"Sınırda zihinsel işlevsellik" ile izlenen çocuk ve ergenlerin klinik özellikleri

Amaç: Çalışmamızın temel amacı Sınırda Zihinsel İşlevsellik (SZİ) gösteren çocuk ve ergenlerdeki psikiyatrik bozuklukları, bu bozukluklara ait belirtileri ve sosyal iletişim becerilerini normal zekaya sahip çocuk ve ergenler ile karşılaştırmaktır. Ek olarak belirtilen bu özelliklerin çalışmamızdaki SZİ çocuk ve ergenlerden oluşan, zeka puanlarına göre ayrılmış iki alt grup arasında da karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 8-16 yaş aralığında, uygulanan zeka testi (WISC-R) sonrası Sınırda Zihinsel İşlevsellik gösterdiği belirlenen 62 olgu SZİ grubuna ve klinik olarak normal zeka düzeyine sahip, benzer yaş aralığındaki 62 olgu kontrol grubuna dahil edilmiştir. Her iki gruptaki çocuklar ve aileleriyle başvuru anındaki psikiyatrik bozuklukları belirlemek amacıyla Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi (ÇDŞG–ŞY–DSM–5–T) yarı yapılandırılmış psikiyatrik tanı görüşmesi yapılmıştır. Çocuk ve ergenlere Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği Yenilenmiş Çocuk Formu verilmiştir. Ebeveynlerine ise Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği Yenilenmiş Ebeveyn Formu, Conners Anababa Dereceleme Ölçeği Yenilenmiş Kısa Formu, İletişim Becerileri Kontrol Listesi 2 verilmiştir. Bulgular: SZİ grubu ve kontrol grubu arasında cinsiyet açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. İki grup arasında yaş, aylık hane halkı geliri, anne ve babanın yaşı, çocuğun okul öncesi eğitim alıp almaması, okul öncesi eğitim süresi, doğum haftası, ebeveynlerin eğitim düzeyleri ve meslek grupları açısından dağılımı, annelerin çalışma oranı, kardeşlerde tıbbi hastalık varlığı açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur. SZİ grubunda DEHB ve özgül fobi yaygınlığı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Komorbidite oranları da kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Kontrol grubunun ÇADÖ-Y Çocuk YAB puanları, SZİ grubundan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. İBK-2'ye ait genel iletişim puanı, pragmatik dil puanı ve bağlamın kullanımı puanı SZİ grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Conners toplam puanı ve bilişsel problemler/dikkatsizlik, hiperaktivite, DEHB indeksi alt ölçek puanları SZİ grubunda kontrol grubundan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Karşı gelme alt ölçeği açısından iki grup arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Zorbalık uygulama, SZİ grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yaygın bulunmuştur. Zorbalığa uğrama SZİ grubu için Conners toplam puanı ile ilişkili bulunmuştur. Zorbalık uygulama ve bu davranışın sıklığı yine SZİ grubu için İBK toplam puanı ile ilişkili bulunmuştur. Her iki grup için de zorbalığa uğrama ÇADÖ-Y toplam puanları, zorbalık uygulama ise Conners toplam puanlarıyla ilişkili bulunmuştur. Yine her iki grup için zorbalık uygulama, zorbalığa uğrama ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: SZİ çocuklar, sosyoekonomik dezavantaj ve ruhsal problemlerdeki artmış risk gibi çok sayıda zorlukla karşı karşıya kalan incinebilir bir grubu temsil etmektedir. Çocukluk dönemindeki erken müdahaleler riskleri azaltma açısından önemlidir. SZİ çocuk ve ergenlerdeki ruh sağlığı sorunları, sosyal iletişim becerileri ve diğer klinik özellikler açısından daha fazla araştırma ve bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Karşılaştırmalı çalışmalar, SZİ'ye özgü özellikleri ve bu olgulara yaklaşımdaki standartları belirlemede yararlı olabilir. SZİ'ye ait bilgilerimizin artması ve önleyici-destekleyici müdahalelerin geliştirilmesi, bu çocuklara özgü ihtiyaçların daha iyi karşılanmasına ve tam potansiyellerine ulaşmalarına yardımcı olacaktır. Sonuç olarak bu olguların yaşam kaliteleri daha iyi hale gelebilecektir.