Streptozotosin ile indüklenmiş diyabetik sıçan modelinde alfa lipoik asidin beyin dokusu üzerine etkisinin araştırılması

Giriş/Amaç: Diyabetik komplikasyonlara bağlı gelişen nöropati beyin dokusunda yapısal ve fonksiyonel bozulmalara neden olarak bilişsel fonksiyonların bozulmasına yol açmaktadır. Çalışmamızda Streptozotosin (STZ) ile indüklenen diyabetik sıçanlarda nöropatinin mekanizmasını aydınlatmak ve Alfa Lipoik Asit (ALA) kullanımının beyin dokusu üzerindeki etkilerini biyokimyasal histolojik ve fizyolojik açıdan incelemeyi amaçladık. Materyal/Metod: 40 adet Wistar albino erkek sıçan kontrol, STZ, ALA ve STZ+ALA olmak üzere dört gruba ayrıldı. Diyabet oluşturmak için tek dozluk 50 mg/kg STZ intraperiyonal olarak, ALA 100 mg/kg/gün altı hafta boyunca her gün oral uygulandı. Tedavinin son haftasında bilişsel fonksiyonlar MWM ile değerlendirildi. Sakrifiye edilen ratların beyin dokuları histolojik ve oksidan-antioksidan parametrelerin incelenmesi için hipokampüs, korteks, hipotalamus ve striatum yapılarına ayrıldı. Bulgular: MWM ile değerlendirilen bilişsel fonksiyonlardaki değişimler STZ grubunda kontrol ve ALA grubuna göre bozulurken, STZ +ALA grubunda ise sonuçlar STZ grubuna göre düzeldi (p<0.05). STZ grubunda kontrol grubuna göre azalmış olan SOD, CAT and GSH-Px aktiviteleri STZ+ALA grubunda STZ grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttı. STZ grubunda MDA ve PC düzeyi arttı, STZ+ALA grubunda STZ grubuna göre azaldı (p<0.05). Histolojik olarak yapılan ışık ve elektron mikroskobik inceleme bulgularımıza göre STZ grubuna ait kesitlerde izlenen ışık mikroskobik ve ultrastrüktürel hasar ve dejenerasyon bulgularının STZ+ALA grubundaki kesitlerde bir kısmının görülmediği bir kısmının ise belirgin şekilde azaldığı tespit edildi. Sonuç: STZ ile indüklenen diyabet modelinde rat beyin dokusunda bozulan oksidan-antioksidan denge sinir hücrelerinde yapısal bozulmalara neden olarak bilişsel fonksiyon bozukluklarına yol açmaktadır. ALA; antioksidan ve nöroprotektif etkisi ile beyin dokusunda hücre hasarı ve bilişsel fonksiyonların düzeltilmesinde etkili olmuştur.