School culture
63 theses under this subject heading
Rotasyon uygulamalarının değerlendirilmesi: Eskişehir ili örneği
Bu araştırma ile, okul müdürlerinin rotasyonunun müdürlerin ve öğretmenlerin motivasyonunu ve okul kültürünü nasıl etkilediğinin ortaya koyulması ve Türkiye için yeni bir uygulama olması dolayısıyla, uygulamadaki aksaklıkların, müdürlerin ve öğretmenlerin bu uygulamaya dönük genel görüşlerinin ve uygulamanın iyileştirilmesine ilişkin önerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Olgubilim modelinde desenlenen araştırmada nitel araştırma yöntemine dayalı bireysel görüşme ve odak grup görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Örnekleme tekniği olarak amaçlı örnekleme yöntemlerinden, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırma 2011-2012 öğretim yılı bahar döneminde Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne (MEM) bağlı merkez ilçede 11 resmi ilk ve ortaöğretim okullarında görev yapan toplam 11 okul müdürü ve bu okullardan dokuzunda çalışan 42 öğretmenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri olgubilime dayalı içerik analizi yoluyla çözümlenmiş, araştırmanın alt amaçları temel alınarak bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara dayalı olarak ulaşılan sonuçlar alt amaçlara yanıt verecek şekilde örgütlenmiş, gelecekte yapılacak araştırmalara ve uygulayıcılara yönelik öneriler geliştirilmiştir. Okul müdürlerinin tamamına yakını rotasyonu olumlu gördüğünü, uygulamaya karşı olmadıklarını söylemiş, sadece 2 okul müdürü rotasyonun aidiyet duygusuna aykırı bir uygulama olduğunu belirtmiştir. Müdürler genel olarak, rotasyondaki ölçütlerle ilgili olarak olumsuz görüş aktarmışlardır. Etkililik ve verimlilik açısından öneride bulunan müdürlere göre, rotasyon ilkesel bir uygulama olmalı, puanlama son 5 yıl üzerinden yapılmalı, puanlama ölçütleri daha orantılı olmalı, puanlamada performansı ölçecek ölçütler olmalı, atamada takdir yetkisi olmalı, merkeze gelebilmek daha kolay olmalı, liyakate ve kariyere dikkat edilmeli, rotasyon şehir içinde oluşturulacak bölgeler arası atama şeklinde yapılmalı, performansa dayalı atama yapılmalıdır. Müdürlerden 3'ü rotasyon süresi olarak 5 yılı uygun bulmakta, 5 müdür ise 8 yıl olmasını önermektedir. En az 6 yıl, en az 10 yıl, 7-8 yıl, 7 yıl ve 8-9 yıl olmalıdır gibi görüşler de bulunmaktadır. Rotasyonun müdür motivasyonu açısından daha etkili olması için okul müdürlerine göre, rotasyon sürekli olmalı, gönüllülük esasına dayalı yapılmalı ve performansa dayalı atama olmalıdır. Rotasyonun okul kültürü açısından daha etkili olması için okul müdürlerine göre, rotasyon 10 yılda bir olmalı, öğretmen görüşü alınarak ve okuldaki bütün personele uygulanmalı, müdür seçilme ölçütleri değiştirilmeli, branşa uygun ve emsal okula atama yapılmalı, müdürün profesyonel bir müdür ve bir lider olması sağlanmalıdır. Etkililik ve verimlilik açısından öneride bulunan öğretmenlere göre, rotasyondaki puanlamada başka ölçütler de dikkate alınmalı, müdür seçilme ölçütleri değiştirilmeli, müdürler eğitim almalı, müdür yönetim ekibiyle birlikte rotasyona tabi olmalı, 'rotasyon uygulansın mı uygulanmasın mı?', diye görüş alınmalı, atama okul türü ve çevresi dikkate alınarak, yaz döneminde ve performansa göre yapılmalıdır. 16 öğretmen rotasyon süresi olarak 5 yılı uygun bulmakta, 8 öğretmen 10 yıl olması gerektiğini ve 9 öğretmen ise sürenin esnetilebilir olması gerektiğini söylemiştir. 8 yıl, 8-10 yıl, 7 yıl, 5-10 yıl, 4-5 yıl, 4 yıl, 6-7 yıl, 5-7 yıl arasında olmalıdır gibi görüşler de bulunmaktadır. Rotasyonun öğretmen motivasyonu açısından daha etkili olması için öğretmenlere göre, müdürler sendikaya üye olmamalı ve müdürlerin profesyonel olmaları sağlanmalıdır. Rotasyonun okul kültürü açısından daha etkili olması için öğretmenlere göre, atama okul türüne ve kültürüne uygun yapılmalı, müdürlerin okul kültürüyle ilgili performansı belirlenmeli ve müdürlere eğitim ve destek verilmelidir. Anahtar Sözcükler: Rotasyon, motivasyon, okul kültürü, okul müdürleri
İlkokullardaki öğretmen görüşlerine göre okul kültürü ile yöneticilerin çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Okul yöneticisinin kullandığı çatışma yönetimi stili ile okul kültürü arasında bir ilişki olup olmadığını, varsa bu ilişkinin yönünü ve düzeyini belirlemek bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu temel amacın yanı sıra öğretmenlerin cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, mesleki kıdem, çalıştıkları okuldaki görev yapma süresi ve branş gibi kişisel özellikleri ile okul kültürüne ve okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerine ilişkin görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini Eskişehir ili merkez ilçeleri Tepebaşı ve Odunpazarı İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı resmi ilkokullarda görev yapan 1519 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma sonuçlarının evrene genellenebilirliğini arttırmak için örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Gönderilen veri toplama araçlarının 831'inden kullanılabilir veri elde edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen ve 3 bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri toplama aracının ilk bölümü, araştırmanın alt amaçlarına yönelik olarak öğretmenlerin kişisel bilgilerini belirlemek için hazırlanmış sorulardan oluşmaktadır. İkinci bölümü "Okul Kültürü Ölçeği"nden, üçüncü bölümü ise "İlkokul Yöneticilerinin Çatışma Yönetimi Stilleri Ölçeği"nden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları ile elde edilen bilgilerin çözümlenmesinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında betimleyici istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi uygulanmıştır. Analizlerden önce uygulanan istatistiksel tekniklerin varsayımlarının karşılanmasına dikkat edilmiştir. Varyans analizi sonucunda bağımsız değişken düzeyleri arasında gözlenen farklılıkların kaynağını belirlemek için Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesi sonucunda elde edilen sonuçlardan bazıları şunlardır: Araştırmaya katılan öğretmenler; yöneticilerinin demokratik/uzlaşmacı stili otoriter/ilgisiz stilden daha fazla kullandıkları yönünde görüş bildirmişlerdir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerine yönelik görüşlerinin yaşlarına, öğrenim durumlarına, kıdemlerine, çalıştıkları okuldaki görev sürelerine ve branşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği ancak cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin okul kültürüne ilişkin görüşlerinin veri toplama aracının tamamı ve tüm boyutları açısından güçlü fakat geliştirilmesi gereken bir kültüre işaret ettiği belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, okul kültürüne yönelik görüşlerinde yaşlarına, öğrenim durumlarına ve kıdemlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamış; cinsiyetlerine, çalıştıkları okuldaki görev sürelerine ve branşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin okul kültürü ölçeğinin tamamından ve alt boyutlarından aldıkları puanlar ile ilkokul yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerinden otoriter/ilgisiz stil arasında olumsuz yönde düşük veya orta düzeylerde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin okul kültürü ölçeğinin tamamından ve alt boyutlarından aldıkları puanlar ile ilkokul yöneticilerinin çatışma yönetimi stillerinden demokratik/uzlaşmacı stil arasında olumlu yönde orta ve yüksek düzeylerde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir.
