Stomalı hastalarda öz bakım gücünün, bakım vericilerin bakım yükü üzerine etkisi

Araştırma stomalı hastaların öz bakım güçlerinin bakım vericilerin bakım yükü üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak planlandı ve gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini T.C Sağlık Bakanlığı Sultan 2. Abdülhamid Han E.A.H Genel Cerrahi Polikliniğine 18.04.2024 ve 10.06.2024 tarihleri arasında başvuran stomalı 63 hasta ve hastaların birinci derece bakım verenleri oluşturdu. Araştırma kriterlerine uygun ve çalışmayı kabul eden 58 hasta çalışma kapsamına alındı. Etik kurul ve kurum izinleri alındı. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan Hasta Tanılama Formu, Bakım Verici Tanılama Formu ve ' Karnofsky Performans Ölçeği, "Öz Bakım Gücü Ölçeği (Nahcivan, 1994) 'Bakım Yükü Ölçeği (İnci, 2006) kullanılarak toplandı ve uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmeye alındı. Araştırma sonucunda; Nicel olarak yapılan analizlerde bakım yükü ile hastanın öz bakım gücü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmadı (p>0,05). Hastaların öz bakım gücü ile performans düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlendi (r=0,302; p=0,021). Gelir düzeyine göre hastaların öz bakım gücünde istatistiksel olarak anlamlı derecede bir farklılık olduğu belirlendi (F=5,775; p=0,005) Aktif olarak bir işte çalışabilen hastaların öz bakım gücü istatistiksel olarak anlamlı derecede daha iyi (t=2,137; p=0,037), verdiği bakım yükünün ise daha az (t=3,407; p=0,001) olduğu saptandı. Ek bir hastalığı olan hastaların öz bakım gücü istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük (t=2,636; p=0,011), verdiği bakım yükünün ise daha fazla (t=2,394; p=0,020) olduğu görüldü. Kalıcı stoması olan hastaya bakım sağlayan bakım vericilerin bakım yükünün istatistiksel olarak anlamlı derecede fazla olduğu belirlendi. (t=2,014; p=0,049). Bakım sağlayıcıya bakım yükü veren hastaların öz bakım gücü puan ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu bulundu (t=2,313; p=0,024). Sonuç olarak stomalı hastaların öz bakım gücünün bakım vericilerin bakım verme yükü üzerinde etkili olmadığı ancak fazla bakım yükü oluşturan hastaların öz bakım gücünün düşük olduğu belirlendi.