Ankara ve İstanbul'daki Somalili göçmenlerin sosyo-kültürel adaptasyonu

1990'lardan itibaren Somali'de devam eden iç savaş ve çatışmalardan kaynaklı güvenlik problemleri, siyasi istikrarsızlık, ekonomik sorunlar, kuraklık ve gelecek kaygısı gibi sebeplerden ötürü ülkelerinden göç eden Somalililerin tercih ettiği ülkelerden biri de Türkiye'dir. Dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve beraberindeki önemli bir heyetin 19 Ağustos 2011 tarihinde Somali'ye gerçekleştirdiği ziyaretten sonra iki ülke arasındaki ilişkilerin yakınlaştığı bir süreç başlamıştır. Akademik literatürde Somalililere yönelik iç savaş, güvenlik, terör, eğitim ve din temalı araştırmalar yapılıyor olmasına rağmen, Somalililerin uyum süreçlerine odaklanan özellikle sosyal hayatta onların algılarını ve yaşam tecrübelerini incelemeye yönelik yapılan çalışmalar yok denecek kadar azdır. Ankara ve İstanbul'a resmi kanallarla ve kendi istekleri ile gelen ve yaşamlarını Türkiye'de devam ettiren Somalili göçmenlerin düşünce ve fikirleri bu bağlamda daha önce hiç incelenmemiştir. Çalışmanın bu konuda ilk olması önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin Ankara ve İstanbul şehirlerinde yaşayan Somalili göçmenlerin sosyo-kültürel adaptasyon sürecine yönelik algıları ve zorlandıkları konular, Türk toplumu ile benzer ve farklı gördükleri özellikler derinlemesine görüşmeler yapılarak nitel yöntemlerle incelenmiştir. Aynı zamanda çalışmada, dini ve toplumsal değerlerin, kültürel normların, tarihsel bağların, eğitimin, yaşın, sosyal sermayenin ve ağların Somalili göçmenlerin misafir eden topluma uyum sağlamasında nasıl bir önemi olduğu araştırılmıştır. Bu bağlamda söz konusu çalışma, konu ile ilgili hem akademik çalışmaların analitik değerlendirilmesine hem de derinlemesine mülakat ve gözleme dayanan saha çalışmasından elde edilen bulgulara dayanmaktadır. Çalışmanın sahasında, bu konuda detaylı bilgi ve tecrübe sahibi üst düzey 2 diplomatik temsilci ve 35 Somalili göçmen ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Yapılan saha çalışmalarında, Somalili katılımcıların görüşlerinden ve yaşam tecrübelerinden örnekler tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, tespit edilen örnekler üzerinden Türk toplumu ile sosyal ve kültürel yaşamda uyumu sağlayabilmek amacıyla eksik görülen konular ve sorunlar için çeşitli sosyal politika önerilerinde bulunulmuştur.