Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Facebook öğretmen gruplarında paylaşım yapma motivasyonları: Bir netnografik durum çalışması

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin Facebook'taki çevrim içi öğrenme topluluğu gruplarına katılımının ve bu gruplarda paylaşım yapma motivasyonlarının arkasında yatan nedenleri ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan etnografinin sanal ortama uyarlanmış hali olan netnografi deseni temel alınmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında en çok üye sayısına sahip "Türkiye Sosyal Bilgiler Zümresi", "Sosyal Bilgiler Bilgi ve Görsel Arşivi" ve "Sosyal Bilgiler Öğretmenleri" gruplarında Kasım 2020-Mart 2021 tarihleri aralığında yapılan toplam 2402 paylaşım incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında "Facebook'ta paylaşım yapıyorum; çünkü …………" gönderisi paylaşılarak sosyal bilgiler öğretmenlerinin yorum yapmaları sağlanarak bu gruplardaki paylaşım yapma nedenlerine yönelik görüşleri tespit edilmiştir. Üçüncü aşamada ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş bu gruplarda aktif şekilde paylaşım yapan 16 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla gruplardaki paylaşım yapma gerekçelerine yönelik derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. Araştırmanın ikinci ve üçüncü aşamasında elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular, sosyal bilgiler öğretmenlerinin en çok ders materyalleri, dayanışma, kişisel gelişim, gündem ve genel kültür temalarına yönelik paylaşımlar yaptıklarını ortaya koymuştur. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin Facebook gruplarında paylaşım yapma motivasyonlarının arkasında yatan motifler; zümrelerine faydalı olmak, dayanışma, aile ortamında hissederek yardımlaşma, mesleki gelişime katkı sağlamak, paylaştıkça mutlu hissetmek, zümreleri arasında popüler olmak, iletişim kurarak yeni arkadaşlar edinmek, zümrelerine model olarak yol gösterme ve ufuk açıcı fikirler vermek şeklinde sıralanmıştır. Araştırma sonuçları öğretmenlerin; grupları ait hissettikleri bir aile ortamı gibi görerek yaptıkları farklı çalışmaları, dokümanları, güncel bilgi ve haberleri, kişisel gelişime yönelik paylaşımları yaparak zümrelerine yararlı olmak, her konuda tavsiyelerde bulunmak, birlik ve beraberlik içinde olmak ve zümrelerine ilham kaynağı olarak tanınmak istediklerini ortaya çıkarmıştır. Araştırmanın genel sonuçları ışığında Facebook gruplarına dair sosyal bilgiler öğretmenlerine ve gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.