Spor gazetelerinde dil: Stad ve Fanatik gazeteleri örneği

Spor, bireylerin yaşam şekillerini belirleyen ve toplumların birbiriyle etkileşimini sağlayan önemli bir araç olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde spor, tüm insanları ilgilendiren evrensel bir olgu haline gelmiştir. Televizyon, radyo, internet, gazete ve dergilerde spor sayfalarına çok fazla yer verilmektedir. Türkiye'de en çok okunan gazetelerin başında spor gazeteleri gelmektedir. Hayatımızın her alanında yer almaya başlayan ve evrensel bir olguya dönüşen spor üzerinde tıbbi, iktisadi, hukuki, dini, felsefi, psikolojik ve sosyolojik açılardan pek çok çalışma yapılmıştır. Bu tezde, gazete yöneticisi ve muhabirlerinin okuyucularına haber vermek, bilgi sunmak amacıyla spor gazetelerinde kullandıkları dil incelenmiştir. Dil, canlı ve toplumsal yönleri olan bir varlık olduğu için zaman içinde kullanılan spor terimlerinde ve ifadelerinde birtakım değişikliklerin olması kaçınılmazdır. Bu değişiklikler, ele alınan ve sınırlandırılan zaman aralıklarına dayanılarak karşılaştırılmış, bu karşılaştırmalar sonucunda somut çıkarımlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada spor gazetelerindeki dil kullanımı değişik yönlerden ele alınmıştır. Stad (1939-1958) ve Fanatik (1995- devam ediyor) gazetelerinde kullanılan spor terimleri, spor deyimleri ve kalıp sözler, savaş metaforları, spor terimlerinin imlasındaki değişiklikler karşılaştırılarak geçmişten günümüze spor gazetelerinde kullanılan dildeki değişimler saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca Türk Dil Kurumunun alıntı spor terimlerine Türkçe olarak önerdiği karşılıklar üzerinde de durulmuştur. Alıntı spor terimlerine Türkçe karşılıklar önerilirken hangi yöntemlerin kullanıldığı, önerilen bu terimlerin günümüzde yaygın olarak kullanılıp kullanılmadığı değerlendirilmiştir. Aynı zamanda geçmişten günümüze spor gazete ve dergilerinde, okuyucuların sporla ilgili olarak taraftarı olduğu takımlar ya da rakip takımlar için yazdıkları şiirlere yer vermesi neredeyse geleneksel hale gelmiştir. Bu gelenek, hala bazı gazetelerde yaşatılmaktadır. Bu geleneğe dikkat çekmek açısından çalışmada Stad ve Fanatik gazetelerinden derlenen sporla ilgili şiir örneklerine de yer verilmiştir.