Sosyal bilgiler öğretiminde kanıt temelli öğretim uygulamasının bilimsel düşünme ve karar verme becerilerine etkisi

Araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretiminde kanıt temelli öğretim uygulamaları ile bilimsel düşünme ve karar verme becerileri arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. 1. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test ve son test uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerileri puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 2. Ortaokul 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında beceri temelli olmayan geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test ve son test uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerisi puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 3. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerisi puanları ile beceri temelli olmayan öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test uygulamasından aldıkları bilimsel düşünme becerisi puanları arasında anlamlı farklılık var mıdır? 4. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test ve son test uygulamasından aldıkları karar verme becerileri puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 5. Ortaokul 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında beceri temelli olmayan öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test ve son test uygulamasından aldıkları karar verme becerisi puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 6. Ortaokul 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında kanıt temelli öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney grubunun ön test uygulamasından aldıkları karar verme becerileri puanları ile beceri temelli olmayan öğretimin uygulandığı kontrol grubunun ön test uygulamasından aldıkları karar verme becerisi puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 7. Öğrencilerin kanıt temelli "Birleşmiş Milletler" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir? 8. Öğrencilerin kanıt temelli "Toplumsal Cinsiyet Rollerine Bakmak" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir? 9. Öğrencilerin kanıt temelli "Suriyeli Göçmenler" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir? 10. Öğrencilerin kanıt temelli "Küresel Isınma" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir? 11. Öğrencilerin kanıt temelli "Erozyon" etkinliğinin rubrik ile değerlendirilmesine göre bakış açısı ve anlam oluşturmalarının sonucu nedir? Bu araştırma, karma araştırma deseninlerinden yakınsayan paralel desen esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutu için ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen (ÖSKD) modeli tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Tokat merkezde yer alan bir devlet okulunun 7. sınıfında öğrenim gören 26'sı erkek 25'i kız olmak üzere 51 öğrenci oluşturmuştur. Bu öğrenciler amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen akademik başarı testi kullanılmıştır. Araştırmadaki deneysel desenle ilgili gerekli olan nicel verileri toplamak için; Göktürker (2005) tarafından geliştirilen "Bilimsel Düşünme Becerileri Ölçeği" ve Sever (2019) tarafından geliştirilen "Karar Verme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarına "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanındaki konulara uygun ders işlenmeden önce ve ders yapıldıktan sonra bilimsel düşünme ve karar verme becerileri ölçeği uygulanmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanına yönelik kanıt temelli öğrenme etkinliklerine ait çalışma yaprakları kullanılmıştır. Gerçekleştirilen deneysel işlemde çalışma gruplarından elde edilen verilerin normallik testlerinde Shapiro-Wilk, Skewness (Çarpıklık) ve Kurtosis (Basıklık) kullanılmıştır. Deneysel işlem süreçlerinde çalışma gruplarından elde edilen verilerin normallik analizleri için Shapiro-Wilk, Skewness (Çarpıklık) ve Kurtosis (Basıklık) testleri yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Kanıt temelli etkinlikler süreç sonunda araştırmacı tarafından hazırlanan dereceli puanlama anahtarına göre puanlanarak öğrencilerin etkinlikleri gerçekleştirme düzeyleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda deney grubunda yer alan öğrencilerin bilimsel düşünme becerileri ölçeğinin geneli ile ölçeğin alt boyutlarında ön test ve son test puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılığın, deney grubunda yer alan öğrencilerin karar verme becerileri ön test ve son test puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılığın deney grubu lehine olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma bulgularına göre, kanıt temelli öğrenme yöntemiyle "Küresel Bağlantılar" öğrenme alanında uygulanan etkinliklere öğrencilerin çoğu katılmış, etkinliklerde yer alan sorulara cevap vermişler ve bir ürün ortaya koyabilmişlerdir. Kanıt temelli "Birleşmiş Milletler", "Suriyeli Göçmenler", "Erozyon" etkinliği öğrencilerin bakış açısı ve anlam oluşturmalarına göre değerlendirildiğinde öğrencilerin çoğunun ortalama kategorisinde cevaplar vererek kanıttan anlam çıkarabildikleri fakat kanıtlardan yeterince yararlanamadıkları; "Toplumsal Cinsiyet Rollerine Bakmak" ve "Küresel Isınma" etkinlikleri öğrencilerin bakış açısı ve anlam oluşturmalarına göre öğrencilerin çoğunun nitelikli kategorisinde cevaplar vererek kanıtlardan yeterince yararlandıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler öğretimi, kanıt temelli öğretim, bilimsel düşünme becerisi, karar verme becerisi