Sosyal medyada izlenim yönetimi

İnternet, toplumun yaşam biçiminde ve günlük yaşamdaki alışkanlıklarda büyük farklılaşmalar ve değişimler meydana getirmiştir. Geleneksel iletişim araçlarından olan televizyon, gazete, radyo gibi kitle iletişim araçları dönüşüme uğramıştır. Bu iletişim araçlarında birey aktif bir biçimde rol alamazken, internet ve internetle birlikte gelişen Web 2.0 araçları bireyi pasif konumdan çıkararak sosyal ağlar üzerinde daha etkin ve daha etkileşimli bir konuma getirmiştir. İnternet, bireye anı hızlı yaşama, zaman ve mekan kavramlarını ortadan kaldırarak bireylerin birbirleri ile her an her yerde bağlantıda olabilmesine imkan vermiştir. İnternetin sağladığı bu olanaklar ile birey sosyal ağlar üzerinde kendini daha görünür duruma getirerek kendi izlenimlerini buralarda yönetmeye başlamıştır. Bireyler, sosyal yaşam içerisinde zaman ve mekân kısıtlılığından dolayı çoğu zaman iletişimlerini sürdürmekte zorluklar yaşayabilmektedir. Yaşanan bu iletişim zorluklarını internet kolaylaştırmış ve toplumun iletişim biçimi dönüşerek birey sosyal ağlar üzerinde sosyalleşmeye başlamıştır. Bu ağları kullanan bireyler diğer bireylerle olan iletişimlerini geliştirebilmekte, birbirlerine karşı izlenimler edinebilmekte ve bu doğrultuda kendi izlenimlerini yönetebilmektedir. Bireyin normal yaşam içerisinde gerçekleştirmesi gerektiği sosyalleşme olgusu, sosyal medyanın gelişimiyle birlikte yerini sosyal ağlarda sosyalleşmeye bırakmıştır. Birey bu ortamlarda ağındaki diğer bireylerle ileşime geçebilmekte ve oluşturduğu birbirinden farklı kimlikler, imajlar ve roller sayesinde izlenimlerini yönetebilmektedir. Bu bağlamda sosyal medya kavramı internetin ve web 2.0 teknolojilerinin ortaya çıkmasıyla 21. Yüzyılın iletişim tarzlarının farklılışmasına çok önemli katkılar yapmıştır. Önce internet kullanımının yaygınlaşması ile birlikte sınırlar ortadan kalkmıştır. Daha sonra ise, bireylerin iletişim kurma biçimleri sosyal ağlar üzerinden yeniden şekillenmeye başlamıştır. Bireyler artık sadece yüzyüze veya telefon, daktilo, faks veya mektup aracılığıyla değil, çevrimiçi ortamlar aracılığıyla da iletişim kurmaktadır. Bireyler birbirleriyle iletişim kurarken, izlenimlerini oluşturmak istemektedir. Diğer bireyler tarafından nasıl algılandıkları onlar için önem taşımaktadır. Başarılı bir izlenim yönetimi süreci oluşturan ve sürdüren bireyler, gerek iş yaşamlarında gerekse özel yaşamlarında daha başarılı olmaktadır. Sosyal ağ kullanımının yaygınlaşması ile birlikte, bireyler izlenimlerini kişisel sayfaları üzerinden birtakım stratejiler aracılığıyla oluşturmaya başlamıştır. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde izlenim yönetimi kavramına genel bir giriş yapılarak kavramla ilgili literatürde yapılan tanımlara, kendini sunma teorisi ile ilgili kısa bir açıklamaya, bireysel ve kurumsal izlenim yönetimi kavramlarına dair değerlendirmelere yer verilmiştir. Bununla birlikte izlenim yönetimi kavramıyla ilgili kullanılan benzer terimlere yer verilerek; sonraki aşamalarda ise "İzlenim Yönetimi Davranışı, İzlenim Yönetimi Süreci, İzlenim Yönetimi Stratejileri ve Taktikleri ve İzlenim Yönetimi Modelleri" biçiminde konu ile ilişkili kavram ve alan bilgisi detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde sosyal medya kavramının ortaya çıkmasından önce internet ve iletişim kavramının geçirmiş olduğu sürece; internet kavramının hayatımıza girmesiyle birlikte yeni iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasını hızlandıran gelişmelere, yeni medya ve yeni medya ile ortaya çıkan Web 1.0, Web 2.0 ve Web 3.0 kavramlarına, bu terimlerin açıklanmasından sonra sosyal medya kavramının tanımına, sosyal medyanın özellikleriyle birlikte avantaj ve dezavantajlarına, sosyal medyanın kronolojik gelişimine, sosyal medya araçlarından olan blog, mikroblog, wiki, sosyal ağ, sosyal imleme siteleri ve multimedya paylaşım siteleri gibi kavramların içeriklerine ve son olarak sosyal ağlarda izlenim yönetimi ve bunun alt başlıkları olan sosyal ağlarda bireysel ve kurumsal izlenim yönetimine değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümü ise tezin araştırma bölümüne ayrılmış ve bir sosyal ağ sitesi olan Facebook'da yer alan kişisel sayfamdaki arkadaş listemden toplam on kişi seçilmiş ve bu kişilerin Facebook profil sayfalarında izlenimlerini nasıl oluşturduklarına, paylaşımları doğrultusunda davranışlarını sergilerken hangi izlenim yönetimi strateji ve taktiklerini kullandıklarına, paylaştıkları içerik, görsel veya fotoğraflarda hangi izenimler doğrultusunda paylaşımlarda bulunduklarına ve diğer kişilerle olan etkileşimlerine dair analizlerinin, göstergebilim ve söylem analizi disiplininde öne çıkan araştırmacıların kuramları çerçevesinde değerlendirilmesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: İzlenim yönetimi, sosyal medya, göstergebilim, söylem analizi