Tarımsal desteklemelerin hayvancılık işletmelerinin ekonomik sürdürülebilirliğine etkisi (Bolu ili Seben ilçesi örneği)

Bu çalışmanın amacı, hayvancılık işletmelerinin yararlandığı tarımsal desteklerin bu işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğine olan etkilerinin ortaya konulmasıdır. Tarımsal desteklerin amaçlarından biri, işletmelerin ekonomik olarak sürdürülebilirliğinin sağlanması ve üretime devam etmesidir. Araştırma bölgesinde tarımsal desteklerin işletmelerin sürdürülebilirliğine olan etkisi araştırılmıştır. Çalışmada Bolu ili Seben ilçesinde 5 adet ve/veya daha fazla büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ile küçükbaş hayvan yetiştiriciliği faaliyetlerini sürdüren 121 hayvancılık işletmesi araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmaya katılan işletmelerin belirlenmesinde tam sayım yönteminden ve araştırma verilerinin toplanmasında yüz yüze anket uygulamasından yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında işletmelerin sosyo- ekonomik özellikleri, geçimlilik ihtiyaçları, tarımsal desteklemelerin durumu, üretim faaliyet sonuçları ve işletmelerinden memnuniyet durumları değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmış ve ki kare, frekans dağılımı, çapraz tablolardan yararlanılarak veriler ortaya konulmuştur. İncelenen işletme gelirlerinin; işletmenin amortisman giderlerinin, işletmenin sermaye faizinin, işletmenin hane halkı harcamalarının ve üretim masraflarının (aile işgücü ücret karşılığı hariç) toplamına eşit veya fazla olması sonucunda işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliklerinin olduğu kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan işletmelerin üretim döneminde 79.004 TL tarımsal gelir elde ettikleri tespit edilmiştir. Tarımsal desteklemelerinin tarımsal gelir içerisinde ki payının % 22,3 olduğu, işletme masraflarının % 5,4'lük oranına denk geldiği hesaplanmıştır. Araştırma bulgularına göre tarımsal desteklemeler olmadan hayvancılık işletmelerinin ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmada tarımsal desteklemelerin artması ile işletmelerin tarımsal gelirlerinin artmasına bağlı olarak, tarımsal faaliyetlerin devam edebilmesi ve ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkı yapacağı sonucuna ulaşılmıştır.