Sosyal ağlarda arkadaşlık ilişkisinin belirleyicileri üzerine bir inceleme

Günümüzde bireyler sosyal medya olarak ifade edilen sanal ortamda daha fazla zaman geçirmekte, farklı ihtiyaçlarını buradan karşılamakta ve oluşturdukları bu sanal dünyayı günlük yaşamlarının bir parçası olarak görmektedir. Özellikle gençler, yeni arkadaşlıklar kurmak, birbirleriyle daha fazla iletişime geçmek ve birbirleriyle paylaşımda bulunmak amacıyla sosyal ağları oldukça yoğun bir şekilde kullanmaktadır. Bu özellikleri sebebiyle sosyal medyayı bir sosyalleşme unsuru olarak gören gençler, arkadaşlık ilişkilerini sosyal ağlarda başlatmakta, geliştirmekte ve çeşitli sebeplerle sonlandırmaktadır. Sosyal ağ sitelerinin başını çeken Facebook, araştırmanın uygulandığı sosyal ağ sitesi olarak belirlenmiştir. Çalışma Mart-Nisan 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, bireylerin genel Facebook kullanım alışkanlıklarının yanısıra sosyal ağlardaki arkadaşlıkların başlamasını ve sonlandırılmasını etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda hipotezlerin test edilmesi için web tabanlı anket ile deneysel araştırma yöntemi birlikte kullanılmıştır. Deneysel araştırma yöntemi için hayali Facebook hesapları oluşturulmuştur. Bu hesaplarda kullanılacak olan profil fotoğraflarının tespiti için güzellik testi anketi uygulanmıştır. Bu hayali hesapların cinsiyetleri, profil fotoğrafları, eğitim ve ilişki durumları birbirlerinden farklı olarak düzenlenmiştir. Bu şekilde bu dört boyutun arkadaşlık isteklerini kabul etme ve arkadaşlıktan çıkarma davranışı üzerindeki etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Ayrıca, katılımcıların demografik özelliklerine göre arkadaşlık isteğini kabul etme ve arkadaşlıktan çıkarma davranışındaki farklılıklar test edilmiştir. Katılımcılara hem doğal ortamında hem de laboratuvar ortamında hayali hesaplardan arkadaşlık istekleri gönderilmiş, sonuçlar izlenmiş ve analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, erkekler, Facebook'ta gönderi paylaşmaya kadınlardan daha çok isteklidir. Ayrıca, sosyal ağlarda ebeveynleriyle arkadaş olan kullanıcılar daha dikkatli paylaşım yaptıklarını belirtmiştir. Kullanıcıların neredeyse üçte birinin birden fazla Facebook hesabının olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Erkek kullanıcıların hiç tanımadıkları kişilerden gelen arkadaşlık isteklerini kabul etme oranının kadın kullanıcılara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, istek gönderen hesabın cinsiyeti, profil fotoğrafı, eğitim ve ilişki durumunun, katılımcıların arkadaşlık isteklerini kabul etme ve arkadaşlıktan çıkarma davranışı üzerinde bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Katılımcıların arkadaşlık isteğini kabul davranışının doğal (saha) ile laboratuvar ortamı arasında farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: sosyal ağlar, arkadaşlık, arkadaşlıktan çıkarma, facebook