Sosyo-politik toplumsal hareketliliklerde rol oynayan Gnawa müzik kültürüne tarihsel perspektifte; politik, ekonomik temelli toplumbilimsel bir bakış

Çalışmanın örneklemini oluşturan Gnawa müziği; köle ticareti vasıtasıyla, Sahra-Altı Afrika'dan, Mağrib'e zorla getirilen, farklı etnisite ve kökenlere sahip Sahra-Altı Afrikalılar tarafından oluşturulan; yeni, ortak ve melez bir kimlik ve kültürün ürünüdür. Yüzyıllar boyunca bir yandan sömürülen, buna karşın bir de teklifsizce hakir görülen Afrika kıtasında, sadece Avrupalı kolonyalistler tarafından değil, bu kültürün ağırlık merkezi sayılabilecek Fas'ta, bu kimliğe mensup olmayan diğer Faslılar tarafından da ayrıksı sayılarak ötekileştirilmesi, Gnawa kültürü için oldukça dramatiktir. Her kültürün hakir görülmeksizin incelenmeyi hak ettiği önermesi bu çalışmada düstur alınmıştır. Bu anlayışla, müzik sanatının salt tınısal değil, ötesinde, kültürel/sosyal bir olgu olmasından hareketle, Gnawa müziği ve ilişkin kültürü, ancak farklı sosyal bilim disiplinleri ile interdisipliner bir ilişki çerçevesinde kotarılabileceğine inanılan bir müzikoloji çalışması yoluyla tanımlanabilir düşüncesi benimsenmiş, böylesi bir çalışmanın ortaya koyulması hedeflenmiştir. Çalışmanın kapsamı ve amacı gereği; Gnawa müziği, öncelikle, bu kültürü bir şekilde etkisi altına alan, sosyal bilim literatüründe muteber oranda bahsi geçen kavramlar ve paradigmalar ekseninde, bizatihi toplumbilim perspektifinde, deşifre edilmeye ve çözümlenmeye çalışılmıştır. Kültürün yoğun olarak deneyimlendiği Fas'ta yapılan alan araştırmasının olanak verdiği gözlem ve görüşmelerin yanı sıra çalışma, literatür taraması ve netrografi gibi tamamlayıcı yöntemler çerçevesinde şekillenmiştir. Çalışmanın sonucunda, Gnawa müziğinin; modernite, postmodernite, neo-modernite, küreselleşme gibi tüm dünyada kendini gösteren çeşitli olgu ve paradigmaların, Gnawa müziğini de etkilediği ve değiştirip dönüştürdüğü tespit edilmiştir. Ayrıca; sosyal bilimciler tarafından çeşitli kimlik ve kültürleri deşifre etmede araçsallaştırılan sosyal eşitsizlik teorileri bağlamında da Gnawa müziği çözümlenmeye ve tarih boyunca görünürlük kazanan çeşitli sosyal eşitsizlikler gözler önüne serilmeye çalışılmıştır.