Vücut kitle endeksinin sosyoekonomik belirleyicileri: Koşullu kuantil regresyon analizi

Ülkenin nüfusunun sağlıklı bireylerden oluşması iyi ve sağlıklı beslenme ile ilişkili olmaktadır. Vücut Kitle İndeksi (VKİ) bir kişinin zayıf, aşırı kilolu, obez veya boyuna göre sağlıklı bir kiloda olup olmadığını gösteren sağlıklı beslenme tarama aracı olarak kullanılmaktadır. Ancak, VKİ'nin vücut yağ oranının doğrudan bir ölçüsü olduğu anlamına gelmemektedir. Bir kişinin VKİ'si sağlıklı VKİ aralığının dışındaysa, hastalık veya ölüm riskleri önemli ölçüde artmaktadır. Özellikle kadınlar için VKİ yaşa ve yaşam koşullarına bağlıdır ve genellikle yaşa göre VKİ olarak adlandırılır. Kadınlarda yüksek miktarda vücut yağı kiloya bağlı hastalıklara ve diğer sağlık sorunlarına yol açabilir ve düşük kilolu olmak da kişiyi sağlık sorunları açısından risk altına sokabilir. Bu tezde, Hacettepe Üniversitesi'nin 2019 yılında yayınladığı 2018 TNSA verileri derlenerek 15-49 yaş aralığındaki 6732 kadına ait veri üzerinde çalışmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yaşayan kadınların VKİ değerlerini etkileyen faktörleri Kantil regresyon yöntemini kullanarak tespit etmektir. Modelin fonksiyonel yapısının modelin temel varsayımlarını sağlaması istatistik ve ekonometrik çalışmalarda oldukça önemli olmaktadır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi inceleyen paramaterik yöntemlerden biri olan En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, verinin uç değer taşımaması normallik varsayımı ve eşit varyans varsayımı gibi temel bazı varsayımlara sahiptir. Bu varsayımlar sağlanmadığında bu modelleri kullanmak çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Kantil regresyon yöntemi herhangi bir dağılım varsayımı gerektirmemekte ve parametre katsayılarını çeşitli kantillere göre tahmin ettiği için ekstrem değerlere sahip veri setlerinde geleneksel yöntemlere göre daha iyi tahminler vermektedir. Bu çalışma, Koenker ve Basset (1978) tarafından geliştirilen kantil regresyon (QR) tekniğini kullanarak kadınların BMI'ını etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Kantil Regresyon sonuçları, yaş, gelir, televizyon izleme alışkanlığı, çocuk doğurma sayısı ve eğitim düzeyi gibi sosyo-ekonomik değişkenlerin kadınların BKİ'si üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu gösterdi.