Tükenmişlik düzeyi
187 theses under this subject heading
Örgütsel sinizm ile örgütsel tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Hizmet sektörü çalışanları üzerine ampirik bir araştırma
Araştırmanın amacı, örgütsel sinizm boyutları (bilişsel boyut, duygusal boyut, davranışsal boyut) ile örgütsel tükenmişlik boyutları (duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı hissi) arasındaki ilişkileri ampirik çalışmayla ortaya koymaktır. Araştırmanın evreni; turizm sektöründe faaliyet gösteren ve hizmet işletmelerinden birisi olan otelcilik sektöründe, yurt dışında çeşitli şubeleri olan, Türkiye'nin önde gelen beş yıldızlı büyük otellerinden biri olan ve İstanbul-Şişli'de faaliyet gösteren uluslararası otel zincirlerinin Türkiye'deki özel sermayeli X otelinin çalışanlarıdır. Bu sektör çalışanlarının seçilmesinin nedeni; hizmet sektörü çalışanlarının tükenmişlik ve sinizm yaşama olasılığının daha yüksek olmasıdır. 155 otel çalışanına anket uygulanmıştır. Genel Bilgi Formu, Örgütsel Sinizm Ölçeği, Örgütsel Tükenmişlik Envanteri (MBI) olarak üç bölüm, 42 sorulu anket uygulanmıştır. Araştırmanın modeli, hipotezleri, varsayımları, sınırlılıkları, aritmetik ortalamalar, standart sapmalar, frekans, yüzde dağılımları, faktör analizi, geçerlilik ve güvenilirlik analizi, Principal Component Analysis, Pearson Korelasyon analizi ve demografik bulgular SPSS kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda; bilişsel boyutun duygusal tükenme ve duyarsızlaşma ile pozitif yönde anlamlı; duygusal boyutun duygusal tükenme ve duyarsızlaşma ile pozitif yönde anlamlı; davranışsal boyutun duygusal tükenme ve duyarsızlaşma ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bilişsel boyut, duygusal boyut, davranışsal boyut ile kişisel başarı hissi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki vardır. 9 hipotezden 6'sı kabul, 3'ü reddedilmiştir. Reddedilen üç hipotez kişisel başarı hissi ile ilgilidir. Sonuçlar ve öneriler vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sinizm, Örgütsel Tükenmişlik, Hizmet - Otelcilik Sektörü
Pandemi sürecinde öğretmenlerin kovid kaygısı , iş tatmini ve tükenmişlik düzeylerinin ilişkisinin incelenmesi
Covid-19 virüsünün yarattığı pandemi sürecinin tüm sektörlerde çalışan bireyleri etkilediği gibi eğitim sektöründe görev yapan öğretmenleri de etkilediği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı; öğretmenlerin Covid-19 kaygısı, tükenmişlik ve iş tatmini düzeylerinin arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini MEB'de çalışan öğretmenler, araştırmanın örneklemini ise araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 1341 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Öğretmenlerin, Covid-19 kaygılarını belirleyebilmek için "Coronavirus Anksiyete Ölçeği", tükenmişlik düzeylerini belirlemek için "Maslach Tükenmişlik Ölçeği", iş doyumu düzeylerini belirlemek için "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" ve demografik bilgiler için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Öğretmenlere "Google Forms" aracılığı ile online ulaşılmıştır. Araştırma için gönderilemn anketlerden1341 tanesine cevap gelmiş ve tüm örneklem araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde "SPSS 22" programı kullanılmıştır. Öğretmenlerin demografik ve mesleğe yönelik özellikleri ile ilgili dağılımlarının gösteriminde yüzdelik değerlendirme ve frekans değerlendirmesi kullanılmıştır. Öğretmenlerin alt boyutlardan aldıkları puanların demografik ve meslekleri ile ilgili özelliklerine göre farklılaşma durumlarının araştırılmasında bağımsız örneklemeler için "t" testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Saha araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde %95 güven düzeyi ve 0.5 anlamlılık düzeyi ölçüt alınmıştır. Tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkiyi tespit etmek için "Pearson Korelasyon Analizi" testi yapılmıştır. Tüm testlerin güvenirliğini ölçmek için "Cronbach's Alpha" güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin; pandemi sürecinde iş yüklerinin arttığı, sosyal ilişkilerinde azalma olduğu, sağlıklarının kötüye gittiği ve ayrıca maddi kayıplar yaşadıkları tespit edilmiştir. Covid-19 kaygısı, iş tatmini ve tükenmişlik puan ortalamaları ilişkisel olarak incelendiğinde, kaygı ve tükenmişliğin pozitif yönlü bir ilişkisinin olduğu görülmektedir. Covid-19 kaygısı ile iş tatmini arasında ise negatif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
X ve Y kuşağı sağlık çalışanlarında tükenmişlik düzeylerinin incelenmesine ilişkin bir uygulama
Türkiye'de son yıllarda sağlık sektöründeki reformlar ve inovasyon süreci sağlık sektöründe hizmet kalitesini ve hastane yoğunluğunu etkilediği görülmektedir. Hastanelerde yoğunluğun artması, sağlık sektörü çalışanlarının iş yoğunluğunu ve çalışma performansını arttırmıştır. Büyük şehirlerde yaşamanın zorluklarına ek olarak sosyal hayat faaliyetleri ve iş yoğunluğu, sosyal bir meslek icra eden sağlık çalışanlarının motivasyonunu, çalışma performanslarını ve çalışma arzusunu olumlu ya da olumsuz etkilemektedir. Bu araştırma ile sağlık çalışanlarının X ve Y kuşak özelinde çalışma performansına etki eden faktörler belirlenerek, çalışanların performansını ve yaşam kalitelerini arttırmaya yönelik bulgular elde edilmek istenmektedir. Bu etkileşim her kuşakta farklı şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda X ve Y kuşak sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri incelenecektir. Sağlık çalışanlarının kuşaklar arası özellikleri bağlamında tükenmişlik düzeylerini ortaya