Türk ilköğretim öğrencileri için hazırlanmış olan bir 8. sınıf İngilizce dil eğitimi ders kitabındaki cinsiyet öğeleri üzerine yapılan eşzamanlı bir çalışma

Bu çözümsel çalışmanın amacı, Türk öğrencilerinin İngilizce diliyle ilgili ihtiyaçlarını karşılamak için Milli Eğitim Bakanlığı'nca tasarlanmış olan ve şu anda kullanılmakta olan bir 8. sınıf ders kitabında kadın ve erkek imgelerinin nasıl sunulduğunu araştırmaktır. Eğitim materyallerinin, çocukların cinsel kimlik gelişiminde önemli bir rol oynadığı gerçeğini göz önünde bulunduran bu çalışma, toplumsal cinsiyet eşitliği kavramının önemi hakkında öğretmenler ve ders kitabı yazarları arasında farkındalık yaratmayı da hedeflemektedir. Gerek metinlerde ve gerekse de görsellerde, toplumsal cinsiyet eşitliği kavramına aykırı olan muhtemel noktaları ortaya çıkarmak için, içerik ve söylem analizini muhteva eden Eleştirel Söylem Çözümlemesi analiz yöntemi olarak kullanılmıştır. Dişilik ve erkeklik kavramlarının kitapta nasıl sunulduğunu ortaya çıkarmak amacıyla gerçekleştirilen içerik analizi öncesinde şu ulamlar belirlenmiştir: Cinsiyet görünürlüğü, aile ile ilgili roller, meslekler, boş zaman etkinlik ve ilgileri ve kişilik özellikleri. Çalışma ayrıca, cinsiyete dayalı ideolojilerin ve hükümet politikalarının kitaptaki kadın ve erkek karakterlere yansıtılıp yansıtılmadığını da incelemiştir. Bunun yanı sıra, soysal yapılar, ikilemelerdeki öncelik sırası ve hitap şekilleri gibi cinsiyetçi tutumları gösteren dilsel yollar da araştırılmıştır. Karşı cinsler arasındaki olası güç ilişkisi eşitsizliklerini de açığa çıkarmak için, kitapta karşı cinsler arasında geçen on dört diyalogda yer alan söz eylemler içerik analiziyle irdelenmiştir. Çalışma bulguları, çözümlenen kitabın, görünürlük, boş zaman etkinlik ve aktiviteleri, kişilik özellikler, cinsiyete dayalı ideolojiler, dilsel yollar ve söz eylemler açısından oldukça eşitlikçi kadın erkek imgeleri sunduğunu göstermiştir. Fakat özellikle aile ile ilgili roller, meslekler, cinsiyet ikilemelerindeki öncelik sırası ve hitap şekillerinde saptanan bazı denksizlikler, cinsiyete dayalı basmakalıpların bilinçli olmasa bile hala pekiştirildiğini ve bu yüzden kitapta birtakım gelişmelere yer olduğunu göstermektedir.