Söke Ovası ve Bafa Gölü çevresinin hidrojeolojik incelenmesi: Jeotermal potansiyeli, toprak ve su kirliliği

Bu çalışma, Büyük Menderes Grabeni'nin batısında yer alan Söke Ovası ve Bafa Gölü çevresinin hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal incelenmesini, jeotermal potansiyelinin belirlenmesini ve havzadaki mevcut yüzey-yeraltı suları ile toprakların inorganik kirliliğinin araştırılmasını kapsamaktadır. İnceleme alanının temelinde Menderes Masifi'ne ait kayaçlar yer almaktadır. Prekambriyen'den Eosen'e kadar değişik yaşlar veren gnays, şist, mermer, rekristalize kireçtaşı türü kayaçlardan oluşan bu birimler Neojen yaşlı karasal tortullar tarafından üzerlenmektedir. Kuvaterner yaşlı alüvyonlar ise tüm birimleri uyumsuz olarak örter. Havzada yer alan alüvyonlar, Neojen gölsel karbonatlar ve mermerler akifer oluşturan birimlerdir ve birçok kaynak ile kuyudan yeraltı suyu üretimi bulunmaktadır. Arazi çalışması kapsamında, yüzey ve yeraltı suları ile sıcak ve mineralli suların sayımları yapılarak hidrojeolojik harita oluşturulmuştur. Alüvyon ovanın kuzey ve güney sınırları boyunca Menderes Masifi'ne ait mermerlerden gelen ılık, tuzlu, karstik sular bulunmaktadır. Analiz amaçlı yedisi sıcak, toplam yirmi sekiz yeraltı suyu (kaynak, kuyu) ile on iki adet yüzey suyu (deniz, göl, akarsu) olmak üzere toplamda kırk adet su noktası çalışılmıştır. Kimyasal ve izotopik analizler değerlendirilerek alandaki egemen hidrojeokimyasal süreçler ve çözünmüş iyonlar ile jeotermal sistem özellikleri ve deniz suyu girişimi arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Kavramsal hidrojeolojik ve jeokimyasal modeller geliştirilip kirlilik oluşumu irdelenmiştir. Jeotermal akışkanda yüzde yetmişten fazla oranda deniz suyu girişimi belirlenmiştir. Deniz suyu girişimi denizden Bafa Gölü'ne kadar uzanan Akköy Fayı ile denetlenmektedir. İçme sularında sınır değerin üzerinde potasyum, kalsiyum, magnezyum, klorür, sülfat, bor, arsenik, demir, mangan, alüminyum, selenyum, nikel, kurşun, uranyum, selenyum belirlenmiştir. Toprak örneklerinde kirlilik indeksi hesaplanmıştır. Büyük Menderes Nehri ile sulanan alanlarda kirlenme tespit edilmiştir.