Sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerine göre tükenmişlik düzeyleri ve başa çıkma yolları üzerine bir araştırma: Mülki İdare Amirleri örneği

Bu çalışmada, mülkî idare amirlerinin sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerini ve tükenmişlik düzeylerini saptamak, sosyotropi-otonomi kişilik özellikleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve tükenme sorununa çözüm önerileri getirmek amaçlanmıştır. Araştırma mevcut durumu saptamaya yönelik tanımlayıcı bir çalışmadır. Veri toplamada, mülkî idare amirlerinin kişisel ve mesleki bilgileri içeren Tanıtıcı Bilgi Formu, Beck'in Sosyotropi-Otonomi Ölçeği (SOSOTÖ) ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 20.0 programından yararlanılmıştır. Frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama (X ̅), bağımsız t- testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi, Tukey testi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Mülkî idare amirlerinin en çok karşılaştıkları üç stresör; yerel siyasilerin müdahalesi ve talepleri, niteliksiz personel kadrosu ve mobbing olarak saptanmıştır. Mülkî idare amirlerinin sosyotropi-otonomi boyutlarından aldıkları puan ortalamaları incelendiğinde, orta düzeyde sosyotropi kişilik özellikleri ve orta düzeyin biraz üzerinde otonomi kişilik özellikleri gösterdikleri tespit edilmiştir. Tükenmişlik düzeyleriyle ilgili sonuçları değerlendirdiğimizde, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı boyutlarında mülkî idare amirlerinin orta düzeyde tükenmişlik yaşadıkları bulunmuştur. Mülkî idare amirlerinin, sosyotropi kişilik özellikleri ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puan ortalaması arasında, otonomi kişilik özellikleri ile duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı puan ortalamaları arasında zayıf düzeyde çift yönlü pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Bu çalışmayla elde edilen veriler, tespit edilen bulgular ve değerlendirmeler; mülkî idare amirlerinin sosyotropi-otonomi kişilik özelliklerinin birlikte geliştirilmesinde, tükenmişliği önleme ve baş etme için strateji ve eğitim programları geliştirmede mülkî idare amirlerine ve İçişleri Bakanlığına yol gösterecektir. Anahtar Sözcükler Tükenmişlik Sendromu, Sosyotropi, Otonomi, Mülkî İdare Amiri