Strigolakton uygulamalarının kireçli ortamlarda asmanın bazı fiziksel ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkileri

Günümüzde pek çok faktöre bağlı olarak ortaya çıkan stres durumu bitkilerde verim ve kalite kayıplarına yol açmaktadır. Bitkilerin en çok karşılaştıkları stres faktörlerin başında abiyotik stres faktörleri gelmektedir. Toprakların büyük bir çoğunluğunda görülen yüksek kireç içeriği ve buna bağlı yüksek pH değerlerinin neden olduğu besin alımı problemleri de önemli abiyotik stres faktörleri içerisindedir. Bu stres durumunu ortadan kaldırmak çoğunlukla mümkün olmayıp, bitkinin bu ortamlara dayanımını artıracak yaklaşımlar büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla günümüzde genetik mühendisliği kullanımına odaklanılmaktadır. Ancak bu metotlar son derece pahalı ve büyük bir bilgi birikimini de gerektirmesi nedeni ile doğal, kullanımı kolay, pratiğe aktarılabilir ve insan sağlığına zararsız alternatifler bulmak son derece önemlidir. Bitki stres fizyolojisinde içsel hormonların etkili olduğu ve strese toleransta etkin rol oynadıkları bilinmektedir. Bu hormonlardan birisi de yeni nesil hormonlar olarak tanıtılan strigolaktonlar (SL)' dır. Strigolaktonların stres metabolizmasında önemli işlevler üstlendiği tespit edilmiştir. Bu tez çalışması ile de 1103 Paulsen Amerikan asma anacına aşılı Hasandede çeşidinde SL uygulamaları ile kirece toleransın artırılması amaçlanmıştır. Bitkilerin yetiştirme ortamlarına kök bölgesine farklı konsantrasyonlarda kireç uygulaması (%0, %10 ve %25) yapılmış ve ardından yine kök bölgelerine (0 µM, 1 µM, 3 µM ve 5 µM) SL uygulaması yapılmıştır. Uygulamaların ardından 2., 12., 24., 48. ve 96. saatlerde örnek alımı yapılmıştır. Alınan örneklerde fiziksel (zararlanma derecesi, sürgün uzunluğu, sürgün başına ortalama yaprak sayısı) ve biyokimyasal (membran zararlanması, klorofil, prolin, çözünebilir protein, lipid peroksidasyonu, toplam fenolik madde, toplam flavonol, toplam flavanol içerikleri ile makro ve mikro element miktarları) analizler yapılmıştır. Fiziksel ve biyokimyasal parametrelerden elde edilen veriler SL uygulamalarının asma bitkisinde kireçten kaynaklanan zararın azaltılmasında etkili olarak kullanım potansiyelinin bulunduğunu göstermektedir.