Sultan II. Abdülhamit Döneminde İzmit Sancağı'nda eğitim (1876-1909)

Bu tez Osmanlı eğitiminin modernleşmesi ve Sultan II. Abdülhamit döneminde İzmit Sancağı'ndaki eğitim kurumları hakkındadır. Araştırmada literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Kaynak olarak konuyla ilgili kitap ve makalelerin dışında Osmanlı arşivi belgeleri ve Osmanlı devlet yıllıkları kullanılmıştır. Osmanlı eğitim sistemi XVIII. yüzyıl sonlarından itibaren modernleşmeye başlamıştır. Modern eğitim sisteminin oluşturulması için ilk ciddi adımlar ise II. Mahmut döneminde atılmıştır. Bu dönemden itibaren eğitimde hem modern bir teşkilatlanmaya gidilmiş hem de yeni eğitim-öğretim kurumları oluşturulmuştur. 1869 yılında yayımlanan Maarif Nizamnamesi ile Osmanlı eğitiminde yeni bir dönüşüm süreci başlamıştır. Nizamname yoluyla yeni açılacak modern eğitim kurumlarının hangi koşullar altında ve nerelerde açılacağı bir yasa çerçevesinde belirlenmiştir. II. Abdülhamit dönemi, Tanzimat döneminden itibaren eğitim alanında atılan adımların meyvesini verdiği ve uygulama fırsatı bulduğu bir dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde yürütülen eğitim politikası sayesinde okullaşma yalnızca İstanbul'la sınırlı kalmamış ve tüm Osmanlı taşrasına yayılmıştır. Tezimizin amacı Sultan II. Abdülhamit döneminde İzmit Sancağı'nda bulunan Müslüman ve gayrimüslim okullarını ortaya koymaktır. Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İzmit'in tarihi, coğrafyası, İzmit Sancağı'nın oluşumu, Osmanlı eğitiminin modernleşmesi, II. Abdülhamit devri genel özellikleri ve II. Abdülhamit dönemi eğitim kurumları anlatılmıştır. İkinci bölümde ise Sultan II. Abdülhamit dönemi öncesinde İzmit Sancağı'nda bulunan eğitim kurumları ve II. Abdülhamit döneminde İzmit Sancağı'nda bulunan Müslüman ve gayrimüslim okulları anlatılmıştır.