koyarak, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık çalışanlarının tükenmişliklerine etki eden faktörleri belirlemek ve bu faktörlerin etki düzeylerini saptamak amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmanın birinci bölümünde alan yazın taranarak tükenmişlik kavramları ve kuşaklar açıklanmıştır. Daha sonra kuşaklar ve tükenmişlik ile ilgili yapılan yerli yabancı araştırmalar incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ise araştırmanın yöntemi ve gereçleri ortaya konulmuştur. Araştırmada nicel araştırma metedolojisi içerisinde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma Ankara ilinde hizmet veren Atatürk Eğitim Araştırma hastanesi 2291 sağlık çalışanı evreninde, 266 örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda X ve Y kuşaklarına (yaşa) göre tükenmişlik boyutlarının arasında anlamlı bir farkın olmadığı görülmektedir. Araştırma katılımcılarının tükenmişlik ile ilgili algıları benzerlik göstermektedir. Ancak Tükenmişliğin duygusal boyutu ile katılımcıların cinsiyet, çalıştığı birim, çalışma yılı, çalışma saati ve gelir durumları arasında anlamlı bir farkın olduğu bulunmuştur. Ayrıca çalışma saatleri ile kişisel başarı hissi arasındaki ilişkide de anlamlı bir fark bulunmuştur. Anahtar Kelimler: Sağlık Çalışanı, Kuşak, Tükenmişlik
Sosyal zeka boyutları ile tükenmişlik boyutları arasındaki ilişki: Dumlupınar Üniversitesinde bir uygulama
Bu araştırmada ana amaç, iş yaşamında önemi giderek artan bir kavram olan ''sosyal zeka'' ile ''tükenmişlik'' konularını irdelemek ve sosyal zeka düzeylerinin tükenmişlik üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Araştırma örneklemini, 2014/2015 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kütahya' da Dumlupınar Üniversitesi Evliya Çelebi ve Germiyan yerleşkelerinde bulunan fakülte ve meslek yüksekokulları akademisyenleri içerisinden 163 akademisyen oluşturmaktadır. Veri edinme araçları olarak Demografik bilgileri içeren form, Tromso Sosyal Zeka Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada veri edinmek için kullanılan Tromso Sosyal Zeka Ölçeği'nde Silvera Sosyal Zeka Modeli, Maslach Tükenmişlik Ölçeği'nde Maslach Tükenmişlik Modeli baz alınmıştır. Verilerin analizi SPSS 18.0.1 paket programı vasıtasıyla yapılmıştır. Hipotezlerin test edilmesi için bağımsız örneklemlerin tespiti için t testi, tek yönlü varyans (Anova) analizi, varyans analizine göre farklılıkların kaynağını tespit etmek için Scheffe çoklu karşılaştırma testi ile değişkenler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için Pearson korelasyon analizi gibi analizler kullanılmıştır. Birinci bölümde zeka kavramı, çoklu zeka kavramı ve sosyal zeka kavramı ve sosyal zeka modellerine yer verilmiş, ikinci bölümde, tükenmişlik kavramı ve tükenmişlikle ilgili diğer ayrıntılar, tükenmişlik modellerine yer verilmiş, üçüncü bölümde sosyal zeka ve tükenmişliğin birlikte ele alındığı, Dumlupınar Üniversitesi akademisyenlerinin yanıtladığı anketlerin analizi ile sonuç ve öneriler ele alınmıştır. Araştırma neticesinde, sosyal zeka düzeyi boyutlarından sosyal beceri ile tükenmişlik boyutlarından kişisel başarı hissinde azalma arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sosyal zeka düzeyi boyutlarından sosyal bilgi süreci ile tükenmişlik boyutlarından kişisel başarı hissinde azalma arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sosyal zeka düzeyi boyutlarından sosyal farkındalık ile tükenmişlik boyutlarından duygusal tükenme arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sosyal zeka boyutlarından sosyal farkındalık ile tükenmişlik boyutlarından duyarsızlaşma arasında yapılan korelasyon analizi sonucuna göre negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sosyal zeka boyutlarından sosyal farkındalık ile tükenmişlik boyutlarından kişisel başarı hissinde azalma arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Sosyal zeka düzeyi boyutlarından sosyal beceri ile çalışma süreleri arasında yapılan tek yönlü varyans analizi sonucunda pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Tükenmişlik boyutlarından kişisel başarı hissinde azalma ile unvanlar arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Akademisyen, Zeka, Zeka Düzeyi, Sosyal Zeka, Tükenmişlik
Pandemi döneminde kütüphanecilerin zaman algısı ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki: Halk kütüphaneleri örneği
Bu çalışmanın amacı, Covid-19 pandemisi nedeniyle dünya genelinde meydana gelen kapanmalarla birlikte değişen çalışma koşullarını ülkemiz genelinde kütüphane personellerinin çalışma şekilleri ve durumları özelinde ele alarak; pandemi döneminde halk kütüphanelerinde görev yapan kütüphanecilerin zaman algıları ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi bazı demografik değişkenler açısından incelemektir. Kütüphanecilerin zaman algıları ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki varlığının ölçülmesi planlanmıştır. Bu çalışma pandemi döneminde kütüphanecilerin zaman algıları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi ölçmektir. Çalışmanın kapsamını halk kütüphanelerinde görev alan kütüphaneciler oluşturmaktadır. Çalışmada araştırma modeli olarak nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli ve veri toplama tekniği olarak anketler ve ölçekler kullanılmıştır. Kütüphanecilerin zaman algıları ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirebilmek adına Kişisel Bilgi Formu, zaman algısını değerlendirebilmek adına Zimbardo Zaman Algısı Envanteri ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi adına Maslach Tükenmişlik Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır.
