Sorafenib ve Cynara scolymus L. yaprak ekstraktının hepatosellüler karsinom üzerindeki sinerjistik antikanser etkilerinin ın vıtro analizi

Dünya Sağlık Örgütü'nün 2020 verilerine göre, birincil karaciğer kanseri, dünya çapında en yaygın beşinci kanserdir ve kanser ölümlerinin ikinci önde gelen nedenidir. Hepatosellüler karsinom, birincil karaciğer kanserinin en yaygın histolojik türüdür ve bu malignitelerin %85 ila %90'ını oluşturur. Karaciğer kanseri olan hastaların genel prognozu zayıftır (mortalitenin insidansa oranı 0.95). Sistemik kemoterapi; cerrahi rezeksiyon, karaciğer transplantasyonu veya lokalize tümör ablasyonu için uygun olmayan ilerlemiş hepatosellüler karsinom hastaları için tedavinin temel dayanağı olmaya devam etmektedir. Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi tarafından 2005 yılında onaylanmış Sorafenib 2007 yılında hepatosellüler karsinom tedavisi için kullanılmaya başlanmış çoklu tirozin kinaz inhibitörüdür. Sağlık profesyonellerinin tüm kanser türlerinde tedavi süresince alternatif tıp tekniklerinin de kullanılması yaygınlaşmıştır. Tedavileri devam eden hastalar, ilaçların yan etkilerinin azaltılması veya tedaviyi desteklemek amacıyla birçok bitki türünün ekstraktını veya içeriğindeki aktif maddeleri denetimli veya denetimsiz kullanılmaktadır. Cynara scolymus (Enginar), Asteraceae ailesine mensup, cynarin aktif maddesini içeren bir bitki türüdür. Karaciğer rahatsızlıklarında halk arasında kullanımı yaygın olan Cynara scolymus, karaciğer kanseri hastaları tarafından kemoterapinin yan etkilerinin azaltılması amacıyla kullanılmaktadır. Tez kapsamında hepatosellüler karsinom tedavisinde kullanılan Sorafenib ve Cynara scolymus L. yaprak ekstraktının kombinasyonel etkisi incelenmiştir. Hepatosellüler karsinom hücre hattı (HepG2) üzerine Sorafenib ve Cynara scolymus L. yaprak ekstraktının farklı konsantrasyon kombinasyonlarının anti-kanser ve anti-proliferatif sinerjistik etkisi; hücre canlılık testi (XTT), RT-qPCR yöntemi ile bazı genlerin (TNF-α, Bax, Caspase 3 ve Bcl2) ifade düzeylerinin belirlenmesi ve ELISA metodu ile aynı genlerin protein seviyeleri belirlenerek yorumlanmıştır. Ayrıca Katalaz, Karbonik anhidraz ve Gutatyon peroksidaz enzimlerinin aktiviteleri ölçülerek biyokimyasal değerlendirmeler yapılmıştır.