Sırta ekim yönteminde farklı ekim sıklıklarının makarnalık buğdayın (Triticum durum L.) verim ve verim unsurlarına etkisinin belirlenmesi

Bu çalışmada, farklı ekim sıklıkları kullanılarak sırta ekim yönteminde yetiştirilen makarnalık buğdayda verim ve verim unsurlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çeşit olarak, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü tarafından geliştirilmiş ve tescile sunulmuş olan bir ileri hat (DÜZF-Hat 299) kullanılmıştır. Çalışmada, sırtların üzerine 2 sıra şeklinde m2'ye 50, 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400, 450, 500, 550, 600 ve 650 tohum olacak şekilde ekim yapılmıştır.Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak sulu koşullarda yürütülmüştür. Deneme alanı sonbaharda pullukla derin sürüm, goblediskharrow ve tapanla sürüldükten sonra sırt makinesi ile 70 cm aralıklı sırtlar oluşturulmuştur. Oluşturulan sırtlar, sırt tapanı ile bastırılıp düzeltilmiştir. Deneme planına uygun olarak parselasyon yapıldıktan sonra, el ile ekim yapılmıştır. Her bir parsel 4 m uzunluğundaki 3 sıradan (4 m x 2.1 m = 8.4 m2) oluşacak şekilde kurulmuştur. Her bir sırt üzerinde 2 sıra halinde ekim yapılmış ve sıralar arası mesafe 15 cm olarak ayarlanmıştır.Denemede dekara 8 kg P2O5 ve 15 kg N gübrelemesi yapılmıştır. Sulama, yağış durumuna ve ihtiyaca göre 3 kritik dönemde (kardeşlenme-sapa kalkma, başaklanma ve süt olum dönemlerinde) yapılmıştır.Araştırmada, metrekaredeki bitki sayısı, bitki boyu, yatma oranı, başak uzunluğu, başaktaki başakçık sayısı, başaktaki tane sayısı, başaktaki tane ağırlığı, 1000 tane ağırlığı, metrekaredeki sap sayısı, metrekaredeki başak sayısı, tane verimi, hektolitre ağırlığı, irilik (elek) analizi, tane sertliği ve dönme oranı özellikleri incelenmiştir.Tahıllarda, birim alandaki verimi doğrudan etkileyen üç faktör olan birim alandaki başak sayısı, başakta tane sayısı ve başaktaki tane ağırlığı bakımından incelendiğinde 600 tohum/m2 (başak sayısı:320.3 adet/m2, başaktaki tane sayısı:41.80 adet/başak, başaktaki tane ağırlığı:1.53 g/başak) ekim sıklığının sırta ekim yönteminde sulu koşullarda makarnalık buğday için en uygun ekim sıklığı olduğu, bunu 550 tohum/m2 (başak sayısı:345.3 adet/m2, başaktaki tane sayısı:46.20 adet/başak, başaktaki tane ağırlığı:1.71g/başak) ekim sıklığının izlediği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Sırta Ekim, Makarnalık Buğday, Bitki Sıklığı, Verim