Sınıf öğretmenliği son sınıf öğretmen adaylarının tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Çukurova Üniversitesi, Eğitim Fakültesi sınıf öğretmenliği son sınıf öğretmen adaylarının tükenmişlik düzeyleri ve tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet, algıladıkları ekonomik düzey, mezun oldukları lise türü, yerleştirildikleri bölüm tercih sırası, genel not ortalamaları ve öğrenimini devam ettirirken barınma yerine göre aralarında anlamlı bir farklılık olup olmadığını incelemektir. Ayrıca öğretmen adaylarının tükenmişlik düzeylerine etkileyen durumlara ilişkin görüşleri de belirlenmiştir.Araştırma 2007-2008 öğretim yılında Çukurova Üniversitesi, Sınıf Öğretmenliği Lisans Programında öğrenim gören 137'si kız, 96'sı erkek olmak üzere toplam 233 son sınıf öğretmeni adayı ile yürütülmüştür.Tükenmişlik düzeylerini belirlemek için ?Tükenmişlik Ölçeği Kısa Versiyonu(BMS)?; kişisel bilgiler için araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının tükenmişlik düzeylerini etkileyen durumları belirlemek için ?Görüşme Formu? kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde nicel veriler t-testi ve varyans analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiş, nitel veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir.Yapılan analizler sonucunda öğretmen adayının %28,3'ünün tükenmişlik düzeylerinin çok düşük olduğu, %42,5'inin tükenmişlik tehlikesi yaşadığı, %20,6'sının tükenmişlik yaşadığı ve %8,6'sının ciddi düzeyde tükenmişlik yaşadığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının tükenmişlikleri sosyo ekonomik düzeye göre farklılık gösterirken, cinsiyet, mezun oldukları lise türü, öğrenim gördükleri tercih sırası, genel not ortalaması ve barınma yerine göre farklılaşmamıştır.Nitel verilerin analizleri sonucunda ise düşük tükenmişlik yaşayan öğretmen adayları yüksek tükenmişlik yaşayanlardan farklı olarak okudukları bölümden beklentilerinin karşılandığı ve gelecekten umutlu olduklarını ifade etmişlerdir. KPSS, mesleki kaygılar, mesleğe hazır hissetme, mesleğin toplumda algılanan statüsü ve yaşanan problemlere yaklaşım biçimleri konusunda ise her iki grup da ortak görüş bildirmişlerdir.Anahtar Kelimeler : Öğretmen adayları, Tükenmişlik.
Emniyet teşkilatına bağlı okullardan mezun olup çevik kuvvet şube müdürlüğünde görev yapan polislerin psikolojik hizmet algıları, iş doyumu ve tükenmişlik düzeyinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Emniyet Teşkilatına bağlı okullardan mezun olup Adana ilinde Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde görev yapan polislerin psikolojik hizmet algıları, iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerini incelemektir.Çalışmaya, Adana ilinde 2007 yılında Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü'nde görev yapan, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiş 270 erkek polis memuru katılmıştır. Veriler, Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerini Değerlendirme Anketi, Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Minnesota İş Doyum Ölçeği uygulanarak toplanmıştır. Verilerin analizi için frekans dağılımı ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda, örnekleme giren polislerin %82.6'sının rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini, %77'sinin bu hizmetlere çok ihtiyaç duyulduğunu, %40.7'sinin hizmetlerin yeterli olmadığını, %38.2'sinin psikolojik hizmetlerin iş yaşamına olumlu katkısı olduğunu düşündükleri saptanmıştır. Meslekte hizmet sürelerine göre iş doyumlarının farklılık gösterdiği; meslekte hizmet süresine göre duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma ve kişisel başarı duygusunda azalma düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Ankara ilinde çalışan polislerin tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Ankara ilinde çalışan polislerin tükenmişlik düzeylerini belirleyerek bazı demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, rütbe, görev yaptıkları şube, mesleki kıdem, çalışılan birimde geçen süre ve günlük çalışma sistemi) açısından farklılaşıp farklılaşmadığına bakmaktır.Çalışmaya 2009 yılında Ankara Emniyet Müdürlüğünde görevli olan kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiş 397 polis katılmıştır. Tükenmişlik düzeylerini belirlemek için ?Maslach Tükenmişlik Ölçeği? ve kişisel bilgiler için de ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Verilerin analizi için Pearson Korelâsyonu, tek örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır.Yapılan analizler sonucunda, örnekleme giren polislerin tükenmişlik düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, eğitim, çalışılan şube ve rütbelerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Yaş, mesleki kıdem, çalışılan birimde geçen süre günlük çalışma sistemi ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır.
Örgütsel ve bireysel özellikler açısından iş doyumu ile tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişki: Alanya'da banka çalışanları üzerinde bir inceleme
Günümüzde çalışma hayatında iş doyumunun ve tükenmişliğin büyük önemi vardır. Hizmetin ön planda olduğu sektörlerden biri olan bankacılık sektöründe çalışanların tükenmişlik ve iş doyum düzeylerini inceleyen bu tez çalışmasında konu detaylı olarak açıklanmaya çalışılmıştır.İş doyumu ile bazı demografik değişkenler arasında yapılan incelemede yaş, çalışma süresi ve statüsü arttıkça iş doyumunun arttığı da tespit edilmiştir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi gibi değişkenlere göre iş doyumunun önemli bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.Tükenmişlik ile bazı demografik değişkenlere bakıldığında gelir düzeyi ve hizmet süresine göre tükenmişlik düzeyinin farklılaştığı tespit edilmiştir. Diğer demografik değişkenlere göre çalışanların tükenmişlik düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır.Bankacıların iş doyum düzeylerini ölçmek için Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılarak cevaplayıcıların içsel doyum, dışsal doyum ve genel doyum düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan bir diğer ölçek olan Maslach Tükenmişlik Ölçeği ile banka çalışanlarının duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve düşük kişisel başarı düzeyleri belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin istatiksel analizleri için ?SPSS? paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde korelasyon, t testi, Anova, Post-hoc testi olarak da Scheffe testi kullanılan araştırmada, hata payı üst sınırı 0,05 olarak kabul edilmiştirAraştırma sonucunda banka çalışanlarının iş doyum düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif ilişki tespit edilmiştir. İş doyumu arttıkça tükenmişlik azalmaktadır.Anahtar Kelimeler: İş doyumu, Tükenmişlik, Bankacılar.
