Spor lisesi öğrencilerinin dijital bağımlılık ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Araştırmanın amacı; Aydın İli İncirliova Spor Lisesinde öğrenim gören öğrencilerin, dijital bağımlılık düzeyleri ve yaşam doyumu algılarının incelenmesidir. Spor lisesi öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleri ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesinin alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Günümüzde öğrencilerin iletişim ve sosyalleşme aracı olarak kullandıkları mobil cihazların onlar üzerinde bağımlılık yapma tartışmalarının devam etmesi, araştırma probleminin önemini ortaya koymaktadır. Bu araştırma, nicel araştırma yaklaşımda ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim döneminde öğrenim gören lise kademesindeki (9. - 12. sınıf) 338 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın amacına uygun olarak Dijital Bağımlılık Ölçeği (DBÖ) ve öğrecilerin yaşam doyumuna ilişkin Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) kullanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Skewness ve Kurtosis (çarpıklık ve basıklık) değerleri dikkate alınarak verilerin normal dağılım gösterdiği, verilerin parametrik test varsayımlarını sağladığı düşünülerek ikili değişkenler için t-testi, çoklu değişkenler için tek yönlü varyans analizi (Anova) testi uygulanmıştır. Gruplar arası farklılığı belirlemeye yönelik Post Hoc LSD testi kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin dijital bağımlılığı ile yaşam doyumları arasında ilişki olup olmadığını belirlemek için spearman korelasyon yöntemi kullanılmıştır. Dijital bağımlılığın öğrencilerin yaşam doyumlarına etkisini belirlemeye yönelik ise regresyon analizi kullanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre dijital bağımlılık zaman içinde artan bir bağımlılık türüdür. Bu bağımlılık türü diğer madde bağımlılığından farklı değildir. Dijital bağımlılık öğrenci başarısını azaltan bir faktördür. Aynı zamanda başarısızlığın da öğrencileri daha fazla dijital bağımlılığa sürüklediği belirlenmiştir. Öncelikle okul öncesi ve ilkokul eğitimi düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin dijital cihaz kulanımının sınırlandırılması ve dijital cihaz kullanımının denetimli bir şekilde sunulması bu kısır döngüden çıkmanın en temel yoludur. Spor lisesinde öğrenim gören öğrenciler ile gerçekleştirilen bu araştırmada dijital bağımlılığın yaşam doyumu üzerinde kısıtlı bir etkisi görülmüştür. Bunun sebebi öğrencilerin dijital cihazlara olan bütünleşik ilişkileri ve bu cihazları bir bağımlılık olarak değil de bir sosyalleşme aracı olarak görmesinden kaynaklıdır. Bu dijital cihazlardan yoksun kalma sosyalleşememe endişesini getirmiş bulunmaktadır. Dijital cihazlarla sosyalleşmeyi bir yaşam doyumu aracı olarak görmeleri sonucunda yaşam doyumu yaşadıklarını algılamışlardır. Oysa dijital bağımlılık başarısızlığı, başarısızlık gelir düzeyi düşüklüğünü o da düşük yaşam doyumunu getirmektedir. Bu problem doğrultusunda bu çalışma örneklem grubu okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite örneklem grupları oluşturularak dijital bağımlılığın sonuçları gözlenebilir.