Sura (Soura) antik kenti Bizans Dönemi dini mimarisi

Sura (Soura) antik kenti, Demre (Myra)'nin 6 km. kuzey batısında bulunmakta olan, Likya'nın bilinen iki kehanet merkezinden biridir. Günümüze az sayıda kalıntısı ulaşan kent, antik dönemde Myra Antik kentinin territoriumu durumunda olup, yapılan eski araştırmalar ışığında Bizans dönemine ait iki adet kilise yapısı tespit edilmiştir. Bu yapılardan ilki, hakkında çok fazla bilgi ve kalıntı bulunmamasına rağmen kentin kurulu olduğu düşünülen plato üzerinde yer almakta ve yakın dönem kaynaklarında Sura Şehir Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. Diğeri ise bu yerleşimin batısında bulunan derin vadinin güneyinde yer almakta ve aynı kaynaklarda Sura Liman ya da Vadi Kilisesi olarak adlandırılmaktadır. Alanda 19. yüzyıldan bugüne, yalnızca gözleme dayalı incelemeler ve bazı belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Bu belgeleme çalışmalarını; net ölçülerin bulunmadığı plan çizimleri ve mimari tanımlar oluşturmaktadır. Yerinde yapılan incelemelerde; Sura Vadi Kilisesi'nin bazilikal plana sahip, doğu ve batı duvarları üst örtü seviyesine, güney duvarı ise pencere kemerlerine kadar korunmuş olan, erken dönem Bizans kilisesi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca doğu duvarı kuzey yanında fresk kalıntıları görülmekte ve güney doğu bitişiğinde bir şapele sahip durumdadır. Sura Şehir Kilisesi ise, üç farklı döneme ait yapı izleri bulunan, ilk ve ikinci dönemde bazilikal planlı ve üçüncü dönemde ise bir şapel olarak inşa edilmiş olan bir yapıdır. Yerinde yapılan incelemelerde, yapının zemin seviyesi altında bir sarnıca sahip olduğu anlaşılmıştır. Birden fazla yapı dönemine sahip olan alanın, Likya bölgesi antik kentlerinde son bir asırdır yapılmakta olan çeşitli çalışmaların sağladığı bilgiler ışığında mimari ve tarihsel incelemelerinin gerçekleştirilmesi, günümüz teknolojik imkânları kullanılarak lazer taramalarının yapılması, tarihlendirmeye ve malzeme tespitine yardımcı olacak test ve analizler kullanılarak değerlendirmeye tabi tutulması, bölgenin Bizans dönemi kilise mimarisi konusuna yeni veriler ve belgeler sağlayacaktır.