Solunum güçlüğü sorunu ile izlenen yenidoğan bebeklerde plazma endotelin 1, platelet activating faktör asetilhidrolaz transforming growth faktör beta1 düzeyleri ile ayrıcı tanıda kullanılabilirlikleri

1. ÖZETPrematür doğumlarda hastanede yatış süresinin uzamasının en önemli nedenisolunum sistemi ile ilgili sorunlardır. Respiratuar distres sendromu tip 1, respiratuardistres sendromu tip 2, mekonyum aspirasyonu solunum güçlüğünün en sıknedenlerinden olup, hastalığın erken tanımlanması ve zamanında başlanılan uyguntedavi yaşam kalitesini ve süresini uzatmada önemlidir.Bronş daralması ve damar daralmasından sorumlu tutulan endotelin-1'in birçok organ yetmezliğinde artmış düzeyleri kötü prognoz ile ilişkilidir. Transforminggrowth faktör beta ise enflamasyonu düzeltici ve doku onarımını arttırıcı etkigösterdiği halde, yüksek düzeyde birikmesi enflamasyonun uzamasına ve fibroziseneden olur. Bir diğer sitokin platelet aktivating faktör ise akciğerlerde vazoaktifetkiye neden olur ve bronş daralmasını uyarır. Platelet aktivating faktör asetilhidrolazise PAF'ı parçalayarak etkisiz hale getiren enzimdir.Bu çalışmada solunum güçlüğü ile getirilen yenidoğanların ayırıcı tanısında,izleminde ve prognozun belirlenmesinde serum endotelin-1, transforming growthfaktör beta-1 ve platelet aktiveting faktör asetilhidrolaz düzeylerinin bakılmasınınanlamlılığının değerlendirilmesi amaçlandı.Çalışmaya yenidoğan yoğun bakım ünitesine solunum güçlüğü nedeni ileyatırılan bebekler alındı. Bir yıl içerisinde içerisinde respiratuar distres tanısı alan 62,RDS tip 2 tanısı alan 24 hasta, mekonyum aspirasyonu tanısı alan 14 hasta olmaküzere 100 yenidoğan çalışma grubu oluşturuldu. Ayrıca herhangi bir yakınmasıolmayan 20 prematür ve matür bebekten kontrol grubu oluşturuldu. Endotelin-1,transforming growth faktör beta ve platelet aktiveting faktör asetilhidrolazın kontrolgrubundaki prematür ve matür bebeklerde farklılık göstermediği; endotelin 1 vetransforming growth faktör beta'nın en fazla mekonyum aspirasyonunda artmış1olmakla birlikte sırası ile RDS tip 1 ve RDS tip 2' de de artmış olduğu bulundu.Platelet aktiveting faktör asetilhidrolaz düzeyinde artış ise sadece mekonyumaspirasyonunda belirlendi. lk saatlerde bakılan endotelin-1'in prognozu belirlemededaha yararlı olduğu ve ilerleyen günlerde bakılan endotelin 1'in klinik iyileşmeyigöstermede daha anlamlı olduğu gözlendi. Prognozu belirlemede ilk saatlerdebakılmış olan transforming growth faktör beta ve platelet aktiveting faktörasetilhidrolaz düzeylerinin anlamlı olmadığı kanısına varıldı.Anahtar Kelimeler: Respiratuar distres sendromu tip 1, respiratuar distressendromu tip 2, mekonyum aspirasyonu sendromu, endotelin-1, transforming growthfaktör beta, platelet aktiveting faktör asetilhidrolaz, yenidoğan.2