Sosyolojik açıdan cezanın caydırıcılığı

Hukuk kurallarının genel amacı toplumsal düzen ve refahı sağlamaktır. Tüm hukuk sistemleri öncelikle bu amaca hizmet etmektedirler. Bu bağlamda ceza hukukunun temel işlevi toplumsal düzenin ihlal edilmesini suç olarak görmekte ve bu davranışlara karşın cezaları düzenlemek ve anlaşılır olmasını sağlamaktır. Belirli sosyal denetim mekanizmaları, tıpkı hukuk kuralları gibi toplumsal düzenin devamlılığını sağlamakta ve korumaktadır. Toplumdan bireyin beklediği sosyal fonksiyonlar ancak bu düzenin devamı ile sağlanabilmektedir. Bu düzen sayesinde bireylerin huzur ve refahından bahsedilebilir. Bu noktada hukuksal olarak önem arz eden suç ve ceza kavramlarının sosyoloji alanı içinde ne denli önemli olduğu görülmektedir. Bu açıdan yaklaşarak her iki bilim dalı açısından kavramsal çerçeve çizilmiş ve cezanın caydırıcılığı konusu hukuk ve sosyoloji penceresinden değerlendirilmiştir. Bunu yaparken ceza türleri ile ilgili farklı görüşler ele alınmıştır. Suç işleyenlerin suça yönelirken yegâne amaçlarının cezadan kaçmak olmadığını ise kuramlar kısmında açıklığa kavuşmuştur. Sonuç olarak; farklı dönemlerde cezanın caydırıcılığı ne kadar yüksek olursa olsun suçu tetikleyen unsurlar her bireyin hayatını idame ettirmesinde daha etkin ve baskın rol oynayabilmektedir. Örneğin; işsizlik parçalanmış aileden gelmek, ötekileştirilmek, suçlu bir çevreye maruz kalmak, ilgisiz geçmiş çocukluk hikâyeleri, genetik faktörler, inançsızlık, göç sonrası adaptasyon bozuklukları gibi sayılabilecek birçok faktör suçun temelini oluşturduğu düşünülmektedir. Nitekim suçluların ağır cezalandırıldığı dönemlerde dahi suçtan söz edilegelmiştir.