İmam hatip okullarında kurum kültürü (Kastamonu ili örneği)
Bu çalışmada; Kastamonu ili imam hatip liselerinde ve imam hatip ortaokullarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerin imam hatip okullarındaki kurum kültürüne ilişkin görüşleri ve algıları ele alınmıştır. Bu nedenle imam hatip okullarındaki kurum kültürünü inceleyerek bu okulların gelişmesine katkı sağlaması, daha verimli çalışmanın imkan ve şartlarının oluşturulmasına yardımcı olunması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel yöntem çoklu durum deseni kullanılmıştır. Bu çalışmada Kastamonu ilindeki öğretmen ve yöneticilerin imam hatip okullarıyla ilgili görüşlerini incelemek ve ortaya koymak amacıyla 44 katılımcıyla mülakat yapılmıştır. Mülakat yoluyla elde edilen veriler, Nvivo12 programı kullanılarak kodlanmış, kategori ve temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda araştırmaya katılan öğretmen ve yöneticilerin görüşleri, okul değerleri ve kimliği, kurumsal işleyiş ve uygulamalar, motivasyon ve okula bağlılık başlıklarında ele alınmıştır. Okul değerleri ve kimliği; imam hatip okullarından beklentiler, imam hatip okullarına bakış, iletişim ve sosyal ilişkiler, okul-sosyal çevre ilişkileri, manevi iklim ve ahlaki değerler, öğretmen eğitimi ve yeterliliği olarak altı başlıkta değerlendirilmiştir. İmam hatip okullarında kurumsal işleyiş ve uygulamalar; demokratik yönetim ve katılım, işbirliği, destek ve güven, okulun personel yeterliliği, yönetici özellikleri ve uygulamaları, okul içi uyum ve okul başarısı olarak altı başlıkta ortaya konmuştur. İmam hatip okullarında motivasyon ve okula bağlılık; bireysel ve örgütsel faktörler olarak ele alınmıştır. Öğretmenin mesleğini ve öğrencileri sevmesi, görevin yapılış amacı, verilen emek, beklentiler ve beklentilerin karşılanması, öğretmen ve yöneticilerin motivasyon ve okula bağlılığını etkileyen bireysel faktörler olarak; motivasyon ve okula bağlılığı etkileyen örgütsel faktörler ise yöneticilerin tutumu ve yaklaşımları, gönül bağı ile örülmüş sıcak bir ortam, çevresel-dış faktörler olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarının imam hatip okullarındaki okul kültürünün daha iyi anlaşılmasına ve bu okullarda kurum kültürünün geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma sonunda sonuç ve önerilere yer verilmiştir.
Bağlam temelli öğretimin beşinci sınıf örüntü kavramının öğrenimine katkısının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, bağlam temelli öğretim yaklaşımının REACT stratejisine göre hazırlanan öğretim materyallerinin beşinci sınıf öğrencilerinin, ''Örüntü'' konusundaki kavramsal değişimlerine etkisini incelemektir. Araştırmaya, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Bursa ili sınırlarında bulunan mesleki eğitim uygulanan imam-hatip ortaokulunda öğrenim gören toplam 30 beşinci sınıf kız öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ön değerlendirme ve son değerlendirme testi, çalışma yaprakları, yarı yapılandırılmış mülakat formu, video ve ses kayıtları kullanılmıştır. Araştırmanın başlangıcında ön değerlendirme testi uygulanmıştır. Uygulama sürecinde REACT stratejisinin aşamalarına uygun etkinlikler yapılmıştır. Uygulama sonrasında son değerlendirme testi uygulanmıştır. Öğrencilerle yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılarak işlenen ders süreçlerine yönelik öğrenci görüşleri ortaya konulmuştur. Araştırmada sayısal veriler elde etme amacı olmadan katılımcıların davranışlarının sebepleri açıklandığından nitel araştırma deseni benimsenmiştir. Bu araştırmada nitel analiz yöntemlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Elde edilen verilerden içerik analizi teknikleri kullanılarak araştırmanın bulguları oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda, bağlam temelli öğretim yaklaşımının REACT stratejisine göre işlenen ders süreçlerinde öğrenciler, ele alınan konuda alternatif kavramları azaltarak olumlu yönde kavramsal değişim sağladığı görülmüştür. Seçilen bağlamların öğrencilerin okul kültürünü olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca geliştirilen öğretim materyalleri ile matematiksel kavramlara daha kolay ulaştığı, ilişkilendirme becerisine katkı sağladığı ve matematiğe karşı olumlu tutum geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Bağlam temelli öğretim yaklaşımı, mesleki eğitim, okul kültürü, örüntü, REACT
Okul öncesinde okul, sınıf ve akran kültürüne etnografik bakış
Bu araştırma, okulöncesinde okul, sınıf ve akran kültürünün betimlenmesi ve bu kültürler arası etkileşim ve iletişimin nasıl olduğunun anlaşılması amacıyla yapılmış nitel bir çalışmadır. Araştırma Kahramanmaraş merkez ilinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız bir anaokulunda 20 öğrenci, öğretmen, stajyer ve okul personelinden (idari, temizlikten ve yemekten sorumlu) oluşan çalışma grubuyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada etnografik yaklaşım tercih edilerek kültürler gözlenmiştir. Bu süreç boyunca araştırmacı okul içerisinde katılımcı gözlemci olarak verilerini gözlem, görüşme, doküman analizi ve araştırmacı günlüğünü kullanarak toplamıştır.Elde edilen nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Betimsel analizde toplanan veriler bütünsel bir şekilde ortaya konulurken, içerik analizinde ham veriler sistematik kodlama işlemine tabi tutulmuştur.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre okul kültürü, okulun fiziksel ve sosyal özelliklerinden oluşarak içerisinde gizli ve farklı kültürler barındırmaktadır. Sınıf kültürü ise sınıfın fiziksel özelliklerinden şeklini alırken, öğretmen ve öğretmenin sınıf içindeki uygulamaları da kültürün şekillenmesideki diğer öğelerdendir. Akran kültüründe, çocukların birbiriyle olan ilişkileri kültürün çekirdek kısmında bulunmakta ve özellikle erkek çocukların tercih ettikleri spiderman, ben ten, savaş oyunları bu kültürün doğasını oluşturmaktadır. Bu üç kültürün birbiriyle olan etkileşiminde okul kültürünün sınıf kültürünü şekillendirdiği, bu şekillenme sonucu oluşan sınıf kültürünün biçiminin ise akran kültürünün oluşumuna yön verdiği ve sınıf kültürü ile akran kültürünün çatıştığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Okulöncesi, Okul Kültürü, Sınıf Kültürü, Akran Kültürü
İlköğretim okullarında şiddetin yaygınlığı: Okul iklimi, okul kültürü ve fiziksel özellikler
Bu çalışmanın amacı, şiddetin görüldüğü ilköğretim okullarında öğrenci ve öğretmenlerin okul iklimi ve okul kültürünü nasıl değerlendirdiklerini ortaya çıkarmak ve bu okullardaki fiziksel ortamın nasıl olduğunu incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2009-2010 Eğitim-Öğretim yılında Adana ilinde Seyhan ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı, şiddet olaylarının yaşandığı ilköğretim okullarına devam eden 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri ile öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise, Seyhan RAM ( Rehberlik Araştırma Merkezi) tarafından belirlenen şiddet açısından risk taşıyan okulların listesi temin edildikten sonra, uygun örnekleme yöntemi temele alınarak bu okullar içinden seçilen 3 okuldan oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini 197'si kız, 214'ü erkek olmak üzere 411 öğrenci ile 62'sikadın, 15'i erkek 77 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kapsamlı Okul İklimi Değerlendirme Ölçeği (Comprehensive Assesment of School Enviroment CASE), Okul İklimiBelirleme Anketi (Organizational Climate Description Questionnaire, OCDQ), Okul Kültürü Ölçeği (School Culture Survey) ve okulların fiziksel koşullarını belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan gözlem formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilip anlamlılık derecesi p<,05 olarak kullanılmıştır. Bu araştırmada kız öğrencilerin okul iklimini algılamalarına yönelik olarak yol gösterme, dersyönetimi, cinsel taciz ve cinsiyet ayrımcılığına yönelik algılamaları erkek öğrencilere göre daha olumlu olduğu; alt sınıflarda okuyan öğrencilerin okul iklimi algıları ise üst sınıflarda okuyan öğrencilere göre daha olumlu bulunmuştur. Güvende hissetme boyutunda ise 8. sınıfta okuyan öğrencilerin algıları daha yüksek bulunmuştur. Öğretmenlerin okul iklimi ve okul kültürü algılamalarının cinsiyete göre değişmediği saptanmıştır. Öğretmenlerin aynı okulda çalışma sürelerine göre okul iklimi algıları ?anlayış gösterme? alt boyutu için 11 yıl ve daha fazla çalışanların algılamalarının bu boyutlarda daha olumlu olduğu; okul kültürü algılarında ise ?öğretmen işbirliği? ile ?amaç birliği? alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu ve 11 yıl ve daha fazla çalışanların daha olumlu olduğu bulunmuştur. Şiddetin görüldüğü okulların, okul mevcutlarının kalabalık olduğu, fiziksel olanakların yeterli düzeyde olmadığı, okul bina ve bahçesinin yetersiz olduğu saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Okul Şiddeti, Okul İklimi, Okul Kültürü, Okulun Fiziksel Koşulları.
