Sosyal ağ kullanımının bazı kişilik özellikleriyle ilişkisi

Bu araştırmanın amacı, ergenlerin sosyal ağ kullanımlarının beş faktör kişilik özellikleriyle ilişkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemi 11-18 yaşları arasında, 7-8-9-10-11 ve 12. Sınıfa devam eden 548 kız ve 441 erkek olmak üzere, toplam 989 ergendir. Örneklem, Adana ili Seyhan, Yüreğir, Sarıçam ve Çukurova ilçe sınırları içinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Ortaöğretim türünde devlet okulları arasından tabakalı ve seçkisiz örnekleme yöntemini ile belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ergenlerin, kişilik özelliklerine ilişkin veriler "Beş Faktör Kişilik Ölçeği", kişisel bilgileri ve sosyal medya kullanımlarına ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde sosyal medya kullanım saatlerinin beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için tek yönlü varyans analizi ANOVA, sosyal medya kullanım amaçlarının ve sosyal medya hesaplarının beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için ise tek yönlü MANOVA yapılmıştır. Sosyal ağ kullanım sürelerine göre beş faktör kişilik özelliklerinden gelişime açıklık ve yumuşakbaşlılık alt boyutları arasında anlamlı farklılık bulunmazken; özdenetim, nevrotizm ve dışadönüklük alt boyutları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Sosyal ağları kullanım amaçlarının beş faktör kişilik özellikleri ile ilişkisinde her bir kullanım amacı için farklı kişilik özellikleri ile anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Ergenlerin sosyal medya kullanımında "Yeni arkadaşlar edinmek" amacı öz-denetim kişilik özelliği, "Çevrimiçi sohbet etmek" amacı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim ve dışadönüklük, "Fotoğraf paylaşmak" amacı ile nevrotizm ve dışadönüklük, "Yorum yapmak" amacı ile öz-denetim ve dışadönüklük, "Bilgi edinmek" amacı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Video paylaşmak" amacı ile öz-denetim ve dışadönüklük, "Haber paylaşmak" amacı ile gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Oyun oynamak" amacı ile öz-denetim ve nevrotizm, "Tanıdıklarıyla iletişim kurmak" amacı ile yumuşakbaşlılık ve dışadönüklük,"Arkadaşlarının ne yaptığını kontrol etmek" amacı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, nevrotizm ve dışadönüklük, "Boş zamanlarını geçirmek" amacı ile öz-denetim, nevrotizm ve dışadönüklük kişilik özellikleri ile anlamlı farklılık bulunmuştur. Kullanılan sosyal medya hesaplarının beş faktör kişilik özellikleri ile ilişkisinde her bir kullanım amacı için farklı kişilik özellikleri ile anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Ergenlerin kullandıkları sosyal medya hesaplarından "Facebook" kullanımı ile nevrotizm, "Twitter" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Google +" kullanımı ile gelişime açıklık kişilik özelliği, "Youtube" kullanımı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Instagram" kullanımı ile öz-denetim, nevrotizm, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Foursquare" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, nevrotizm ve dışadönüklük, "Vine" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Blogspot" kullanımı ile yumuşakbaşlılık ve öz-denetim, "Tumblr" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Pinterest" kullanımı ile öz-denetim ve gelişime açıklık, "Skype" kullanımı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Whatsapp" kullanımı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük kişilik özellikleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Keywords: Beş faktör kişilik özellikleri, sosyal medya, sosyal ağlar, ergen