Tekstil sektörü mavi yaka çalışanlarının yaşam doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin iş doyumu tarafından yordanması
Bu araştırmanın amacı, mavi yaka çalışan grubunun, iş doyumlarının tükenmişlik ve yaşam doyumlarını ne derece yordadığını araştırmaktır. Bu çalışma 2009 -2010 çalışma takvimi içerisinde Adana İlinde bulunan BOSSA 2, BOSSA 3 ve BOSSA 5 fabrikalarında toplam 268 mavi yaka çalışanla yürütülmüştür. Araştırmanın verileri ?İş Doyumu Ölçeği?, ? Maslach Tükenmişlik Ölçeği? ve ?Yaşam Doyum Ölçeği? ile toplanmıştır. Veriler SPSS 13.0 Programı ile çözümlenmiştir. Sonuçların yorumlanmasında p< 0.5 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir.Verilerin analizinde çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Buna göre iş doyumu ve yaşam doyumu arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. İş doyumu ile tükenmişliğin 3 alt boyutu olan; duygusal tükenme ile orta düzeyde anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki; duyarsızlaşma ile düşük düzeyde anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki; kişisel başarı boyutu ile düşük düzeyde anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Araştırma sonucuna göre; mavi yaka çalışanlarda iş doyumunu en çok yordayan değişken duygusal tükenme, sonraki iki değişken ise sırasıyla yaşam doyumu ve duyarsızlaşmadır.Anahtar Kelimeler: Mavi Yaka Çalışan, İş Doyumu, Tükenmişlik, Yaşam Doyumu
Pandemi döneminde amatör sporcuların tükenmişlik durumlarının araştırılması
Bu araştırmanın amacı yaşanan pandemi döneminde amatör sporcuların tükenmişlik durumlarının araştırılmasıdır. Araştırma Kırşehir ilinde bulunan amatör sporlar ile ilgilenen sporculardan 137 erkek 84 kadın olmak üzere toplam 221 amatör sporcu katılmıştır. Bu araştırmada Raedeke ve Smith (2001) tarafından geliştirilen ve Kelecek, ve arkadaşları (2016) tarafından Türkçe uyarlaması gerçekleştirilmiş olan "sporcu tükenmişlik ölçeği" kullanılmıştır. Raedeke ve Smith (2001) tarafından geliştirilen ölçek her biri 5 madde ile değerlendirilen "duygusal/fiziksel tükenme", "azalan başarı hissi" ve "duyarsızlaşma" boyutları olmak üzere 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Kelecek ve arkadaşları (2016) tarafından Türkçe uyarlaması gerçekleştirilen ölçek ise "duygusal/fiziksel tükenme", "azalan başarı hissi" ve "duyarsızlaşma" alt boyutlarının yer aldığı 13 maddeden oluşmaktadır (EK-3). Ölçek 5'li likert ölçek tipi ifade aralığında (1= hiçbir zaman, 5= her zaman) değerlendirilmiştir. Ölçeği oluşturan alt boyutlardan olan "duygusal/fiziksel tükenme" boyutu "spor yapmaktan dolayı kendimi aşırı yorgun hissediyorum" ve "kendimi spor anlamında tükenmiş hissediyorum" gibi ifadelerin yer aldığı toplam 5 ifadeden (1.3.7.9.10. ifadeler) oluşmaktadır. "sporda çok şeyi başaramıyorum" ve "sporda kendimi başarılı hissediyorum" gibi ifadelerden oluşan "azalan başarı hissi" boyutu ise toplam 4 ifadeden (4.6.11.12. ifadeler) oluşmaktadır. Son boyut olan "duyarsızlaşma" boyutu ise "eskisi kadar sporun içinde değilim" ve "spora karşı olumsuz hislerim var" gibi ifadelerin yer aldığı toplam 4 ifadeden (2.5.8.13.ifadeler) oluşmaktadır. Verilerin analizi kapsamında SPSS paket programı kullanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda; amatör sporcuların değişkenlere göre pandemi döneminden kaynaklanan tükenmiş düzeyleri ve alt boyutları incelenmiş ve tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Öğretim elemanlarının mükemmeliyetçilik ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Bu araştırma, öğretim elemanlarının mükemmeliyetçilik boyutları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi farklı değişkenler açısından incelemek ve öğretim elemanlarının mükemmeliyetçilik ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Amaç doğrultusunda kişisel bilgi formu, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği; 2012–2013 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye genelinde belirlenen devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapmakta olan 419 öğretim elemanına uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde İlişkisiz Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı Korelâsyon katsayısı (r) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretim elemanlarının demografik özelliklerine göre mükemmeliyetçilik boyutlarının ve tükenmişlik düzeylerinin anlamlı farklılıklar gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca mükemmeliyetçilik ölçeğinde bulunan hatalara aşırı ilgi, davranışlardan şüphe, aile beklentileri, ailesel eleştiri ve kişisel standartlar alt ölçeklerinin, toplam tükenmişlik ve tükenmişliğin alt boyutları ile pozitif ilişki gösterdiği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Mükemmeliyetçilik, Tükenmişlik, Öğretim Elemanları
İlkokul ve ortaokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
İlkokul ve ortaokul kademelerinde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin incelendiği bu araştırmada; yönetici ve öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin demografik, kişisel, ekonomik ve sosyal bazı değişkenlere bağlı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunun çalışma grubunu 2015-2016 eğitim öğretim döneminde Gaziantep ili Şahinbey ilçesindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 412 yönetici ve öğretmen oluşturmaktadır. Nitel boyutundaki çalışma grubunu ise yine bu okullarda görev yapan 25 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutundaki veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ile "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" dir. Nitel boyutundaki veriler ise "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde, aritmetik ortalama, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Post-Hoc testi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre yönetici ve öğretmenlerin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutlarında düşük düzeyde, kişisel başarı alt boyutunda ise orta düzeyde tükenmişlik yaşadıkları görülmektedir. Bulguların geneli dikkate alındığında yönetici ve öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin düşük olduğu görülmektedir. Yapılan görüşmeler neticesinde ise öğretmenlerin rahatsızlık duydukları bazı konular (sınıf mevcudu, velilerin eğitimsiz olması, öğrencilerin ilgisizliği, eğitim sistemi) belirlenmiş ve bunların öğretmenlerde aşırı yorgunluk ve tükenmişlik oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan araştırma neticesine göre öğretmenlik mesleğinin toplumdaki statüsü yükseltilerek, ekonomik yönden de desteklenerek bunun için gerekli önlemler alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Öğretmen, İlköğretim, Karma yöntem.