Ortaokul öğrencilerinin matematik başarısının matematik tutumu, okul kültürü ve bazi demografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi
Bu çalışmada, ortaokuldaki öğrencilerin matematik başarısının matematik tutumu, okul kültürü arasındaki ilişki ve matematik başarısının bazı demografik değişkenlerle arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Araştırma verileri 2014-2015 Eğitim öğretim yılı elde edilmiştir. Araştırmaya Gaziantep ili merkez ilçe Şahinbey'e bağlı Hatice Büyükbeşe Ortaokulu, Nuriye Zekeriya Kına Ortaokulu, Adnan Menderes Ortaokulu ve Şehitkamil ilçesi Şahinbey Ortaokulundan 600 öğrenci katılmıştır. Veri toplamak amacıyla üç bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. Veri toplama aracının bölümleri "Kişisel Bilgi Formu, Matematik Tutum Ölçeği Thurstone Formu ve Okul Kültürü Ölçeği" şeklindedir. Verilerin analizinde korelasyon, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu lineer regresyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel manidarlık düzeyi p=0.05 olarak alınmış, analizler SPSS 16.0 programı ile yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda matematik başarısı ile matematik tutumu, okul kültürü, sınıf düzeyi, anne-baba ile yaşama, okul öncesi eğitim alma, bir önceki seneki not ortalamaları, kendine ait çalışma odası olması arasında anlamlı ve pozitif çıkmıştır. Matematik başarısı ile cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, okuldan sonra herhangi bir işte çalışma, Okula yardımcı hazırlık kursu alıp almaması ve matematik öğrenmek amaçlı bilgisayar programları veya internetten yaralanma durumuna göre anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Regresyon sonuçlarına göre matematik tutumu, algılanan okul kültürü, sınıf düzeyi, baba eğitim durumu ve kendine ait çalışma odasının olması matematik başarısını yordamaktadır.
Okul kültürü ile öğrencilerde görülen riskli davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada okul kültürü ile öğrencilerde görülen riskli davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Yozgat merkez ve ilçelerinde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 503 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmada veri toplamak için "Okul Kültürü Ölçeği", araştırmacı tarafından geliştirilen "Riskli Davranışlar Listesi" ve demografik değişkenler için "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Öğretmenlerinin okul kültürü ölçeği ve alt boyutlarının yüksek düzeyde olumlu algılandığı tespit edilmiştir. Yaş, görev süresi ve okul kademesi değişkenine göre anlamlı bir fark göstermediği, ancak cinsiyete göre işbirlikçi liderlik, öğretmen iş birliği, meslektaş desteği alt boyutlarında anlamlı erkek öğretmenlere lehine bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kadın öğretmenlerin öğrencilerde duygusal/psikolojik, fiziksel, eğitsel, okul dışı kontrolsüz ortamlarda vakit geçirme ve bağımlılık riski taşıyan davranışları daha yüksek düzeyde gözlemledikleri belirlenmiştir. Yaş (21–40) ve görev süresi (1–10 yıl) değişkenlerine göre; duygusal/psikolojik, fiziksel ve eğitsel, okul dışı kontrolsüz ortamlarda vakit geçirme ve bağımlılık riski taşıyan davranışlar algılarında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Okul kademesi değişkenine göre ise ortaokul ve lise öğretmenlerin, özellikle duygusal, cinsel eğitsel, okul dışı kontrolsüz ortamlarda vakit geçirme ve bağımlılık riski taşıyan davranışlara ilişkin algılarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin en sık gözlemlediği riskli davranışlar sırasıyla; duygusal/psikolojik, eğitsel, fiziksel ve bağımlılık riski taşıyan davranışlardır. Duygusal ve fiziksel riskli davranışların ilkokul kademsinde daha düşük, imam hatip ortaokulları ile fen, Anadolu ve özel lise düzeyinde daha sık gözlemlendiği; eğitsel ve bağımlılık riski taşıyan davranışlarda ise okul kademesi yükseldikçe artış gösterdiği risklerin belirgin şekilde artığı belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin okul kültürü ölçeği ile öğrencilerde gözlemledikleri riskli davranışlar arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Okul öncesi çağdaki çocukların ev ortamından eğitim ortamına geçiş sürecinin incelenmesi
Bu araştırma, okul öncesi çağdaki çocukların ev ortamından eğitim ortamına geçiş sürecini çocukların dahil olup katkıda bulundukları köy, aile, okul ve ürettikleri akran kültürlerine bakarak anlamak ve bu süreçteki kültürel unsurların rolünü ortaya çıkarmak amacıyla yapılmış nitel bir çalışmadır. Kahramanmaraş ilinin merkeze bağlı bir köyünde gerçekleşen araştırmaya katılımcı olarak köy halkı, Eylül (2014) ayında okul öncesine geçiş yapan yirmi bir çocuk, dört farklı aile, iki öğretmen ve okul personeli dahil olmuştur. Etnografik yöntemin kullanıldığı araştırmada veriler yedi ay süresince katılımcı gözlemci rolüyle toplanmış ve bu süreçte görüşme, gözlem, doküman analizi, araştırmacı günlüğü gibi teknikler kullanılmıştır. Elde edilen ham veriler betimsel ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Betimsel analizde toplanan veriler sistematik şekilde ortaya konulurken, içerik analizinde kavramsal düzeyde yeni anlamlar oluşturulmuştur. Araştırmanın bulgularına göre çocukların içerisinde bulundukları sosyo kültürel yapı okul öncesine geçiş sürecini şekillendirmiştir. Bunlardan köyün fiziksel yapısı, toplumsal sorunları ve gerçekleştirilen işbirlikli eylemleri okula geçiş süreciyle direkt bağlantısı bulunurken, köyde var olan inanç sistemi ve erkek egemen yapı örtük bir ilişkiyi kapsamıştır. Ailelerin aşırı korumacı yaklaşımı ve çocuklarıyla kurduğu ilişki biçimi ise çocukların okul içerisinde kurduğu sosyal ilişkilerde belirleyici olmuştur. Diğer yandan evde çocuklara sunulan uyarıcılar, büyük kardeşin varlığı ve yaşam şartları çocukların okul geçişindeki koşulların hazırlanmasında önemli bir rol oynamıştır. Okul kültürünü oluşturan fiziki yapı, diğer kültürlerle kurulan ilişkiler, geçiş sürecinde izlenen stratejiler, sınıf yönetimi ve eğitim programı gibi unsurlar ise çocukların okulu sevme ve adapte olma sürecini biçimlendirmiştir. Son olarak okuldan önce akran kültürü içerisine dahil olabilen ve kendinden yaşça büyük çocuklarla oyun kurabilen akranlar okula geçiş sürecinde zorluk yaşamamışlardır.
