Spor liselerinde çalışan öğretmenlerin mobbinge maruz kalma düzeylerinin örgütsel bağlılık düzeylerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırma spor liselerinde görev yapan öğretmenlerin mobbinge maruz kalma düzeylerinin örgütsel bağlılık düzeylerine etkisini tespit etmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılı içerisinde Elazığ, Diyarbakır, Muş, Bitlis, Siirt, Van ve Tunceli illerindeki spor liselerinde görev yapmakta olan 101 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma grubuna verileri elde etmek için "Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmadaki veri setinin dağılımına normallik analizi uygulanarak non-parametrik testlerden Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. İki ölçek puanlarının birbirleri arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır Bu araştırmada cinsiyet değişkeni ve eğitim durumu değişkeni ile Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeğinin "Kişiye Yönelik Doğrudan Hakaret" alt boyutu arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeni ile Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin "Özdeşleştirme ve İçselleştirme" alt boyutlarında, Kadro durumu değişkeni ile Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin "İçselleştirme" alt boyutu arasında, Kurumdaki çalışma yılı değişkeni ile Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin "Özdeşleştirme, İçselleştirme ve Uyum" alt boyutlarıyla arasında anlamlı farklılıkların olduğu görülmüştür. Yapılan korelasyon analizinde Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutlarından olan özdeşleştirme ve uyumun Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan kişinin itibarına saldırılar alt boyutu ile aralarında zayıf düzeyde negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutlarından olan içselleştirme ile Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan mesleki uygulamaların engellenmesi alt boyutu ile aralarında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu, Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutlarından olan uyum ile Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan mesleki uygulamaların engellenmesi alt boyutu ile aralarında orta düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutu olan uyumun Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan kişiye yönelik doğrudan hakaret alt boyutu ile arasında zayıf düzeyde negatif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu, Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin alt boyutu olan özdeşleştirmenin Öğretmenleri Yıldırma Ölçeğinin alt boyutu olan sosyal ilişkilerin engellenmesi alt boyutu ile arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Yapılan regresyon analizinde Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeği toplam puanının Örgütsel Bağlılık Ölçeği toplam puanın istatistiki açıdan anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Örgütsel Bağlılık Ölçeği uyum alt boyut puanının Öğretmenlere Yönelik Yıldırma Ölçeği toplam puanını istatistiki açıdan anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak araştırmada bayan öğretmenlerin ve lisans mezunu öğretmenlerin mobbing algılama düzeylerinin daha yüksek olduğu, erkek öğretmenlerin daha yüksek düzeyde örgütsel bağlılık gösterdiği, bulunduğu kurumda kadrolu ve daha uzun süre çalışan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının daha kuvvetli olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: Mobbing, Yıldırma, Örgütsel Bağlılık, Spor Lisesi