Tavuk yumurtalarında salmonella varlığının yetiştirme tipine göre tespiti

Tavuk Yumurtalarında Salmonella Varlığının Yetiştirme Tipine Göre Tespiti Salmonella, insanlarda ve hayvanlarda gastrointestinal sistem enfeksiyona neden olabilen önemli zoonoz bir patojendir. Salmonellozis prevalansının azaltılması için ülkemizde dahil olmak üzere birçok ülkede, çiftlikten sofraya gıda güvenliği yaklaşımı ile Salmonella kontrol programları uygulanmaktadır. Bu programlarda yoğun biyogüvenlik, koruma ve kontrol süreçleri yürütülmektedir. Dünya genelinde yürütülen bu koruma ve kontrol süreçleri ile iyi bir aşama kaydedilmiş olsa da günümüzde gelinen son noktaya bakıldığında, hala bazı kanatlı sürüleri bu uygulamalardan uzakta insan tüketimine sunulmak üzere kanatlı orijinli gıdalar üretmeyi sürdürmektedir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de yetiştirme tiplerine göre üretilip tüketime sunulmuş olan ticari yumurtacı tavuk sürülerden elde edilen yumurtalarda ve serbest gezen tavuk sürülerinden elde edilen yumurtalarda halk sağlığı açısından büyük öneme sahip olan Salmonella spp. pozitiflik oranının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında, ticari tavuk yumurtalarında ve serbest gezen tavuk yumurtalarında Salmonella spp. pozitiflik oranı belirlendi. Ticari tavuk yumurtalarında Salmonella spp. pozitifliğinin %2 olduğu belirlenirken, serbest gezen tavuk yumurtalarında ise %17 olarak belirlendi. Ticari tavuk yumurtalarından izole edilen her iki suşta S. Kentucky olarak identifiye edilirken, gezen tavuk yumurtalarından izole edilen 17 adet suşun beşi S. Kentucky, dördü S. Infantis, üçü S. Enteritidis, üçü S. Agona, ikisi S. Mbandaka olarak identifiye edildi. İzole ve identifiye edilen tüm Salmonella suşlarına antibakteriyel duyarlılık testi uygulandı. Antibakteriyel duyarlılık testi sonuçlarına göre hem ticari tavuk yumurtalarından hem de serbest gezen tavuk yumurtalarından izole edilen Salmonella suşlarının tamamında çoklu antibakteriyel direnç profilinin şekillendiği, bunun yanı sıra, gezen tavuk yumurtalarından farklı olarak ticari tavuk yumurtalarından izole edilen Salmonella suşlarının her ikisinin de tez çalışmasında kullanılan bütün antibakteriyellere dirençli olduğu belirlendi. Salmonella probleminin kaynağında elimine edilmesi gerekliliği halk sağlığı açısından büyük öneme sahiptir. Özellikle çiftlik hayvanları ve hayvansal orijinli gıdalar, Salmonella enterica serovarlarının insanlara bulaşmasında primer kaynaktır. Patojeni izlemek ve kontrol edebilmek adına Salmonella enterica serovarlarının küresel prevalansını ve epidemiyolojisini anlamak kilit rol üstlenmektedir. Bu tez çalışmasında elde edilen bulguların, potansiyel epidemiyolojik veri olarak kullanılabilirliği açısından daha geniş çaplı ve daha detaylı çalışmalara gereksinim vardır. Bu tez çalışmasında elde edilen bulgular, konuyla ilgili araştırma çalışması yürüten diğer araştırıcılara katkı sağlama niteliğindedir. Anahtar Sözcükler: Salmonella, Serbest, Tavuk, Ticari, Yumurta.