Taşımalı eğitim okullarında örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve okul kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı taşımalı eğitim okullarında örgütsel sinizm, örgütsel bağlılık ve okul kültürü arasındaki ilişkiyi açıklamaktır. Nicel yöntemlerden ilişkisel desende tasarlanmıştır. Çalışmanın evreni Manisa ili merkez ve ilçelerinde 276 taşımalı okulda görev yapan 2881 ilk ve ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında görev yapan ve kriter örnekleme yöntemi ile seçilen 388 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgiler formu, Örgütsel Sinizm Ölçeği, Okul Kültürü Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım analizleri, betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular öğretmen görüşlerine göre öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin orta, örgütsel sinizm düzeylerinin düşük seviyede olduğunu, okul kültürü boyutları arasında ise en düşük seviyenin bürokratik kültür boyutu en yüksek düzeyin destek kültürü boyutunda yer aldığını ortaya koymuştur. Örgütsel sinizm ile okul kültürü destek ve başarı boyutu ile örgütsel bağlılık ve alt boyutları duygusal, normatif bağlılık arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Örgütsel bağlılık ile okul kültürü alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler mevcut olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılık alt boyutları okul kültürünün destek boyutundaki varyansın %42 sini açıklarken en yüksek açıklayıcılık bu boyuttadır. Örgütsel sinizm kontrol altına alındığında örgütsel bağlılık alt boyutlarının okul kültürünün tüm alt boyutlarını anlamlı açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel sinizm değişkeninin okul kültürü alt boyutları arasında tek pozitif ilişki içinde olduğu alt boyut bürokratik kültürdür. Bu durum bürokratik kültüre sahip örgütlerde sinizmin artabileceğini düşündürmektedir. Bürokratik kültür-örgütsel sinizm ilişkisini açıklayan nitel karma yöntem araştırmalarının yapılması önerilebilir. Bu çalışma tüm değişkenlerin birbiri ile ilişkisini taşımalı okullarda incelemiş ve taşımalı okullarda örgütsel sinizm ile örgütsel bağlılığın devam, normatif, duygusal bağlılık boyutlarının okul kültüründe önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle çok küçük ilçelerde ve büyük ilçelerde öğretmenlerin sinizm düzeyi daha yüksek çıkmıştır. Bu ilçelere özel önlemler alınabilir veya sinizm düzeyini azaltıcı tedbirler alınabilir.
Öğretmenlerin görevsel ve bireysel motive edilme algıları ile okul kültürü algıları arasındaki ilişkiler
Bu çalışmanın amacı ortaokul müdürlerinin görevsel ve bireysel motive etme düzeyleri ile algılanan okul kültürü Arasındaki ilişkileri öğretmen görüşlerine göre tespit etmektir. Çalışma kapsamında öğretmenlerin okul kültürü ve motivasyon algıları betimlendikten sonra okul kültürü algılarının; öğretmenlerin cinsiyeti, kıdemi, branşı ve görev yapmakta oldukları okuldaki görev süresi, okulun sosyoekonomik düzeyi gibi değişkenlere göre istatistiksel açıdan farklılaşıp farklılaşmadığı test edilmiştir. Araştırmada ayrıca, öğretmenlerin okul kültürü algıları ile okul müdürleri tarafından motive edilme algıları arasındaki korelasyon ve öğretmenlerin okul müdürleri tarafından motive edilme algılarının okul kültürü algıları üzerindeki yordayıcı etkisi de incelenmiştir. Araştırma, 2019–2020 eğitim-öğretim yılında Kırşehir il merkezindeki ortaokullarda görev yapmakta olan 228 ortaokul öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmada İpek (1999) tarafından geliştirilen Örgütsel Kültür Ölçeği ile ile araştırmacı tarafından geliştirilen bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada başlıca şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öğretmenlerin hem görevsel hem de bireysel motive edilme durumları çok ve tam düzeyinde bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçlar, genel olarak öğretmenlerin okul müdürleri tarafından kendilerinin hem görevsel hem de bireysel ihtiyaçlarına dönük motive edildiğini ifade ettikleri söylenebilir. Bunun yanında öğretmenlerin hem görevsel motive edilme hem de bireysel motive edilme durumları yüksek düzeyde oluşmuş olmasına rağmen, görevsel motive edilme algısı ortalamasının daha yüksek oluştuğu belirlenmiştir. Özellikle bu sonuç, müdürlerin motive etme sürecinde öğretmenleri daha çok görevsel amaçlara dönük motive ettiklerini göstermektedir. Örgüt kültürü ölçeği alt boyutları incelendiğinde en yüksek ortalamaların destek kültürü ve başarı kültüründe oluştuğu belirlenmiştir. En düşük ortalama ise rol kültüründe oluşmuştur. Cinsiyetin, eğitim düzeyinin, kıdemin, okulda çalışma süresinin ve branşın öğretmenlerin okul kültürü algılarında farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin görev yaptıkları okulun sosyo-ekonomik düzeylerine göre ise okul kültürü algıları değişmektedir. Okul kültürü ile öğretmenlerin motive edilme yeterlikleri arasında da pozitif yönlü orta düzeyli ilişki tespit edilmiştir. Her bir ilişkide öğretmenlerin okul kültürü algılarının yaklaşık % 24'ününün bireysel ve görevsel motive edilme yeterlikleri tarafından açıklandığı belirlenmiştir.
