Sınıf öğretmenleri ve rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı sürecine ilişkin deneyimleri

Genel eğitim sınıflarında öğrenim gören özel gereksinimli öğrencilerin eğitsel gereksinimlerini karşılayabilmek, ancak kendileri için birtakım uyarlamaların yapılmasını gerekli kılan BEP uygulamaları ile mümkün olabilmektedir. Dünya genelindeki ilgili araştırmalar, eğitimcilerin BEP uygulamalarında çeşitli güçlüklerle karşılaştıklarını ortaya koymaktadır. Bu araştırmada da, sınıf öğretmenleri ile rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğretmenlerinin bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme, uygulama, izleme ve değerlendirme süreçlerindeki deneyimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada temel nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını İzmir İlindeki ilkokullarda görev yapan 12 sınıf öğretmeni ile 11 rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcıların BEP sürecinde yaşananlara ilişkin görüş ve önerileri, iki katılımcı grupla ikişer olmak üzere toplam dört odak grup görüşmesi gerçekleştirilerek toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi ile analiz edilmiştir. Sınıf öğretmenleri ve rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğretmenlerinden elde edilen bulgularla, yedişer tema oluşturulmuş ve bu 2 grup için oluşturulan temalar arasında yoğun örtüşmeler gözlenmiştir. İki grup katılımcıdan elde edilen bulgular; BEP geliştirme, uygulama, izleme ve değerlendirme aşamalarında ekip üyeleri arasında iletişim ve işbirliğinin sınırlı olduğu, okul idarecileri ve öğretmenlerin BEP süreciyle ilgili gerekli bilgi ve becerilere sahip olmadıkları, ailelerin sürece etkin katılmadıkları, öğretmen ve öğrencilere yeterli özel eğitim destek hizmetlerin sağlanmadığı yönünde sonuçlar ortaya koymuştur. Katılımcılar BEP sürecinin nitelikli yürütülmesi amacıyla ekip üyelerinin tamamının BEP sürecine etkin katılmalarını ve sürece destek vermelerini, BEP sürecinde yer alan paydaşların yeterliklerinin artırılmasını, kendilerine ve öğrencilere ise özel eğitim destek hizmetleri sunulmasını önermişlerdir. Genel olarak okullarda yürütülen uygulamalarının bütünleştirme felsefesinden halen çok uzak olduğu ve bu nedenle BEP sürecinde bulunan paydaşların süreçte birçok güçlükle karşılaştığı saptanmıştır. Bu güçlüklerin, özel gereksinimli bireylere ilişkin birçok alanda bütünleştirme uygulamalarının uygulanmasıyla ve süreçte bulunan paydaşlara gerekli destek hizmetlerin sunulmasıyla çözüme kavuşturulabileceği tartışılmıştır.