Süleymaniye Kütüphanesi Kılıç Ali Paşa 2 Envanter No'lu Mushaf'ın tezyini açıdan incelenmesi

Tezhip sanatı yüzyıllardan beri süregelmiş köklü ve kadim bir sanattır. Türklerin İslamiyet ile tanışması ve Mushaf'ı kutsal kitapları olarak görmeleriyle birlikte sanatkarların tüm hünerlerini gösterecekleri ana sanat icra zemini haline gelmiştir. Sanatkârlar geçmişten günümüze Kur'an-ı Kerim'i hem en güzel şekilde kaleme almakta hem de onu kıymetli bezemeler ve kap (cilt) ile kuşatmaya devam etmektedirler. Mushaflarda genel olarak zahriye tezhibi, serlevha tezhibi, sûre başı tezhibi, gül, durak ve ketebe sayfası olarak adlandırılan alanlara bezeme uygulanır. Bu araştırmaya konu alınan eser Süleymaniye Kütüphanesi Kılıç Ali Paşa Koleksiyonu 2 envanter numaralı Kur'an-ı Kerim'in tezhip sanatı açısından incelenmesidir. İncelenen Kur'an-ı Kerim ile ilgili olarak künye bilgilerinin olduğu bir tezin dışında bu anlamda konu alındığı herhangi bir kaynağa rastlanmamıştır. Tarafımızdan hazırlanan tezin konusu olan Kuran-ı Kerim'in tezyinat içeren unsurları analiz edilerek daha fazla görsel veri ve desenle tezhip sanatı ile ilgilenen araştırmacılara bir yazma eseri daha tanıtma imkânı sunulmuştur. Öncelikle Süleymaniye Kütüphanesi Kılıç Ali Paşa Kütüphanesi 2 demirbaş numaralı esere dair diğer kaynaklar temin edilmiştir. Eserin 265 adet çift sayfa şeklinde taranmış görsel dosya verisi bulunmaktadır. Bu sayfaların içinde bulunan serlevha, sûre başları ve güllerden oluşan tezyini sahalar araştırmanın kapsamı olarak sınırlandırılmıştır. Konu ile alakalı genel araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan doküman analizi yöntemi ile yürütülmüştür. Elde edilen görsel veriler detaylı bir şekilde incelendikten sonra plan ve desen çizimleri yapılmıştır. Sûre başı tezhiplerinde benzer plan şemalarına ait olanlar gruplandırılmış elde edilen tüm veriler değerlendirmeleriyle birlikte sunulmuştur. Döneminin sanat anlayışına dair bilgileri bünyesinde barındıran bir kaynak olarak kayıt altına alınması ve ulaşılabilir veri haline getirilerek literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır. Hazırlanan tez üç bölümden oluşmakta bunlar; Birinci Bölüm: Mushaf Tezhibi, Cildi ve Bezeme Teknikleri, İkinci Bölüm: Süleymaniye Kütüphanesi Kılıç Ali Paşa 2 Demirbaş numaralı Mushaf'ın tezyini açıdan incelenmesi, Üçüncü Bölüm: Tipoloji kısmını içermektedir. Tez sonuç, kaynakça, ekler ve özgeçmiş ile son bulmaktadır.