Effective school development according to the views of school sharers (The case of Şahinbey)
This research aims to determine the having of effective school size of schools in district, Şahinbey, of Gaziantep in terms of "administrators", ""teachers", "students", "learning environment and process", "school environment and culture" and "school environment and parent" with regards to perception of administrators and teachers who work in these schools.Data of this research are collected by using literature review and field research. In field research, administrators and teachers of elementary schools are subjected to questionnaire form by applying survey technique as the method.Administrators and teachers of elementary schools in Şahinbey, Gaziantep in 2012-2013 Academic Years constitutes the population of this research. There are 43 administrators and 241 teachers in this research group.The findings of this research are below;1-According to perceptions of administrators and teachers with regards to effective school features, the most effective size is "school administrators" and the least effective size is "school environment and parent".2-There isn't any significant difference between man and woman participants about effective school in terms of administrator opinions.3-It's determined that administrator opinions about effective schools are significantly change according to seniority of participants.4-It's determined that effective school opinions of participants significantly change according to their academic and age levels.5-It's determined that effective school opinions of participants don't significantly change according to their branches. Keywords: Effectiveness, Effective School, Period of Change, Elementary School
Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin okul kültürü algılarının incelenmesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin okul kültürü algısını belirlemek amacı ile tanımlayıcı tipte yapılan bu çalışma, Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik ve Hemşirelik Bölümlerinde öğrenim gören ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 624 öğrenci ile yapılmıştır. Çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile Kantek ve ark. tarafından 2010 yılında 4'lü likert tarzda geliştirilmiş olan "Okul Kültürü Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma için gerekli tüm izinler ve etik kurul onayı alınmıştır. Katılımcılardan sözlü onam alınmıştır. Çalışmada verilerin istatistiksel analizinde SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzde, ortalama, standart sapma, Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tüm testlerde anlamlılık düzeyleri 0,05 olarak alınmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %63,5'i hemşirelik bölümünde, %36,5'i ebelik bölümünde öğrenim görmektedir. Katılımcıların yaş ortalamaları 20,82±1,50 yıl olup %78,5'i Anadolu lisesi mezunudur. Çalışmada Cronbach's alfa kat sayısı toplam ölçekte 0,96, alt boyutlarda ise 0,75 ve üzeri olarak saptanmış ve sonuçlar yüksek derecede güvenilir bulunmuştur. Çalışmanın sonucunda, öğrencilerin okul kültürü algılarının öğrenim gördükleri bölümden, sınıftan ve gelirli işte çalışıp çalışmama durumundan etkilendiği sonuçlarına varılmış olup; okuldan memnuniyet düzeyi arttıkça okul kültürü algılarının da arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışmaya katılan öğrencilerin okul kültürü algısı yüksek bulunmuştur.
Sınıf öğretmenlerinin algıladıkları okul kültürü ve uyumsal performanslarının incelenmesi
Bu araştırma; sınıf öğretmenlerin okul kültürü ve uyumsal performans algılarının hangi düzeyde olduğu; demografik özelliklere göre sınıf öğretmenlerinin okul kültürü algıları ile uyumsal performans algılarının değişip değişmediği ve okul kültürü ile uyumsal performans arasında bir ilişkinin olup olmadığını ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2021-2022 yılı eğitim-öğretim süresince Kayseri ilinde görev yapan sınıf öğretmenleri çalışma evreni olarak belirlenmiş ve örneklemi ise Kayseri 3 merkez ilçe ve Pınarbaşı'nda resmi ilkokullarda görev yapan 391 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın veri toplama araçları olarak "Okul Kültürü Ölçeği (OKÖ") ve "Öğretmenlerin Algıladıkları Uyumsal Performans Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programına girilerek analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA), t testi, Kruskal-Wallis testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Okul kültürü ve uyumsal performans arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması amacıyla da Pearson Momentler Çarpımı korelâsyon analizi ile çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Anlamlı farklılıkların çıktığı gruplarda farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için LSD testinden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında sınıf öğretmenlerinin okul kültürü algılarının cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, çalışma yılı, okul türü ve okulun bulunduğu yer değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda sınıf öğretmenlerinin uyumsal performans algılarında da cinsiyet ve okul türü değişkeni açısından anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna karşın sınıf öğretmenlerinin algıladıkları uyumsal performansın kişiler arası ve kültürel uyum gösterme alt boyutunda yaş değişkenine göre sırasıyla 20-25, 26-30, 31-35, 46-50 lehine, eğitim durumuna göre yüksek lisans mezunları lehine, okulun bulunduğu yere göre köyde çalışan öğretmenler lehine, çalışma yılı değişkenine göre çalışma yılı fazla olan öğretmenler lehine anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, okul kültürü, uyumsal performans, sınıf öğretmenleri.
Ortaöğretim kurumlarında yaşanılan örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişki
Örgütler insanların oluşturduğu küçük birer toplumsal örnekler olarak düşünülebilir. Hızla değişen ve gelişen dünyada örgütün ilerleme gösterebilmesi için örgüt içindeki üyelerin etkili iletişim içinde olması, örgütü ilgilendiren her konuda fikirlerini çekinmeden dile getirmeleri gerekebilir. Sessizlik örgütün gelişim ve değişimini engelleyen en önemli etmenlerden biridir. Fikirlerini dile getiremeyen üyelerin bulunduğu ve etkili iletişimin hâkim olmadığı örgütlerde örgütsel sessizlik durumu meydana gelebilir. Bununla birlikte dünyadaki farklı toplumların farklı kültürlere sahip olması gibi, her bir örgütün de kendine has farklı bir kültürü vardır. Kültür, örgütün çevresinde yaşanan çeşitli değişikliklere karşı ayakta kalmasını ve varlığını sürdürmesini sağlayan en önemli örgütsel unsurdur. Nihai amacı ayakta kalmak ve her gelişmeye uyum sağlamak olan örgütlerin sahip olduğu kültürler örgütsel sessizlik gibi durumlardan etkilenebilir ve bu etki örgütün gelişimine yansıyabilir. Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında yaşanan örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişkiyi öğretmenlerin görüşlerine göre belirleyebilmektir. Örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişki ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin cinsiyet, çalıştıkları okul türü ve mesleki kıdem değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Düzce ili Merkez ilçede bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan 859 öğretmen, örneklemini ise Düzce ili Merkez ilçedeki 23 devlet okulunda görev yapan 402 öğretmen oluşturmaktadır. Düzce ili Merkez ilçedeki genel liselerin tümü araştırmaya dahil edilmiş olup ölçme aracının uygulandığı öğretmenler kolay örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada verileri toplamak amacıyla Likert türü olan Örgütsel Sessizlik ölçeği ile Okul Kültürü ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Örgütsel sessizliğin okul kültürü üzerindeki rolü ve ilişkisinin öğretmenlerin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi, çalıştıkları okul türü ve mesleki kıdeme göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA), örgütsel sessizlik ve okul kültürü arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi ve örgütsel sessizliğin okul kültürünü ne düzeyde yordadığını belirlemek için ise regresyon testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar şu şekilde özetlenebilir: Düzce ili Merkez ilçede bulunan ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin görüşlerine göre örgütsel sessizlik ve okul kültürü arasında düşük düzeyde negatif anlamlı ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik ve alt boyutlarına dair görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Örgütsel sessizlik ve alt boyutları ile okul türü arasında anlamlı bir fark belirlenmemiştir. Örgütsel sessizlik alt boyutlarından örgüt yararına sessizlik alt boyutu ile mesleki kıdem arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin okul kültürü ve tüm alt boyutlarına dair görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Okul kültürü tüm alt boyutları ile okul türü değişkeni arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Okul kültürü değişkeninin destek kültürü alt boyutu dışındaki diğer alt boyutları ile mesleki kıdem değişkeni arasında anlamlı fark belirlenmiştir. Örgütsel sessizlik ve alt boyutlar ile başarı kültürü, destek kültürü negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Örgütsel sessizlik ve alt boyutlar ile bürokratik kültür arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Örgütsel sessizlik görev kültürünün anlamlı bir yordayıcısı değildir. Anahtar Sözcükler: Örgütsel Sessizlik, Okul Kültürü, Öğretmenler, Lise
İlköğretim öğretmenlerinde sosyal paylaşım sitelerini kullanma durumunun okul kültürüne katkısının incelenmesi
Bu tezin temel amacı ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin sosyal paylaşım sitelerini kullanma durumunun, okul kültürüne katkısının belirlenen değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırma evrenini, Gaziantep il merkezindeki resmi devlet okullarında görevli ilköğretim öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Gaziantep il merkezindeki 25 ilköğretim okulunda görev yapan 340 öğretmen oluşturmaktadır. Elde edilen veriler örgütsel kültür ve sosyal ağların unsurlarını kapsayacak şekilde geliştirilen 42 maddelik bir ölçekle toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, t-testi ve tek yönlü varyans analizi teknikleri kullanılarak test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, sosyal paylaşım sitelerini kullanma durumunun okul kültürüne katkısına yönelik erkekler bayanlara göre; kişisel bilgisayarı olanlar olmayanlara göre; Facebook kullananlar diğer sosyal ağları kullananlara göre; sosyal ağlarda çok zaman geçirenler az zaman geçirenlere göre; sosyal ağ profillerinde gerçek kişisel bilgilerini kullananlar kullanmayanlara göre daha olumlu görüş bildirmişlerdir. Boyut ortalamaları göz önüne alındığında ise ?katılıyorum? değerine çok yakın olmakla birlikte tüm boyutlarda ?katılmıyorum? görüşü ağır basmaktadır. Madde bazında ise 30 maddede ?katılmıyorum? 12 maddede ise ?katılıyorum? görüşü öne çıkmaktadır.
