Sovyetler Birliği döneminde Türkmenistan'da folklor politikaları ve çalışmaları (1917-1954)

ÖZET? KALENDEROĞLU, İhsan ? . ? Sovyetler Birliği Döneminde Türkmenistan'da Folklor Politikaları ve Çalışmaları (1917?1954) ? . ? Doktora Tezi ? . Ankara ? 2007 ??Sovyetler Birliği Döneminde Türkmenistan'da Folklor Politikaları ve Çalışmaları (1917?1954)? adlı tezde genel olarak, 1917 yılında Rusya'da yönetime geçen Bolşeviklerin, halka komünist rejimi ve komünizmi benimsetmek için Rusya'da ve ağırlıklı olarak Türkmenistan'da folkloru etkili bir propaganda aracı olarak nasıl kullandığı tespit edilmeye çalışılmıştır.Tez giriş bölümüyle birlikte toplam dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde kronolojik bir sıra takip edilerek, Ekim Devrimi'ne kadar Türkmenler ve Türkmenistan tarihinden bahsedilmiş, sırasıyla Türkmen adı hakkında, Çarlık Rusyası dönemine kadar ve Çarlık Rusyası döneminde Türkmenlerin tarihi ayrı ayrı verilmiş; Türkmenistan'ın mevcut coğrafî, nüfus ve ekonomik yapısı hakkında da güncel bilgiler değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu bölümde Türkmen edebiyatının tarihî gelişimi ve Bolşevik döneme kadar yapılan çalışmalar hakkında da bilgiler verilmiştir.Birinci bölümde Rusya'da ve Türkmenistan'da Bolşevik (Komünist) rejimin kuruluşu ve yapılanması hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca, Sovyetler Birliği'nde folklor politikaları, bu politikaların birlik cumhuriyetlerine ve Türkmenistan'a yansımaları üzerinde durulmuştur. Bu bölümde öncelikle Ekim Devrimi sonrası Rus folklorunda görülen yeniden yapılanma sürecinden bahsedilerek, yapılan değişimlerin SSCB'nin diğer bölgelerindeki etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır.İkinci bölümde ise Ekim Devrimi sonrası Türkmen folkoru ile ilgili hususlar, Lenin ve Stalin dönemi olmak üzere iki bölümde ele alınmıştır. Burada ağırlıklı olarak her iki lider döneminde Türkmenistan'daki kültür (edebiyat, folklor, dil, din) politikaları üzerinde durularak, folklorla ilgili yapılan çalışmalardan bahsedilmiştir.Tezin üçüncü bölümünde ise ikinci bölümde bahsedilen folklor politikalarının dönemin folklor türlerine nasıl tatbik edildiği somut olarak gösterilmeye çalışılmıştır.Sonuç bölümünde ise yapılan çalışmalarla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.Anahtar Kelimeler:1.Türkmen2.Türkmenistan3.Sovyetler Birliği4.Folklor5.Politika