Sovyet ideolojisi bağlamında kazak türkşesinde oluşan söz varlığı
2023
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Ayabek Baınıyazov
Abstract (TR)
Hazırlanan bu çalışmada, "Sovyet İdeolojisi Bağlamında Kazak Türkçesinde Oluşan Söz Varlığı" incelenmiştir. Çalışmanın amacı Sovyet İdeolojisi Bağlamında Kazak Türkçesinde Oluşan Söz Varlığının, 15 Ciltlik Kazak Edebî Dili Sözlüğü (KEDS) temel kaynak olarak alınarak, tarama yöntemiyle tespit edilmesidir. Tez, 8 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Kazak Türkleri hakkında bilgi verilmiş, Çarlık rejiminin ve Sovyetlerin Kazakistan'daki dil siyaseti hakkında bilgilendirme yapılmıştır. İkinci bölümde, Kazak Edebî Dili Tarihi dönemlere ayrılarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise Kazak Edebî Dili Sözlüğü'nden Sovyet İdeolojisi Bağlamında Kazak Türkçesinde Oluşan Söz Varlığı olarak tespit ettiğimiz sözcükler tablo şeklinde sütunlar halinde gösterilmiştir. İlk sütunda sıra sayıları, ikinci sütunda Kazak Edebî Dili Sözlüğü'ndeki açıklaması, üçüncü sütunda madde başı olarak alınan sözcüğün açıklamasıyla beraber Latin alfabesiyle transkripsiyonu, dördüncü sütunda ise bu sözcüklerin Türkiye Türkçesindeki karşılıkları verilmiştir. Dördüncü bölümde, tespit edilen sözcüklerin yazılı eserlere yansımalarına yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise yardımcı kaynaklardan yararlanarak Sovyet ideolojisi etkisinde oluşan adlandırmalar adlı ana başlığın altında, Sovyet ideolojisi etkisinde oluşan kişi adları ve yer adları alt başlıklarda incelenmiştir. Altıncı bölümde, Kazak Edebî Dili Sözlüğü'nden tespit edilen sözcüklerin sosyal hayata yansımaları beş başlık altında sınıflandırılmıştır. Yedinci bölümde, Sovyet ideolojisi ile oluşan söz varlığının dil incelemesine yer verilmiştir. Bu bölümde, Kazak Türkçesi kökenli Sovyet ideolojisi ile ilgili söz varlığı, Kazak Türkçesine Rusçadan ve Batı dillerinden geçmiş Sovyet ideolojisi ile ilgili alıntı sözcükler, tamlamalarla oluşan söz varlığı olarak isim ve sıfat tamlamasına, deyim, edat ve zarflara yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Sovyet ideolojisi ile oluşan söz varlığının oluşumunda eklerin işlevi başlığı altında sözlükten tespiti yapılan türemiş isim, fiil ve sıfatlar aldıkları eke göre sınıflandırılarak gösterilmiştir. Sonuç kısmında genel bir değerlendirme yapılarak çalışma tamamlanmıştır.
Author
Dr. Necati Ünlücan
Institution

Ardahan University
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
How to Cite
Necati Ünlücan (Doktora Tezi). Sovyet ideolojisi bağlamında kazak türkşesinde oluşan söz varlığı, 2023, Ardahan University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Ardahan University
- 1836 tarihli Çıldır eyaleti Nefs-î Çıldır Sancağı Nüfus Defteri tahlili ve transkripsiyonu(2022)
- Benli Hasan Çelebi (Ahí) – Hüsn ü dil (İnceleme-karşılaştırmalı metin-sözlük-dizin)(2018)
- Şanlıurfa ve çevresinin çocuk oyunları(2018)
- Mardin ili Midyat ilçesinde yaşayan Mahalmilerin folklor ve etnografyası(2019)
- Orhan Mithat Barbaros'un hayatı eserleri sanatı(2020)
- Trabzon halk kültüründe kadının statüsü(2022)