The relationships between collaborative school culture, stress and job satisfaction: Evidence from TALIS 2018
There are many studies that investigated the effects of school culture on teachers' perceptions, feelings and attitudes. Previous researches have shown that collaborative environment contribute greatly into teachers' job satisfaction and decrease stress level. However, there are few researches conducted in the African population. School culture may have different reflections in different cultural contexts. Especially the unique cultural characteristics of Sub-Saharan Africa may be an important determinant of the effects of school culture on teachers. Therefore, it is thought that examining the nature of the relationships between school culture, stress and job satisfaction in the African context will contribute to the field of educational administration. This study looked at the relationships among collaborative school culture, stress and job satisfaction in South African lower secondary schools based on TALIS 2018 data. TALIS 2018 public available data was obtained from OECD's web site and the data of 2046 lower secondary school teachers of South Africa were analyzed. TALIS survey provide internationally comparable data on education. The current study found collaborative school culture positively correlates with job satisfaction but negatively correlates with stress. Consequently, we found the practice of collaborative school culture to reduce teacher stress and allows for teacher job satisfaction. According to the results, recommendations were developed for practitioners to increase collaborative practices and create a collaborative school culture.
Ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Karaman ili örneği)
Bireylerin davranış, tutum ve becerilerini geliştirmede, kendilerini ifade etmeyi öğrenerek toplumda yer edinme, anlama, yorumlama, duygu ve düşüncelerini geliştirme, insani yönünü ortaya çıkarmak ve geleceğe hazırlanmak için gerekli olan akademik bilginin verildiği kurumların eğitim kalitesi çok önemlidir. Bu eğitimin kalitesi ise öğrencilerin okul yaşam kalitesine ilişkin algılarını olumlu ve olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Okul yaşam kalitesi öğrencilerin okul yönetimi öğretmenleri, arkadaşları ve okul çalışanlarıyla olan ilişkisinin ne düzeyde iyi ve güvenli olduğuyla ilgilidir. Eğitim kurumlarındaki eğitimin kalitesi birçok araştırmacının üzerinde durduğu önemli konulardan birisi olmuştur. Bu nedenle araştırmada Karaman ilinde ortaokullarda eğitim alan öğrencilerin okul yaşam kalitesi ile ilgili algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 12 farklı ortaokulda öğrenim gören 5.-6.-7.-8. sınıf öğrencilerinden uygun örnekleme yöntemi ile rast gele seçilen birer şubenin oluşturduğu toplam 865 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulamasında Sarı (2007) tarafından geliştirilen "Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği" araştırmacı tarafından uyarlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin istatistikleri SPSS 25,0 paket programı programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde normallik varsayımlarında n>50 ise Kolomogorov Smirnov testi, ikili grupların karşılaştırması için Mann-Whitney U Testi, çoklu grup karşılaştırmaları için Kruskal-Wallis H analiz teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesinin cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği ancak öğretmenler alt boyutunda kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Okul türüne göre ise okul yaşam kalitesi ve öğretmenler alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bu farklılığın ise kız öğrenciler lehine olduğu ortaya konmuştur. Ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesinin okulun bulunduğu yere göre yapılan analiz sonuçlarına göre ise okul yaşam kalitesi, öğretmenler ve okula yönelik duygular boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği ortaya konmuştur. Anlamlı farklılığın ise il merkezinde bulunan okullar lehine olduğu görülmektedir. Sınıf düzeyine göre ise okul yaşam kalitesi, öğretmenler, okula yönelik duygular ve okul yönetimi boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Sınıf düzeyine göre çıkan farkın kaynağını belirlemek için yapılan parametrik olmayan çoklu grup karşılaştırma testine göre sekizinci sınıf öğrencileri ve beşinci sınıf öğrencileri arasında anlamlı bir fark olduğu ortaya konmuştur. Ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesi puanlarının not ortalamasına göre anlamlı farklılık gösterdiği farkın kaynağını belirlemek için yapılan parametrik olmayan çoklu grup karşılaştırma testine göre ortalaması 0-70 ve 85-100 arasında olanlar ve ortalaması 70-84 ve 85-100 aralığında olanlar arasında 85-100 arasında not ortalaması olanlar lehine anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Aynı zamanda ortaokul öğrencilerinin okul yaşam kalitesi puanlarının anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği, baba eğitim düzeyine göre de anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Farkın kaynağını belirlemek için yapılan parametrik olmayan çoklu grup karşılaştırma testine göre baba eğitim düzeyi ortaokul mezunu olan öğrenciler ile baba eğitim düzeyi üniversite mezunu olan öğrenciler arasında baba eğitim düzeyi üniversite olanlar lehine anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Okul Yaşam Kalitesi, Ortaokul Öğrencileri, Eğitim, Okul Kültürü
İlkokulda sınıf kurallarının oluşturulması ve uygulanabilirliğine ilişkin öğretmen görüşleri
Kurallar toplumumuzun bir parçasıdır ve bireyler doğduğu andan itibaren kurallara uyum sağlamaya çalışmaktadır. Toplumuzuda uymamız gereken yazılı ve yazısız kurallar olduğu gibi sınıfımızda ve okulumuzda da uymamız gereken yaşamımızın bir parçası olan kurallar vardır. Çağdaş eğitim sisteminde sınıf kuralları belirlenirken sınıfın yapısı, sınıf yönetimi, öğretmen özellikleri, öğrenci özellikleri ve çevresel koşullar dikkate alınmaktadır. Sınıf kuralları sınıfta daha uyumlu, daha etkli ve verimli ders işlenmesini sağlamaktadır. Bu yönüyle sınıf kuralları, sınıf yönetimi kapsamında öğretmenlere fayda sağlaması açısından ve etkli sınıf iklimi oluşturma açısından birçok araştırmaya konu olmuştur. Bu araştırmanın amacı ilkokulda sınıf kurallarının oluşturulması ve uygulanabilirliğine ilişkin öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma nitel bir araştırmadır. Veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma 2020-2021 eğitim öğretim yılında Elazığ ilinde 15 okulda görev yapan 30 sınıf öğretmeniyle yapılmıştır. Bu kapsamda 7 kadın 23 erkek sınıf öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, öğretmen görüşleri doğrultusunda sınıf kuralları kategorize edilirken sınıf kuralları, davranış kuralları, disiplin kuralları, okul kuralları, düzen kuralları, derslerle ilgili kurallar ve toplumsal kurallar ön plana çıkmıştır. Bu doğrultuda sınıf kurallarının öğrencilerin gelişimsel özelliklerine göre, öğretimsel gereksinimlere göre, mevsim koşullarına göre ve özel durumlara göre eğitim-öğretim döneminin farklı zamanlarında değiştirilebileceği belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin sınıf kuralları oluşturulurken çocukları sürece tümüyle veya çoğunlukla dâhil ettiklerini, aileleri ve okul yönetimini ise gerekli durumlarda bilgi verme, görüş ve öneri alma boyutuyla sürece dâhil ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Okul kültürü çerçevesinde bir iletişim aracı olarak okullarda sosyal medya kullanımı