The study of the mobbing behaviours and the level of burnout that psychological counselors perceive and their self-efficacy in psychological consultancy
This study through which the mobbing behaviours and the level of burnout that psychological counselors perceive and their self-efficacy in psychological consultancy have been examined with regard to some parameters is a descriptive research figured in terms of the relational screening model. Psychological counselors who worked in (primary, secondary, high schools and counseling and research center) in Gaziantep city center during 2015-2016 School Year consisted of the population of the study. In the study, the sample was formed by working with 286 psychological counselors. In order to gather data in the study, "Mobbing Scale for Teachers" which is developed by Tanhan and Çam (2009), "Maslach Burnout Inventory" which is developed by Maslach and Jackson (1986) and which is a form adapted to Turkish by having Girgin (1995) reliability and validity for the first time, "Psychological Consultancy Self-Efficacy Scale" which is developed by Lent et al. (2003) and which is a form adapted to Turkish, "Demographic Information Form" which is developed by the researcher were used. The data gathered in the study were processed to SPSS 21 program and the range normalcy was tested and some statistical processes were conducted such as t test, the variance analysis, correlation and regression analysis. As a result of data analysis; it has been observed that there is a significant relationship between the scores with regard to the mobbing behaviours and the level of burnout that psychological counselors perceive and their self-efficacy in psychological consultancy, the total number of multiple regression analysis related to the fact that psychological counselors predict the level of self-efficacy in psychological consultancy accounts for 22 per cent of the total variation but these scores do not significantly differ in terms of the variables of gender and undergraduate program which was graduated from. The findings obtained have been discussed in the considerate of related literature and recommendations have been offered. Keywords: Psychological counselor, mobbing, burnout, self-efficacy
Örgüt kültürü ve tükenmişlik ilişkisi üzerine bir araştırma: Bozok Üniversitesi örneği
Araştırmada örgüt kültürü ile tükenmişlik arasındaki ilişki incelenmiştir. Bozok Üniversitesi'nde görev yapan öğretim elemanlarının örgüt kültürü ve tükenmişlik düzeyleri alt boyutları ile tespit edilmiş, alt boyutlar arasında ilişkinin olup olmadığı, tükenmişlik alt boyutlarının demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ortaya konulmuştur.Araştırma kapsamında Bozok Üniversitesi'nde görev yapan öğretim elemanları, çalışma evrenini oluşturmuştur. Çalışmada ?Tam Sayım? yöntemi kullanılmış, fakat çeşitli nedenlerden ötürü öğretim elemanların tamamı çalışmaya dâhil edilememiştir. Bu bağlamda, 2010- 2011 akademik yılında Bozok Üniversitesi'nde görev yapan 163 öğretim elemanına Hee-Jae, Cho (2000)'dan adapte edilen Örgüt Kültürü Ölçeği, Maslach'ın Tükenmişlik Ölçeği ve Demografik Özellikler olmak üzere 3 bölüm ve 48 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin güvenilirlikleri, frekansları, oranları ve ortalamaları hesaplanmış, veriler t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile analiz edilmiştir. Alt boyutlar, korelasyon analizine tabi tutulmuş ve aralarındaki ilişkiler belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, öğretim elemanlarının örgüt kültürü algılarının genel olarak orta düzeyde, tükenmişlik algılarının ise düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Tükenmişlik alt boyutlarından kişisel başarı hissinin, yaş değişkenine göre farklılık arz ettiği belirlenirken, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları ile demografik değişkenler arasında anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Örgüt kültürü alt boyutları ile tükenmişlik alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Örgüt Kültürü, Tükenmişlik, Örgüt Kültürü ile Tükenmişlik İlişkisi, Öğretim Elemanlarının Örgüt Kültürü Algıları, Öğretim Elemanlarının Tükenmişlik Algıları
Okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeyleri ile tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırmada amaç, okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma ile tükenmişlik düzeylerini bazı demografik değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında, Adıyaman ili Kâhta ilçesinde, Kâhta Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı faaliyet gösteren anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan toplam 216 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları Ryff (1989) tarafından geliştirilen ve Akın (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Psikolojik İyi Olma Ölçeği'' Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Maslach Tükenmişlik Envanteri '' ve araştırmacı tarafından geliştirilen ''Kişisel Bilgi Formu''dur. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U testi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA), Bonferroni anlamlılık testi, Kolmogorov-Smirnov testi, regresyon analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeylerinin yüksek, tükenmişlik düzeylerinin ise düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeylerinde cinsiyet, yaş, medeni durum, görev yaptıkları okul türü, yöneticilik kıdemi ve görev yaptıkları okulun içinde yer aldığı yerleşim birimi değişkenlerine göre anlamlı fark görülmezken tükenmişlik düzeylerinde ise medeni durum ve yöneticilik kıdemi değişkenlerine göre anlamlı fark görülmektedir. Okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Psikolojik İyi Olma, Tükenmişlik
Akademisyenlerin iş doyumu ve tükenmişlik seviyelerinin çok değişkenli istatistiksel yöntemlerle analizi: Devlet ve özel üniversitelerin karşılaştırması
