Nif dağı karstik akiferi yeraltısuyu kalitesinin mekansal ve zamansal değerlendirilmesi

Bu tezde, İzmir'in güneydoğusundaki Nif Dağı karstik akiferi yeraltı suyunun kalite değerlendirmesi çalışılmıştır. Yeraltı suyu kalite verilerinin sunulması, yeraltı suyu kalitesinin konumsal bakımdan değerlendirilmesi ve mevsimsel kalite değişiminin istatistiksel değerlendirilmesinin uygulanması çalışmanın amaçlarıydı. Saha çalışması ve örnekleme, örneklerin analizi, yeraltı suyu kalite verilerine ait konumsal dağılım haritaların oluşturulması, istatistiksel analizlerle kalitedeki zamansal değişimin sınanması ve çeşitli yeraltı suyu kalite parametreleri arasındaki ilişkilerin kavranması çalışmanın dört temel aşamalarını oluşturmaktadır. Yaz ve kış mevsimlerini temsilen 2006 yılının Nisan ve Eylül aylarında, 59 farklı örnekleme noktasından yeraltı suyu örnekleri toplanmıştır. Başlıca katyon ve anyonların analizleri laboratuvarda yapılmıştır. Nitrat, klorür, elektriksel iletkenlik (Eİ) ve sertlik verileri için coğrafi bilgi sistemi kullanılarak konsantrasyon dağılım haritaları oluşturulmuştur. Dahası, istatistiksel analizler yapılarak, yeraltı suyu kalitesinin, zamansal değişiminin önemi sınanmaya ve parametreler arasındaki ilişki ortaya konmaya çalışılmıştır. Elde edilen dağılım haritaları yeraltı suyu kalitesinin suyun yüksek yerlerden ovalara indikçe bozulduğunu göstermektedir. Buna rağmen, tüm çalışılan yeraltı suyu kalite parametrelerinin, birkaç istisna dışında, çalışma sahasının büyük bir kısmında içme suyu standartlarını sağladığı görülmüştür. İlişkili örneklemler için t-testi ve Wilcoxon işaretli sıralama testi ile yapılan zamansal değerlendirme sonuçlarına göre nitrat, klorür ve sertlik konsantrasyonlarındaki kıştan yaza görünür artışın istatistiksel açıdan önemsiz olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak Eİ değerlerinde gözlenmiş artış önemli bulunmuştur. Yazın azalan yağışlar nedeniyle yeraltı suyu beslenimin daha düşük olmasının her zaman daha yüksek konsantrasyonlara neden olmamaktadır ve sonuç olarak yeraltı suyu çevrim süreleri, litoloji, beslenim suyunun kalitesi ve alanı ve arazi kullanımı gibi faktörlerin de yeraltı suyu kalite değişiminde önemli rol oynamaktadır.