Toplumsal bir kurum olan okullar, kendisine has özellikleri, paylaştıkları değerler ve inançlarla kendine özgü bir okul kültürü oluşturmaktadır. Okul kültürü üzerinde etkili olan faktörlerden biri çevresiyle kurduğu iletişimdir. Okullar, kültürlerinde önemli bir yere sahip olan kurumsal iletişimi farklı araçlarla gerçekleştirmektedir. Bu araştırmanın amacı okul kültürü çerçevesinde ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında bir iletişim aracı olarak sosyal medya araçlarının kullanım durumlarının belirlenmesidir. Araştırmada eğitim kurumlarında sosyal medya araçlarının kullanım durumları okul yöneticileri, öğretmenler ve okul sosyal medya yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışma grubundaki okulların sosyal medya araçlarından Instagram'da yaptıkları paylaşımlar incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma metodolojisine uygun olarak durum çalışması yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenmiştir. Görüşmeler İstanbul'da farklı kademelerde ve farklı sosyoekonomik düzeye sahip yerlerde görevli 18 okul yöneticisi, 18 öğretmen ve 18 sosyal medya yöneticisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları ve Sosyal Medya Hesabı Analiz Formu yardımıyla toplanmış, betimsel analiz ve içerik analizi yaklaşımları ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda okullarda Instagram, Twitter, Facebook ve Youtube uygulamalarının kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar okullarda sosyal medya hesaplarının genellikle komisyonlar tarafından yönetildiğini ve okullarının sosyal medya hesaplarında takipçileri ile çift yönlü iletişim kurmaya gayret gösterildiğini ifade etmişlerdir. Katılımcılar sosyal medya hesaplarını bilgi, haber paylaşımı ve okulun tanıtımını yapmak amacı ile kullandıklarını, sosyal medya hesaplarının okullarına iletişim kolaylığı sağladığını ve okulların toplumla sosyal medya aracılığı ile iletişim kurabilmesi için sosyal medyanın etkili bir şekilde kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmada okulların sosyal medya araçlarından Instagram'ı daha etkin kullandıkları ve Instagram iletilerinde çoğunlukla fotoğraf paylaştıkları ortaya çıkmıştır. Okulların Instagram hesaplarında paylaştıkları içerik türlerinde ise duyuru, tanıtım, haber, etkinlik, teşekkür, ödül, kutlama, kurumsal ziyaret, taziye ve anmalara ilişkin paylaşımlar yer almıştır. Gönderi metinlerinde çoğunlukla yazı kullandıkları ve emojilerle gönderilerini destekledikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca okulların çoğunluğunun takipçileri tarafından sosyal medya paylaşımlarına yapılan yorumlara cevap vermedikleri, bundan dolayı da sosyal medya hesaplarını daha çok tek yönlü olarak kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Sağlık hizmetleri eğitimi veren kurumlarda okul kültürü: GATA Sağlık Astsubay Meslek Yüksekokulu örneği
Bu araştırmanın amacı, Ankara İli Keçiören İlçesi Etlik Semtinde bulunan GATA Sağlık Astsubay Meslek Yüksekokulu (SAMYO) öğrencilerinin ve yeni mezun stajyerlerin okul kültürüne ilişkin algılarını belirlemek olup, bu çalışma metodolojik (yöntemsel) bir araştırmadır.Araştırmanın evrenini 2. sınıfta öğrenim gören 126 öğrenci ve Samsun Sahra Sıhhiye Okulu'nda eğitim gören 97 stajyer astsubay, toplam 223 kişi oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmış olup, 122 öğrenci ve 80 stajyer olmak üzere 202 kişiye ulaşılmıştır. Anket yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Ölçeğe katılım oranı %95'dir.Veri kaynağı olarak Erdem ve İşbaşı tarafından geliştirilen 2001 yılında Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF)'nde, daha sonra Özer ve arkadaşları tarafından 2004 yılında Gülhane Askeri Tıp Fakültesi'nde, Yılmaz ve Oğuz tarafından 2005 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi'nde, Köksal tarafından 2007 yılında Balıkesir Üniversitesi'nde, Durmuş tarafından ise 2010 yılında Güvercinlik Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi'nde uygulanan ölçek kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, ?GATA Sağlık Astsubay Meslek Yüksekokulu (SAMYO) Okul Kültürü? anketinden faydalanılmıştır. Araştırmada iki hipotez test edilmeye çalışılmıştır. Veriler bilgisayara SPSS 15.0 istatistik paket programı aracılığı ile yüklenmiş ve verilerin çözümlenmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans analizi, faktör analizi, bağımsız gruplarda t testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir.Öğrenci ve stajyerler arasında ölçek sorularına verilen önermeler değerlendirildiğinde önermelerin 20'sinde gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık bulunmuştur. Fark bulunan tüm önermelerde öğrencilerin verdiği yanıtlar stajyerlere göre daha olumlu bulunmuştur.Okul kültüründe ele alınan boyutlardan örgütsel yapı/etkinlik boyutunun iletişim/ilişki, sembol ve güç mesafesi boyutlarıyla; iletişim/ilişki boyutunun örgütsel yapı/etkinlik ve sembol boyutlarıyla; sembol boyutunun örgütsel yapı/etkinlik ve iletişim boyutlarıyla zayıf-orta güçte ilişkisi olduğu bulunmuştur. Güç mesafesi boyutunun ise yalnızca örgütsel yapı/etkinlik boyutuyla ilişkisi vardır.Anahtar Sözcükler1.Kültür2.Örgüt Kültürü3.Okul Kültürü4.Sağlık Hizmetleri5.Sağlık Astsubayı
Anaokullarındaki öğretmenlerin okul kültürü algıları ile örgütsel sessizlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı anaokullarında mevcut okul kültürü ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu doğrultuda öğretmenlerin algılarına göre, anaokullarının mevcut örgüt kültürü ve örgütsel sessizlik düzeylerinin hangi seviyede olduğunu saptamak, anaokullarında örgüt kültürü ve örgütsel sessizlik algılarının cinsiyet, kıdem, yaş, çalışılan okuldaki hizmet süresi ve herhangi sendika üyesi olup olmama değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar olup olmadığını belirlemek ve okul kültürü ile örgütsel sessizlik davranışı arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu çalışma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu Malatya il merkezi ve ilçelerinde 2019-2020 eğitim-öğretim yılında faaliyetlerine devam etmekte olan anaokullarının tamamında çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Evren çok büyük olmadığından örneklem alma yoluna gidilmeyerek evrenin tamamında yer alan öğretmenlerden veri toplanmıştır. Çalışma, Malatya il merkezi ve ilçelerindeki toplam 42 anaokulunda görev yapmakta olan 184 öğretmenle yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Okul Kültürü Ölçeği" ile "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin demografik değişkenlerinin tespiti için de "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS 22 (Statistical Package for the Social Sciences for Windows) istatistik Paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretmenlerin okul kültürü algıları ile örgütsel sessizlik algılarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet ve herhangi bir sendikaya üye olup olmama değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için bağımsız örneklemler tTesti (Independent Samples t-Test); yaş, kıdem ve çalıştığı okuldaki hizmet süresi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak yüzde, frekans, ortalama, standart sapma vb. kullanılmıştır. Örgüt kültürü ile örgütsel sessizlik algıları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını