Tarımda sürdürülebilir su yönetimi: Rüzgâr perdeleri

Sürdürülebilir tarımsal sulama, su kaynaklarının çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda etkin, verimli ve bilinçli bir şekilde kullanılmasıdır. Bu yaklaşım, mevcut tarımsal üretimin ihtiyaçlarını karşılarken, gelecek nesillere de su kaynaklarından aktarılabilmesini sağlamayı garantiler. Sürdürülebilir tarımsal sulama, su ihtiyacının belirlenmesi, suyun verimli kullanımı ve ihtiyaç duyulan su miktarının azaltıması temeline dayanmaktadır. Su ihtiyacının azaltılması için buharlaşma miktarında etkili rol oynayan rüzgâr hızının azaltılması için rüzgâr perdelerinin kullanılması bu tezin amacıdır. Bu yüzden çalışma alanı olarak seçilen Mardin İli'nde rüzgâr perdesi yaptılmadan önceki su ihtiyacı ile yapıldıktan sonraki su ihtiyacı karşılaştırılması yapılmıştır. Bunun için minimum ve maksimum hava sıcaklığı, güneşlenme süresi, nispi nem yüzdesi ve rüzgâr hızı verileri kullanılarak Penmain Monteith ile potansiyel evapotranspirasyon hesaplanmıştır. Rüzgâr perdesi sonrası hesaplanan rüzgâr verisi ile diğer tüm parametreler aynı bırakılarak tekrar su ihtiyacı hesaplanmıştır. Bu sulama alanında rüzgâr perdesi kullanıldığı takdirde referans bitki su tüketiminin ortalama olarak % 24,5 oranında azalacağı bulunmuştur. Ayrıca özellikle en büyük azalmanın en fazla su ihtiyacı olan temmuz ayında gerçekleştiği hesaplanmıştır. Rüzgâr perdelerinin kullanılması ile sağlanabilecek su tasarrufunun yanında rüzgâr erozyonu da önlenmiş olmakta, yaşam için uygun ortam oluşturulduğu için bioçeşitliliğe de katkı sağlamaktadır. Bu yüzden özellikle Mardin İlimiz gibi hem evapotranspirasyonun hem de rüzgâr erozyonunun yüksek olduğu bölgelerde rüzgâr perdelerinin kullanılması gerekmektedir. Bu sayede hem ekonomik olarak katkı sağlanabilecek hem de gıda güvenliği artırılmış olacaktır. Bu da iklim değişikliği sebebiyle kuraklık riskinin giderek daha çok arttığı nüfus artışı sebebiyle gıda talebinin yükseldiği gözönünde bulundurulursa rüzgâr perdeleri sürdürülebilir doğa tabanlı çözümler olarak büyük bir potansiyele sahiptir.