Taşıtlar için yeni nesil otomatik yangın söndürme sistemlerinin geliştirilmesi

Taşıtlarda oluşan yangınlar, maddi ve ölümlü birçok kayba neden olmaktadır. Bu tez kapsamında; taşıt yangınları için günümüzde kullanılan çeşitli söndürme sistemleri incelenerek, tüm yönleri ile araştırılmıştır. Taşıt dünyasında kullanımı hızla artan elektrikli araçlarda kullanılan lityum iyon pil ve batarya paketleri için de yanma, söndürme ve soğutma çalışmaları yapılmıştır. Yapılan denemeler LIT-A, LIT-B, LIT-C, BUS, IM ve MET denemeleri olarak sınıflandırılmış ve toplamda yirmi altı adet deneme yapılmıştır. Denemelerde; lityum iyon pil ve bataryalar, hurda bir otobüs ve aktif olarak çalışan bir iş makinesinden faydalanılmıştır. Sulu, aerosollü, karbondioksitli, bor esaslı ve yangın söndürme topu olmak üzere çeşitli yangın söndürme ürünleri denenmiştir. Tasarlanan otomatik yangın söndürme sisteminde; ikili dedektör ile algılama yapan bir sistem kurgulanmıştır. Ayrıca yangınlara otomatik müdahale edilebilmesi adına kontrol paneli tasarımı yapılmıştır. Yapılan denemelerde aerosolün söndürme işleminde başarılı ve sonrasında tortu bırakmayan bir yapıda olduğu görülmüştür. CO2 ve yangın söndürme topu ise yangın söndürme işlemlerinde sıcaklık düşüşünü istenen oranda gerçekleştirememiştir. Bor esaslı yangın sondürme/soğutma ürünlerinin termal kaçak başlangıcında ve yanma eğilimindeki lityum iyon pil ve bataryalarda başarılı olduğu tespit edilmiştir. Bor esaslı ürünlerin geleceğin taşıt dünyasında hem söndürmede hem de soğutmada etkin olacağı görülmüştür.