Sorgulama topluluğu modeline dayalı çevrimiçi bir dersin öğrencilerin bağlılığı, tutumu ve memnuniyetine etkisi

Bu araştırmanın amacı; sorgulama topluğu modeli öğretim etkinlikleri ile yapılandırılmış medya okuryazarlığı dersinin, öğrencilerin; sorgulama topluluğu (sosyal, bilişsel ve öğretimsel buradalık) algısı, bağlılığı (davranışsal, duyuşsal ve bilişsel bağlılık), e-öğrenmeye yönelik tutum ve e-öğrenme sürecine ilişkin memnuniyeti üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, deneysel işlem sürecinde gerçekleştirilen uygulamaların etkisini belirlemek için deneysel yöntemlerden ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz desen tercih edilmiştir. Araştırma, 2021-2022 akademik yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde seçmeli olarak verilen medya okuryazarlığı dersi kapsamında farklı branş ve sınıf düzeyinde eğitim gören 17 deney 17 kontrol olmak üzere toplam 34 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol gurubu oluşturulurken, öğretmen adaylarının sınıf ve branşları göz önünde bulundurularak aynı sınıfta ve bölümde bulunan öğrencilerin gruplara eşit oranda dağıtılmasına dikkat edilmiştir. Deneysel işlem başlamadan önce her iki gruba da araştırma sürecinde kullanılacak ölçekler ön test olarak uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda grupların birbirine denk olduğu tespit edilmiş ve uygulama süreci başlamıştır. Deney ve kontrol grubu ile işlenen tüm dersler ZOOM platformu aracılığı ile çevrimiçi öğrenme ortamları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda dersler sorgulama topluluğu modeli öğretim etkinlikleri kullanılarak işlenmiş, kontrol grubunda ise geleneksel yöntemlerden olan anlatım ve soru-cevap tekniğinden yararlanılmıştır. Sekiz hafta süren deneysel işlemin ardından son test uygulaması yapılarak süreç tamamlanmıştır. Son test sonucunda elde edilen veriler betimsel ve kestirimsel istatistik yöntemlerinden yararlanılarak bulgular bölümünde sunulmuştur. Normal dağılım gösteren değişkenlerde t-Testi, göstermeyen değişkenlerde ise non parametrik testler kullanılmıştır. Verilerin analizinden elde edilen sonuçlara göre; sorgulama topluluğu modeli öğretim etkinlikleriyle eğitim gören deney grubu öğrencileri ile geleneksel öğretim yöntemleriyle eğitim gören kontrol grubu öğrencilerinin sorgulama topluluğu algısı son test puanları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bu farklılık deney grubu lehinedir. Öğrencilerin, sorgulama topluluğunun alt boyutları olan sosyal, bilişsel ve öğretimsel buradalık algısı son test puanları incelendiğinde de deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilerek benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Öğrenci bağlılığı ve alt boyutlarına ait sonuçlar incelendiğinde ise deney grubunun; öğrenci bağlılığı, bilişsel ve duyuşsal bağlılık puanlarının kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı derecede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ancak davranışsal bağlılık puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Son olarak araştırma kapsamında ele alınan diğer değişkenlere ait bulgulara bakıldığında öğrencilerin e-öğrenmeye yönelik tutum ve e-öğrenme sürecine ilişkin memnuniyet puanlarının deney grubu lehine anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.