çevre felaketlerinin sonucunda meydana gelen mağduriyetleri ortaya koymaktaki en önemli tanımlayıcı faktörlerden biri olduğunu ortaya koyar.