test etmek için Pearson Momentler Korelasyon Katsayısı analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, anaokullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel sessizliklerinin orta düzeyde olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin ölçme aracında yer alan demografik özellikleri ile ilgili sorulara verdikleri yanıtlar incelendiğinde cinsiyet, yaş, kıdem, çalıştığı okuldaki hizmet süresi değişkenlerinde aralarında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sendika üyeliği değişkenine göre ise, okul ortamı alt boyutunda herhangi bir sendikaya üye olan öğretmenlerin, sendika üyesi olmayan öğretmenlere göre daha fazla sessiz kaldıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul kültürü algılarının genel anlamda ve tüm alt boyutlarda yüksek düzeyde olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre, işbirlikçi liderlik boyutunda erkek öğretmenlerin okul kültürü algılarının daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yaş, çalıştığı okuldaki hizmet süresi ve sendika üyeliği değişkenlerinde ise, aralarında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlikteki hizmet süresi) değişkenine göre öğretmenlerin okul kültürü algılarında mesleksel gelişim, amaç birliği ve mesleksel destek alt boyutlarında anlamlı farklar olduğu görülmüştür. 6-15 yıl hizmet süresine sahip öğretmenlerin mesleki gelişim, amaç birliği ve mesleksel destek algılarının 16-25 yıl hizmet süresine sahip öğretmenlerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre okul kültürü ile örgütsel sessizlik arasında negatif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuca göre, öğretmenlerin örgütsel sessizlik düzeyleri arttıkça, okul kültürü algıları düşmektedir denilebilir. Anahtar Kelimeler: Okul kültürü, Örgütsel sessizlik, Anaokulu
Sınıf öğretmenlerinin okul kültürü ile değer sistemine ilişkin algıları
Okullar çocukların duygusal, fiziksel, eğitimsel gelişiminde önemlidir. Okulların ana hedeflerinden biri öğrencilerin toplum tarafından arzu edilen belirli değerlere karşı sosyalleşmesidir. Bu yüzden okullarda yaygınolan değerlerin aktarılması önemlidir. Toplum tarafından özümsenen ve benimsenen değerlerin bireylere iletilmesinde okullara büyük önem düşmektedir. Okullarda oluşturulan okul kültürü bu değerlerin aktarılması sürecinde önemli bir rol üstlenmektedir. Çocuklar okullarda egemen olan kültürün verdiği değerleri, tutumları ve inançları öğrenirler. Toplumun benimsediği değerlerle okulun benimsediği okul kültürü paralelse çocukların bu değerleri benimsemeleri kolaylaşır ve yetişkinlik yaşamlarında değer çatışmalarını daha az yaşarlar. Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin okul kültürü ile değer sistemlerine ilişkin algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2019- 2020 eğitim öğretim yılında, Elazığ ilinde görev yapan 350 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Kültürü Ölçeği" ve "Portre Değerler Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada 9 alt probleme cevap aranmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans analizi, betimleyici analizler (ortalama ve standart sapma), t testi ve tek yönlü varyans analizi , LSD Post-Hoc ve Pearson Korelasyon Analizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır: Sınıf öğretmenlerinin okul kültürünün geneline ilişkin algıları okuldaki görev süresi değişkeni bakımından önemli farklılık göstermektedir. Sınıf öğretmenlerinin okul kültürünün geneline ilişkin algıları yalnızca okuldaki görev süresinde farklılaşmamış; cinsiyet ve yaş değişkenleri ise ölçek genelinde etkili olmayıp belli boyutlarda önemli farklılık yaratmıştır. Sınıf öğretmenlerinin en çok önem atfettikleri değer boyutları sırasıyla "Güvenlik", "Evrensellik" ve "Uyma" değer boyutları olmuştur. En düşüm önem atfettikleri değer boyutu ise "Güç" olmuştur. Sınıf öğretmenlerinin değer sistemleri cinsiyet ve yaş değişkenlerinde önemli farklılık göstermektedir. Okuldaki görev süresi değişkeninin öğretmenlerin değer sistemlerinin genelinde önemli bir farklılaşmaya yol açmadığı görülmektedir. Sınıf öğretmenlerinin okul kültürüne ilişkin algıları ile değer sistemlerine ilişkin algıları arasında önemli bir ilişki vardır. Sınıf öğretmenlerinin "Uyma" ve "Güvenlik" değer boyutuna verdikleri önem artıkça okul kültürü ve boyutlarına ilişkin algıları da artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Okul Kültürü, Değer, Değerler Eğitimi, Sınıf Öğretmeni
Okul yöneticilerinin iletişim becerilerinin örgütsel değişkenler üzerindeki etkisi ve modül temelli uygulamalar
Araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin iletişim becerileri ile örgütsel değişkenler (iş doyumu, okul kültürü, stres yönetimi, çatışma yönetimi, iletişim teknolojileri) arasındaki ilişkinin varlığını ortaya koymak ve bu ilişki doğrultusunda modül temelli uygulamalar ile okul yöneticilerinin iletişim becerilerinin gelişimini sağlamaktır. Araştırma, 2014-2015 eğitim öğretim yılında Elazığ il merkezinde görev yapan ve yönetici rotasyonundan etkilenmemiş okul yöneticileri ile bu yöneticilerin okullarında yer alan öğretmenler, öğrenciler ve velileri üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada deney ve kontrol olmak üzere iki grup belirlenmiştir. Deney grubuna toplam 12 saat modül temelli yüz yüze eğitimler verilmiş, bunun yanı sıra moodle öğretim yönetim sistemleri üzerinden de uygulamalar devam ettirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel desenler bir arada kullanılmıştır. Nicel desen hem ilişkisel tarama modeli hem de deneysel desen olarak iki boyutta ele alınmıştır. İlişkisel tarama modeli için iletişim biçimleri ölçeğinin yanı sıra iş doyumu, okul kültürü, stres yönetimi, çatışma yönetimi ve teknolojiye karşı tutum ölçekleri ile veriler toplanmıştır. Bu verilere dayalı olarak okul yöneticileri ile örgütsel değişkenler arasında bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Bu ilişki doğrultusunda modüller hazırlanmış, hazırlanan modüller uygulamalar esnasında temel öğretim materyali olarak kullanılmıştır. Deneysel desene ilişkin başarı testi yöneticilere öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. İletişim biçimleri ölçeği ise yine öntest ve sontest olarak yöneticilere, öğretmenlere, öğrencilere ve velilere uygulanarak veriler toplanmıştır. Nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşme formu, uygulamaların ardından deney grubunda yer alan okul yöneticilerine uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, iletişim yönetimi becerileri uygulamalarına katılan deney grubundaki okul yöneticilerinin, uygulamalara katılmayan kontrol grubundaki okul yöneticilerine göre başarılarının arttığı, kendi iletişim becerilerine ilişkin tutumlarının olumlu yönde değiştiği, deney grubunda yer alan öğretmenlerin, öğrencilerin ve velilerin kontrol grubuna göre yöneticilerinin iletişim becerilerini daha iyi düzeyde değerlendirdikleri görülmüştür. Ayrıca araştırmanın nicel boyutundan elde edilen sonuçlar nitel sonuçları destekler niteliktedir. Bu sonuçlar doğrultusunda eğitim fakültelerinde iletişim becerileri ile ilgili programların veya derslerin konulması, yöneticiliğe başlayacakların iletişim becerileri ile ilgili eğitime alındıktan sonra göreve başlatılmaları, görevde olanların hizmet içi eğitimlerle iletişim becerilerinin geliştirilmesi, bu doğrultuda ilgili kurs-seminer ve eğitimlere alınmaları önerilmiştir.