Suça sürüklenen çocukların bağlanma stilleri ve aile aidiyetleri: Marmara Bölgesi örneği

Çocuk Destek Merkezlerinde korunma ve bakım altında olan suça sürüklenen çocukların ebeveyn ve akranlarına bağlanma stilleri ve aile aidiyetlerinin çeşitli değişkenlere (sosyo-demografik özellikler, göç, sağlık, aile ilişkileri, ebeveynleriyle iletişim ve ilişkileri, kendilerinde, ailelerinde ve çevrelerinde suça sürüklenme durumları vb.) göre ilişkisini araştırmak amacıyla yapılan bu araştırma nicel araştırma kapsamında ilişkisel araştırma yöntemiyle tasarlanmıştır. Bağlanma ve aile aidiyetinin bireylerin psiko-sosyal gelişimi için oldukça önemli olduğu; güvensiz bağlanma ve düşük aile aidiyetinin çocuklar için bir takım olumsuz etkilerinin olduğu, bu olumsuz etkilerinden biri de onların suça sürüklenmesine neden olduğudur. Çocuk suçluluğu üzerine pek çok araştırma yapılmasına rağmen korunmaya ihtiyacı olup kurum bakımında kalan suça sürüklenen çocukların bağlanma düzeyleri, aile aidiyetleri hakkında hiç çalışma yapılmamıştır. Çalışmada Marmara bölgesinde Kocaeli, Bursa, Tekirdağ ve İstanbul ilinde suça sürüklenen çocukların korunma ve bakım altında olduğu kurumların olduğu 5 kuruluşta 18'i kız 49'u erkek olmak üzere toplam 67 çocuk ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmada suça sürüklenen çocukların bağlanma stillerinin ve aile aidiyetlerinin sosyo-demografik özellikler, sağlık, aile ilişkileri, ebeveynleriyle iletişimleri, kendilerinde, ailelerinde ve çevrelerinde suça sürüklenme durumları vb. gibi çeşitli değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amacıyla Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri- Kısa Formu (EABE), Aile Aidiyeti Ölçeği ve Araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre suça sürüklenen çocukların cinsiyeti, eğitim seviyeleri, ailelerinin birlikte yaşayıp yaşamadığı, göç edip etmedikleri, ailede ruhsal hastalık bulunup bulunmaması, okulda disiplin cezası alıp almamaları, sosyal aktivite yapıp yapmamaları, ebeveynlerinden şiddet görmeleri, ebeveynleri ile ilişkileri, iletişimleri ve yüz yüze görüşmeleri; kardeşleri ve arkadaşları ile ilişkileri, iletişimleri ve yüz yüze görüşmeleri onların bağlanma düzeylerini ve aile aidiyetlerini etkilediği anlaşılmıştır. Yine çocukların sosyo-demografik özelliklerine bakıldığında düşük eğitim seviyesine sahip olmaları, okul terk oranının fazla olması, psikiyatrik rahatsızlıklarının olması, çok kardeş sahibi olmaları, parçalanmış ebeveyn sayısının fazla olması, çocukta ve ailede madde kullanan birey sayısının fazla olması, ebeveynlerin düşük sosyo-ekonomik seviyede olması, ebeveynlerin vasıfsız işlerde çalışması, ebeveynlerin düşük eğitim seviyesine sahip olması, ebeveynleri suça sürüklenen birey sayısının fazla olması, arkadaş ve çevrede suça sürüklenen birey sayısının fazla olması literatürdeki çalışmalar ile uyumlu olarak araştırmamızdaki ergenlerin de suça sürüklenmesinde oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda bulgularımız suça sürüklenen çocukların özellikle de korunma ve bakım altında olan çocukların riskli davranışlarının azaltılması ve rehabilitasyonlarının sağlanması hususunda gerek kurum bakımında gerekse de aile odaklı çalışmaların yapılmasına rehberlik etmesi açısından önem arz etmektedir.