Sosyal dayanıklı mahalle bağlamında kamusal açık alanların işlevselliği: Muğla-Menteşe örneği

Bu çalışmada, kamusal açık alanların, mahalle sakinlerinin maruz kaldığı olumsuz değişimleri absorbe edebilme kabiliyeti üzerindeki etkilerini analiz etmek amaçlanmıştır. Bu anlamda, çalışmanın odağındaki kamusal açık alanlar ve mahalleler, öngörülmesi güç krizler sonucunda ortaya çıkan gerilim ve streslerle başa çıkabilme becerisi anlamı taşıyan sosyal dayanıklılık kavramı ile ilişkilendirilmiştir. Sosyal dayanıklılık ile mahalleyi entegre etme uğraşından doğan yeni bir kavram olan "sosyal dayanıklı mahalle", mahalle sakinlerinin sahip olduğu sıkı ilişkiler sayesinde, maruz kalınan olumsuz duruma birlikte tepki vererek "normale" dönebilme ve kriz deneyiminden ders alarak daha güçlü bir topluluk hâline gelebilme anlamı taşımaktadır. Kamusal açık alanlar ise komşuları karşılaştıran ve bir araya getiren sosyal bağlayıcılar olarak, sosyal dayanıklı mahallenin önemli parametrelerden biridir. Bu doğrultuda sosyal dayanıklı mahalle kavramı, mahalle ölçeğinde bulunan kamusal açık alanların toplumsal etkileşim üzerindeki işlevselliği bağlamında işlenmiştir. Bu işlevsellik, Muğla'nın merkez ilçesi olan Menteşe'nin üç mahallesinde (Orhaniye Mahallesi, Emirbeyazıt Mahallesi ve Karamehmet Mahallesi) yapılan alan araştırması ile ele alınmıştır. Bu üç mahalleden toplamda 64 kişi ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular doğrultusunda; mahalle ölçeğindeki kamusal açık alanların, sahip olduğu sosyal işlevleri sayesinde, mahallelinin olumsuz değişimlere karşı birlikte mücadele edebilmelerine ve böylece krizin olumsuz etkileriyle nispeten daha kolay baş edebilmelerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.