Çok değişkenli istatistikler kavramı, birbiri ile ilişkili olan bir veya daha fazla bağımsız değişkenle birlikte birden fazla bağımlı değişkeni eş zamanlı analizlerinin bir arada yapılmasını sağlayan bir dizi yöntem olarak ifade edilmektedir. Çok değişkenli istatistiksel analizlerin amacı boyut indirgeme, birimlerin sınıflandırılması, hipotez testleri ve bağımlılık yapısının incelenmesi şeklinde sıralanabilir. Bu doğrultuda, bu çalışmada bahsedilen amaçların gerçekleşmesini sağlayan çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden Faktör Analizi ve Kümeleme Analizi teorik olarak ele alınmış, yöntemlerin temel özelliklerine ve sağladıkları faydalara yer verilmiştir. Çalışmanın teorik bölümlerinden sonra, bahsedilen bu yöntemler kullanılarak, tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen akademisyenlerin, tükenmişlik ve iş doyumu seviyelerinin, yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, gelir, devlet veya özel üniversitede çalışma durumu, meslekteki toplam çalışma süresi, akademik unvan gibi değişkenler açısından anlamlı düzeyde farklışıp farklaşmadığını ve tükenmişliğin iş doyumu üzerindeki etkisini belirleyerek devlet ve özel üniversitede çalışma durumlarının karşılaştırılmasının yapılması amaçlanmıştır. Akademisyenlerin tükenmişlik seviyelerini ölçmek için Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Hackman ve Oldham İş Doyum ölçeği kullanılmıştır. Tükenmişlik ölçeğinin alt faktörleri belirlenerek hem tükenmişlik hem de iş doyumu ölçeklerinin geçerliliği test edilmiştir. t-Testi ve ANOVA testi ile demografik değişkenlerin iş doyumu ve tükenmişlik üzerindeki etkisi incelenmiştir. Faktör analizi sonucunda elde edilen tükenmişlik alt boyutları ve iş doyumu skoruna göre kümeleme analizi gerçekleştirildi. Tükenmişlik seviyesi en yüksek ve en düşük ya da iş doyum seviyesi en yüksek ve en düşük kümeler belirlenerek açıklamalarda bulunuldu. Elde edilen kümelerdeki akademisyenlerin devlet veya özel üniversite çalışma durumları yüzdesel olarak belirlendi. Son olarak yapılan regresyon analizleri ile tükenmişliğin iş doyumu üzerindeki etkileri ve katılımcı akademisyenlerin devlet üniversitesinde veya özel üniversitede çalışma durumlarının iş doyumları üzerindeki etkisinin boyutu incelendi. Elde edilen bulgular, alan yazın ve araştırmanın koşulları dikkate alınarak yorumlanmıştır ve sonuçlarla ilgili önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Tükenmişlik, iş doyumu, faktör analizi, kümeleme analizi.
Araştırma görevlilerinin tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişki
Eğitim ve öğretimin etkili ve verimli olabilmesi için üniversitelerin niteliğinin arttırılması, gelişimlerini sürdürmesi ve etik davranışlar barındırması çok önemlidir. Bu araştırmada üniversitelerin önemli paydaşlarından biri olan araştırma görevlilerinin, tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel sinizm algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden, ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Ege Bölgesi'nde 2019-2020 eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerinde görev yapmakta olan 5503 araştırma görevlisi oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem çalışması yapılmayıp, çalışma evreninin tamamı kullanılmaya çalışılmış; 427 araştırma görevlisinden geri dönüş alınmıştır. Veri toplama aracı olarak kullanılan Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Örgütsel Sinizm Ölçeği ile toplanan veriler SPSS 24.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; araştırma görevlilerinin tükenmişlik düzeylerinin en yüksek puan ortalaması, kişisel başarı boyutunda çıkmıştır. Bunu duygusal tükenme boyutu izlerken; en düşük puan ortalaması ise duyarsızlaşma boyutundadır. Örgütsel sinizm algılarının ise en yüksek puan ortalaması bilişsel boyutta çıkmıştır. En düşük puan ortalaması ise duyuşsal boyuttadır. Cinsiyet değişkenine göre tükenmişlik ve örgütsel sinizm kavramları arasında anlamlı bir farklılık yoktur. Kadın ve erkeklerin birbirlerine yakın algı düzeylerine sahip oldukları görülmüştür. Araştırma görevlilerinin medeni durumları ile kişisel başarı boyutu arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Evli olan araştırma görevlilerinin tükenmişlik düzeyleri ve örgütsel sinizm algıları bekar olanlara göre daha yüksektir. Yaş değişkenine göre 40 ve üzeri yaş grubundaki araştırma görevlilerinin diğer araştırma görevlilerine göre daha fazla puan ortalamasına sahip olduğu belirlenmiştir. Mesleki kıdem değişkeni ile duygusal tükenme ve kişisel başarı boyutları arasında anlamlı farklılık görülmüştür. Örgütsel sinizm kavramının tüm alt boyutlarıyla mesleki kıdem arasında anlamlı farklılık vardır. Eğitim durumu değişkeninin tükenmişlik ve örgütsel sinizmi etkilemediği görülmüştür. Fakülte değişkeni ile örgütsel sinizm kavramının duyuşsal alt boyutu arasında anlamlı fark vardır. Tıp fakültesinde çalışan araştırma görevlilerinin ziraat fakültesinde çalışan araştırma görevlilerinden daha yüksek düzeyde algıya sahip oldukları tespit edilmiştir. Mesleki doyum değişkeni ile tükenmişlik ve örgütsel sinizm kavramları arasında anlamlı farklılıklar vardır. Tükenmişlik ve örgütsel sinizm kavramları ile alt boyutları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda görev tanımlarının açık ve net olması, kısa çalışma saatleri, ödül kaynağının artırılması, uyum eğitimleri ve hizmet içi eğitimlerin yapılması, diğer akademik personellerin de araştırmaya dahil olması gibi çeşitli öneriler sunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Tükenmişlik, Sinizm, Örgütsel Sinizm, Araştırma Görevlisi
Aydın Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarının iş stresi ve tükenmişlik düzeylerinin internet bağımlılığına etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada Aydın Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü çalışanlarının iş stresi ve tükenmişlik düzeylerinin internet bağımlılığına olan etkisi ve bazı değişkenlere göre aradaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Aydın Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'nde çalışan bireylerin iş stresi ve tükenmişlik düzeylerinin internet bağımlılığıyla ilişkisinin ve demografik değişkenlere göre incelenmesinin belirlenmesi amacı ile ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından oluşturulan verilerin toplanması için "Kişisel Bilgi Formu", Hause ile Rizzo (1972) tarafından oluşturulan ve Efeoğlu (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "İş Stresi Ölçeği", Tükenmişliğin ölçülmesi için araştırmada Maslach ve Jackson (1981) tarafından oluşturulan ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ve Günüç ile Kayri (2010) tarafından oluşturulan "İnternet Bağımlılığı Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, Aydın Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'ne bağlı olarak çalışan 93 erkek ve 88 kadın olmak üzere toplamda 181 kişi katılmıştır. Yapılan araştırmanın sonunda edinilen bulgulara göre iş stresi ve tükenmişlik düzeyleri arttıkça internet bağımlılığı düzeyinin de arttığı sonuca varılmıştır. Ayrıca demografik değişkenler ile iş stresi, tükenmişlik ve internet bağımlılığı arasında da anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
