Tasavvufî tarîkatlarda seyr-ü sülûk âdabı ve tasavvufî bir kavram olarak nefs

Allah'ın rızasını kazanmak adına, yaratanın rızasına nail olma amacıyla ibâdetler ve yaşantı biçimiyle tarîkatlarca Seyr- ü sülûk yolu şeyhler ve müridlerce benimsenmiştir. Tasavvuf liderleri ve tarîkatlarınca Seyr- ü sülûk farklı doğrultularda olsa da temel gayede yaratanın, rabbin rızasına vakıf olmak gayesinde şeyh ve müridlerce uygulanmıştır. Nefs Kur'an-ı Kerim'de farklı anlamlarda yer almaktadır. Bu anlamlardan olumlu olanlar olduğu gibi olumsuz olanlar da olmuştur. Nefs insanı açlık ve gurura sürükleyen bir olgu olarak tarîkatlarca yorumlanmış ve bu durumu önleyici ve nefsi terbiye ve tezkiye gayesi taşıyan birçok eylem şeyhler tarafından müridlere ve topluma nasihat edilmiştir. Nefs kavramı çok geniş, kapsamlı anlamlara sahip olmakla beraber tasavvuf ilmi ve hareketince mertebeleri ve türleri olan ve tezkiyesi gereken bir unsur olarak kabul görmüştür. Çalışma bu kavramların tanımı, tasavuf ilmince yorumları ve tarîkatlarca uygulanma şekilleri incelenmiştir. Çalışma iki kısımdan meydana gelmektedir. Birinci bölümde Seyr- ü sülûk incelenmiş ve irdelenmiştir. Ardınca gelen ikinci bölümde ise Seyr- ü sülûk çerçevesinde nefs hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışma literatür taraması ve devamında gelen yorum ve çıkarımlar ile sonuçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Seyr-ü sülûk, Nefs, Tasavvuf, Tarîkat