Sosyal bilgiler dersinde tarihsel yazılı kanıt kullanımının farklı boyutlarıyla incelenmesi

Günümüzde kanıt kullanma becerisi hem yaşam boyu öğrenmenin hem de sosyal bilgiler ve tarih derslerinin temelini oluşturmaktadır. Kanıt olmadan tarihi konuların ispatlanamayacağı gibi tarihsel yazılı kanıt olmadan da tarihi bilgiler çoğunlukla bir yorumdan ibaret kalır. Bu çalışmada tarihsel yazılı kanıt kullanma beceri ele alınmış tarih derslerinin ana unsurunu oluşturan kanıt kullanma sosyal bilgiler derslerinde tarih konularında araştırılmıştır. Çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersi içerisindeki tarih konularının öğretiminde tarihsel yazılı kanıt kullanımının 2018 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı, ders kitapları ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. Araştırmanın, çalışma grubunu sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri; veri kaynakları ise; 2018 sosyal bilgiler öğretim programı ve 5, 6 ve 7. sınıf MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanan sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında verilerin toplanmasında iki farklı araç kullanılmıştır. 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve sosyal bilgiler ders kitaplarında tarihsel yazılı kanıt kullanımının tespiti için "kontrol listesi"; sosyal bilgiler öğretmenleri ile görüşmeler için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma kapsamında tarihsel yazılı kanıtların konuyu somutlaştırarak kalıcı öğrenme sağladığı, derslerde edinilen bilgilere gerçeklik boyutu kattığı, tarihe olan ilgi ve merakı artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda kanıt temelli sosyal bilgiler derslerinin öğrencilerin kalıcı öğrenmelerinde önemli katkı sağladığı ve derse olan ilgiyi artırdığı için sosyal bilgiler öğretmenlerinin derslerinde tarihsel yazılı kanıta dayalı etkinlikleri kullanmaları önerilmektedir.