Tanzimat ve cezai modernite: Ondokuzuncu yüzyılda işkencenin yasaklanması

Bu tez 1840'lardan 1860'ların ortasına kadar yükselen Tanzimat yasama sürecinin ve on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı hukuki dönüşümünün bir bileşeni olan.işkencenin yasal olarak lağv edilmesini incelemektedir. İşkence karşıtı yasanın bu dönemde ne tür bir bağlam içerisinde yer aldığını ve resmi bir politika olarak Bab-ı Ali tarafından ilgili yasalar ve kararnameler yürürlüğe girdikten sonra nasıl uygulandığı incelenecektir. Kökeni 1850'lerin ortalarına kadar götürelibilecek olan Tanzimat dönemi işkence karşıtı yasa bedene yönelik cezai pratiklere karşı gündeme gelen küresel yasayapım dalgasının bir parçasıdır. Bu yasa ilk olarak Avrupa'da ortaya çıkan cezai modernitenin bir parçası olduğundan bu tez yasanın gündelik mahkeme pratiklerinde kullanımına odaklanıyor. Sıradan Osmanlı tebaasının devletin hukuki söylemiyle karşılaştıklarında bir Tanzimat yeniliği olan bu yasadan nasıl faydalandığını inceliyor. Dahası bu tezde genellikle Britanya kaynaklı diplomatik baskının, süregelen yasa dışı işkence pratikleri hakkında, Tanzimat devlet adamları üzerinde nasıl bir etki bıraktığını yeniden gözden geçiriyor. Tez boyunca, taammüden, küresel yasayapım trendleriyle sıradan Osmanlıların basit hukuki stratejileri arasında bir bağ kurmaya çalışılacak. En geniş çerçevede, Osmanlı İmparatorluğu'nun Tanzimat'ın ilk yirmi yılında geçirdiği hukuki dönüşümü arşiv belgeleri, resmi yazışmalar, konsolosluk raporları ve en önemlisi cezai mahkeme kayıtları ve soruşturma tutanaklarına dayanarak inceliyorum.