Türkiyenin kuzeydoğu levant kıyısında yer alan İskenderun ve Mersin körfezi'ndeki kupeslerin ((Boops boops (L. 1758)) bazı popülasyon dinamiği parametrelerinin belirlenmesi

Kupes, Boops boops (Linnaeus 1758), Türkiye deniz balıkçılığının en önemli ekonomik türlerinden biridir. Bu çalışma, Doğu Akdeniz'de Mersin Körfezi ve İskenderun Körfezi'ndeki kupes popülasyonunun büyüme ve beslenme özellikleri ile ölüm ve sömürülme oranlarını tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, Eylül 2019 ile Ağustos 2020 tarihleri arasında bölgede faaliyet gösteren ticari balıkçılardan toplam 967 adet örnek toplanmıştır. Toplam boy (TL) 11.1 ile 28.4 cm arasında ve toplam ağırlık (W) 12.1 ile 281.0 g arasında değişmiştir. Dişi ve erkekler için hesaplanan boy-ağırlık ilişkilerinin (LWR) üstel katsayıları arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. (p<0.05). Juvenil, dişi, erkek ve toplam örneklem için LWR, W=0.011TL2.90 (R2=0.947), W=0.002TL3.52 (R2=0.947), W=0.004TL3.29 (R2=0,912 ve W=0.003TL3.38 (R2=0.941) olarak tahmin edilmiştir. Juvenil bireyler dışında büyümenin pozitif allometrik özellikte olduğu tespit edilmiştir. Tüm örneklem için von Bertalanffy büyüme parametreleri, L∞=32.991 cm, k=0.181 yıl-1 ve t0=-1.928 yıl, büyüme performansı indeksi ise Ø =5.286 olarak hesaplanmıştır. Toplam, doğal nedenlerle gerçekleşen ve balıkçılık nedeniyle gerçekleşen ölüm oranları sırasıyla Z=1.402 yıl-1, M=0.520 yıl-1 ve F=0.882 yıl-1 olarak belirlenmiştir. Sömürülme oranı E=0.629 olup, bu değer çalışma alanında yaşayan kupes stokunun aşırı avcılık baskısı altında olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, mevcut stok durumunun iyileştirilmesi ve korunabilmesi için balıkçılık baskısının azaltılması gerektiği önerilmektedir. Çalışma kapsamında toplam 190 bireyin mide içeriği incelenmiş, bunlardan 46'sının (%24) midesinde sindirilmemiş besin maddesi bulunmuştur. Besin kompozisyonunun balık larva ve juvenilleri ile kopepodlar, karidesler ve kalamarlardan oluştuğu gözlenmiştir. Yabancı yayılımcı bir tür olan Bregmaceros nectabanus'un larval ve jüvenil evreleri, dolu midelerin yaklaşık %95'inde gözlenmiş ve en baskın besin unsurunu oluşturmuştur. Bu durum, istilacı bir türün yerli bir tür için nasıl önemli bir besin maddesi haline geldiğine ve denizel besin ağını yeniden yapılandırabileceğine dair iyi bir örnek oluşturmaktadır.