Turkey's foreign policy-making towards İsrael in the post cold war: A structural realist explanation

İsrail ile 1949 yılında ilk diplomatik ilişkilerin kurulmasından sonra geçen 40 yılda Türkiye İsrail ile ilişkilerini Soğuk Savaş nedeniyle temel seviyede tutmuştur. Genel olarak, iki ülke de Amerika yönlendirmesindeki Orta Doğu ülkeleri olmaları nedeniyle benzer bir profile sahip olmuşlardır. Ancak, 1990'lı yıllarda Amerika'nın da desteği ile ikili ilişkilerde yakınlaşma meydana gelmiştir. Hatta; bölgede Türkiye'ye karşı gelişen tehditler, Türkiye'yi güçlü bir devlet ile ilişkilerini geliştirmeye sevk etmiş ve o dönemde Türkiye için söz konusu devlet İsrail olmuştur. 1990'lı yılların aksine, 2000'li yıllarda Türkiye-İsrail ilişkileri ciddi bir biçimde değişikliğe uğramıştır. Bu değişimin temel nedeni ise İsrail'in Lübnan'a ve Hamas'ın kontrolü altında olan Gazze Şeridi'ne saldırıları ve AKP hükümetinin bu saldırılara karşı sert bir tutum sergilemesidir. Bu tezin amacı, Türkiye'nin Soğuk Savaş sonrası İsrail'e yönelik dış politikasının yapısal realizm açısından değerlendirilmesidir. 1990'lı yıllardaki askeri yakınlaşma ve 2000'li yıllarda ikili ilişkilerde yaşanan gerginlikler bu teori ile açıklanabilmektedir çünkü bölgesel tehditlerin hem İsrail için hem de Türkiye için tehlike yaratması 1990'lı yıllarda iki ülkeyi bu anlamda yaklaştırsa da, 2000'li yılların başında izlediği dış politikanın da etkisiyle dış tehdit algısının Türkiye açısından azaltılması, Türkiye'nin İsrail ile olan askeri işbirliği ihtiyacında belirgin bir azalmaya yol açmıştır.