Örgüt kültürü ve tükenmişlik üzerine ampirik bir araştırma (Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı örneği)
Bu çalışmada, tükenmişlik ile örgüt kültürü arasındaki bağlantılar irdelenmiştir. Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı' nda görev yapan personellerin tükenmişlik seviyeleri ve örgüt kültürü alt boyutları ile belirlenmiş, bunlar arasında ilişki olup olmadığı ve tükenmişlik seviyelerinin demografik sebeplerle değişip değişmediği açığa çıkarılmıştır. Çalışmada, Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı' nda görev yapan personeller araştırmanın çevresini oluşturmuştur. Çalışmada "Tam Sayım" yöntemi kullanılmış olup, çeşitli sebeplerden dolayı kurum personellerinin hepsi üzerinde uygulama yapmak mümkün olmamıştır. Bu çerçevede 2014 yılı içerisinde Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı bünyesinde görev yapan 219 personele; Hee- Jae, Cho (2000)' dan monte edilen Örgüt Kültürü Ölçeği, Maslach' ın Tükenmişlik Ölçeği ve Demografik Özellikler 3 bölüm halinde ve 48 sorudan oluşan bir anket çalışması uygulanmıştır. Ortaya çıkan verilerin güvenilirlikleri, oranları, frekansları ve ortalamalar hesaplanmış, değerler t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak incelenmiştir. Alt boyutlar için korelasyon analizi kullanılmış ve aralarındaki ilişkiler tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı çalışanlarının örgüt kültürü algılamalarının genel olarak orta seviyede, tükenmişlik algılarının ise düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Tükenmişlik alt boyutlarından kişisel başarı duygusunun, yaş farklılığına göre değişkenlik arz ettiği tespit edilirken, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları ile de demografik değişkenler arasında mantıklı bir fark tespit edilememiştir. Tükenmişlik alt boyutları ve örgüt kültürü alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bütününe rastlanmıştır. Bu çalışmanın, yöneticiler ve çalışanlar için örgüt kültürü ve tükenmişlik arasındaki ilişkilerinin olumsuzluktan kurtarılıp, bunu personellerin iş hayatına ve akabinde sosyal hayatına olumsuz yansımaması yönünde yönetim biriminde bu konuda fayda sağlayacağını temenni ederim. Anahtar kelimeler: Örgüt Kültürü, Tükenmişlik, Alt Boyutlar, Gaziantep Vergi DairesiBaşkanlığı Örgüt Kültürü Algıları, Personellerin Tükenmişlik Algıları
Mesleki tükenmişlik düzeyleriyle iş motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi: İstanbul ili Maltepe ilçesi Ceza İnfaz Kurumlarında yapılan alan araştırması
Bu çalışmada yaptıkları iş itibariyle diğer kamu örgütlerinden ayrılan ve ıslah edilerek yeniden topluma kazandırılan kişilerin barındırıldığı kurumda görev yapan personelin Mesleki Tükenmişlik Düzeyleriyle motivasyonları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evreni, İstanbul ilinde bulunan açık ve kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında çalışan İnfaz ve Koruma Memurlarıdır. Amacı gerçekleştirmek için araştırmanın örneklemi ise bu ilde bulunan dört kapalı ve bir Açık Ceza İnfaz Kurumunda çalışan 300 İnfaz ve Koruma Memurudur. Anket formunda yer alan sorular çoktan seçmeli sorulardır. Anket çalışmasında toplam 42 adet soru sorulmuştur. Birinci bölümde; çalışanlara ait demografik verilerin elde edilmesi amacıyla yedi sorundan oluşan cinsiyet, yaş, medeni hali, eğitim durumu gibi kişisel özelliklerini öğrenmeye ilişkin sorular yer almaktadır. İkinci bölümde, çalışanların mesleki tükenmişliklerini ölçmeye yönelik toplam 22 sorudan oluşan Maslach Tükenmişlik ölçeği (MTÖ) yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise çalışanların iş motivasyonunu ölçmeye ilişkin toplam 20 sorudan oluşan Motivasyon anketi yer almaktadır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package For Social Sciences) For Windows 17.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı t-testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Tek yönlü (One way) Anova testi ve ikiden fazla grup ortalamasının karşılaştırılması sonucu anlamlı bir fark bulunduğunda kullanılan çoklu karşılaştırma testi olan Scheffe testi kullanılmıştır. Elde edilen araştırmanın bulguları değerlendirilerek, araştırma sonucuna göre öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Motivasyon, İnfaz ve Koruma memuru, Tükenmişlik sendromu, Stres,Ceza İnfaz Kurumu
Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile örgüt iklimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, MEB'e bağlı bağımsız anaokulları ve ilkokul bünyesindeki anasınıflarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile örgüt iklimi algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Mersin ilinde görev yapan 1532 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 464 okul öncesi öğretmeninden, nitel verileri ise ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 16 okul öncesi öğretmeninden toplanmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi için veri toplama araçları olarak; Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Envanteri- Eğitimci Formu, Örgütsel İklim Ölçeği ,nitel yöntem için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile örgüt iklim algılarının okul türü, yaş, kıdem ve sınıf mevcudu değişkenleri ile anlamlı farklılık yaratıp yaratmadığını belirlemek için Tek Yönlü Çok Değişkenli varyans analizi (MANOVA) tercih edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin örgüt iklimi algılarının tükenmişlik düzeylerini yordayıp yordamadığını belirlemek için Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin duyarsızlaşma ve kişisel başarı boyutunda düşük düzeyde, duygusal tükenme boyutunda orta düzeyde tükenmişlik yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin görev yaptıkları okul türü ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bağımsız anaokulunda görev yapan öğretmenler, okul idarecileri tarafından kıyaslandığı ve iş yükünün fazla olmasından şikayetçi oldukları, meslektaşlarıyla ortak hareket etme noktasında sıkıntı yaşadıklarını, aynı branştan oldukları için okul ortamında rekabet olduğunu, zaman zaman ayrımcılık yapıldığını ifade etmişlerdir. İlkokul bünyesindeki anasınıflarında görev yapan öğretmenlerin okul idarecileri tarafından önemsenmediklerini, teneffüs imkanı olmadığı için diğer öğretmenlerle iletişim kuramadıklarını, velilerin kendilerini bakıcı gibi gördüklerini, anasınıfıyla ilgilenen personelin ve yeterli sayıda materyal bulunmaması, fiziki imkanların yetersiz oluşu gibi sebeplerin tükenmiş hissetmelerine neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf mevcudu değişkeni ile tükenmişlik arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sınıf mevcudu ile tükenmiş hissetmeleri arasındaki ilişkiyi anlamaya yönelik sorulan soruya okul öncesi öğretmenleri doğrudan bir etkisinin olduğu cevabını vermişlerdir. Yaş ve kıdem değişkeni ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yapılan görüşmelerde de okul öncesi öğretmenleri yaş ve kıdem faktörlerinin tükenmiş hissetmelerinde etkili olmadığını ifade etmişlerdir. Okul türü değişkeni ile örgüt iklimi algıları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Yaş ve sınıf mevcudu değişkenleri ile örgüt iklimi algıları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Kıdem değişkeni ile örgüt iklimi algıları arasında umursamaz öğretmen davranışı dışında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin örgüt iklimi algıları ile tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır. Destekleyici müdür davranışı ile samimi öğretmen davranışının okul öncesi öğretmenlerinin duyarsızlaşma hissetmelerinde anlamlı yordayıcı olduğu, destekleyici müdür davranışı, kısıtlayıcı müdür davranışı ile umursamaz öğretmen davranışının duygusal tükenme yaşamalarının anlamlı yordayıcısı olduğu, kısıtlayıcı müdür davranışı ile işbirlikçi öğretmen davranışının okul öncesi öğretmenlerinin kişisel başarı konusunda tükenmişlik hissetmelerinin anlamlı yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan görüşmelerde de öğretmenlerin tükenmiş hissetmelerinde fiziki yetersizlikler, iş yükü, velilerin mesleğe bakış açıları gibi faktörlerden ziyade okul ikliminin çok daha etkili olduğunu görülmektedir. Okul ortamındaki idareciler ve meslektaşlarla olan iletişimin olumlu ya da olumsuz olmasının mesleklerini doğrudan etkilediğini, idarecileri tarafından destek gören, yanlarında oldukları hissettirilen, meslektaşlarıyla daha çok fikir alışverişinde bulunan öğretmenlerin işlerini daha isteyerek yaptıkları, görev yaptıkları ortamı daha çok benimsedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: Örgüt iklimi, tükenmişlik, okul öncesi öğretmeni, müdür, davranış
Acil servis hemşirelerinin iş doyumu ve tükenmişlik durumlarının incelenmesi
Bu çalışma acil servis görev yapan hemşirelerin, iş doyumu ve tükenmişlik durumlarının incelenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı bir araştırmadır. Çalışmanın verileri; Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Minesota İş Doyum Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmaya araştırmaya katılmayı kabul eden 60 hemşire alınmıştır. Veriler SPSS for Windows programı ile analiz edilmiştir. Hemşirelere yönelik çalışmanın bulgularına göre; duyarsızlaşma düzeyi arttıkça içsel doyum, dışsal doyum ve genel doyum düzeyleri düşmektedir. Ortalamalara göre, 22-25 yaş grubunun dışsal doyum düzeyinin daha yüksek olduğu tespit edildi. Ayda 1-9 nöbet tutanların içsel doyum, dışsal doyum ve genel doyum düzeyleri 10 ve daha fazla nöbet tutanlara göre daha yüksektir. Mesleğini değiştirmek isteyen hemşirelerin; daha yüksek düzeyde duygusal tükenmişlik seviyesine, daha düşük bir içsel doyuma ve genel doyum düzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, mesleği değiştirmek istemeyenlerin; isteyen ve bazen isteyenlere göre daha düşük bir duyarsızlaşma düzeyinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular literatürde yer alan araştırmalar ile karşılaştırılarak acil serviste görev yapan acil servis hemşirelerinin iş doyumu ve tükenmişlik durumlarına ilişin öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hemşire, Acil Servis, İş Doyumu, Tükenmişlik, Meslek.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'ndeki sağlık çalışanlarının COVID-19 salgınında fiziksel aktivite durumu ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması
Amaç: Bu çalışmanın amacı hastanemizde hizmet veren sağlık çalışanlarının tükenmişlik ve fiziksel aktivite düzeylerini ve arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tipte bir çalışmadır. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde hizmet veren 294 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma verileri 10 Kasım 2021 – 10 Şubat 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ve araştırma ekibi tarafından geliştirilen sosyodemografik form olarak toplamda 47 soruluk bir anket kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %63,9'u kadın, %36,1'i erkek olup yaşları ortalaması 29,40±6,39'dur (min:19, maks:58). Hekim ve hemşirelerde, COVID-19 ile ilgili birimde görev alanlarda duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutu daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çalışmamızdaki katılımcıların %13,9'u yeterli fiziksel aktivite düzeyine sahiptir. Katılımcılardan bekar olanlarda fiziksel aktivite düzeyi daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların tükenmişlik durumları ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda hekim ve hemşirelerin tükenmişlik düzeyleri diğer sağlık çalışanlarına göre daha yüksek bulunmuştur. COVID-19 ile ilgili birimlerde hizmet veren çalışanlar daha tükenmiş bulunmuştur. Çalışmamıza katılan sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyi düşük saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının tükenmişliğinin azaltılması için çalışma koşulları iyileştirilmeli, psikolojik ve ekonomik destek sağlanmalıdır. Sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyinin arttırılması için hastane içerisinde ve etrafında spor olanakları geliştirilmesi fayda sağlayabilir.