Taşımalı eğitim okullarında örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve okul kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı taşımalı eğitim okullarında örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve okul kültürü arasındaki ilişkiyi açıklamaktır. Nicel yöntemlerden ilişkisel desende tasarlanmıştır. Çalışmanın evreni Manisa ili merkez ve ilçelerinde 276 taşımalı okulda görev yapan 2881 ilk ve ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında görev yapan ve kriter örnekleme yöntemi ile seçilen 388 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgiler formu, Örgütsel Sinizm Ölçeği, Okul Kültürü Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım analizleri, betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular öğretmen görüşlerine göre öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin orta, örgütsel sinizm düzeylerinin düşük seviyede olduğunu, okul kültürü boyutları arasında ise en düşük seviyenin bürokratik kültür boyutu en yüksek düzeyin destek kültürü boyutunda yer aldığını ortaya koymuştur. Örgütsel sinizm ile okul kültürü destek ve başarı boyutu ile örgütsel bağlılık ve alt boyutları duygusal, normatif bağlılık arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Örgütsel bağlılık ile okul kültürü alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler mevcut olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık alt boyutları okul kültürünün destek boyutundaki varyansın %42 sini açıklarken en yüksek açıklayıcılık bu boyuttadır. Örgütsel sinizm kontrol altına alındığında örgütsel bağlılık alt boyutlarının okul kültürünün tüm alt boyutlarını anlamlı açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel sinizm değişkeninin okul kültürü alt boyutları arasında tek pozitif ilişki içinde olduğu alt boyut bürokratik kültürdür. Bu durum bürokratik kültüre sahip örgütlerde sinizmin artabileceğini düşündürmektedir. Bürokratik kültür-örgütsel sinizm ilişkisini açıklayan nitel karma yöntem araştırmalarının yapılması önerilebilir. Bu çalışma tüm değişkenlerin birbiri ile ilişkisini taşımalı okullarda incelemiş ve taşımalı okullarda örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılığın devam, normatif, duygusal bağlılık boyutlarının okul kültüründe önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle çok küçük ilçelerde ve büyük ilçelerde öğretmenlerin sinizm düzeyi daha yüksek çıkmıştır. Bu ilçelere özel önlemler alınabilir veya sinizm düzeyini azaltıcı tedbirler alınabilir.