Sosyal medyada veri paylaşım endişesi: Bir ölçek geliştirme çalışması

Sosyal medya kullanıcıların, sosyal medyaya üye olundukları sırada ya da sosyal medya kullanımı sırasında paylaşımda bulunduğu kişisel verilerinin gizliliği hakkındaki endişesine yönelik çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın amacı, gün geçtikçe kullanımı yaygınlaşan sosyal medyanın, kullanıcılarında oluşturabileceği veri paylaşım endişesini niceliksel olarak değerlendirilmesini sağlayacak geçerli ve güvenli bir ölçek geliştirmektir. Geliştirilen ölçek; sosyal medya kullanımını, online ortamda mahremiyet endişesini ve online veri gizliliği kaygısını, endişe modellerini içeren ilgili literatür taraması sonucu hazırlanmıştır. İlk olarak çeşitli şekillerde sosyal medyada veri paylaşım endişesini ölçmeye yönelik soru havuzu oluşturulmuş, uzman bir ekibin değerlendirilmesine sunularak maddelerin kapsam geçerliği sağlanmıştır. Kapsam geçerliliği almış ölçek maddelerinin görünüş geçerliliğini sağlamak amacı ile 20 kişilik bir gruba uygulanmıştır. Yapılan pilot çalışma neticesinde güvenilirlik analizinde Cronbach Alpha 0,85 bulunmuştur. 26 maddeden oluşan kapsam ve görünüş geçerliliği alan Sosyal Medyada Veri Paylaşım Endişesi Ölçeği (SMVPEÖ) olarak adlandırılmıştır. Bu ölçek; sosyal medya kullanıcılarının, sosyal medya kullanımına dair endişelerine ve sosyal medyadaki kişisel verilerinin gizliliğine yönelik endişeye dair bilgiler toplar. Geliştirilen ölçek maddelerinin test edilmesi için Çevrimiçi Mahremiyet Kaygısı Ö lç eğ i (ÇMKÖ) ve Sosyal Medyada Veri Paylaşım Endişesi Ölçeği (SMVPE), Tü rkiye'de yaşayan çeşitli illerden 18 yaş ü stü ve 65 yaş altı sosyal medya kullanan kadın ve erkek 325 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırma sorularını test etmek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin dokuz maddesi analiz sırasında çıkarıldıktan sonra faktör analizinde tek faktörlü yapıya sahip olabileceği görülmüştür, bu durum doğrulayıcı faktör analizi ile de onaylanmıştır. Güvenilirlik analizi için test yeniden test yöntemi, paralel formlar yöntemi ve Cronbach's alpha (.91) iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Tüm sonuçlar, Sosyal Medyada Veri Paylaşım Endişesi Ölçeği'nin, güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçüm yaptığını göstermektedir.